6/1/1919: Η τελευταία λειτουργία στην Αγιά Σοφιά: Χρέος τιμής να αναδεικνύουμε αυτές τις ηρωικές μορφές

FILE PHOTO. Το σύμβολο της Ορθοδοξίας στην Κωνσταντινούπολη, ο επιβλητικός ναός της Αγιάς Σοφιάς.  

Του Αντώνη Κ. Σιβιτανίδη

Είναι γραφτό και μοιραίο οι επιζήσαντες αληθινοί ήρωες να μένουν στην αφάνεια. Γιατί αυτό που πρόσφεραν για την πατρίδα, το πρόσφεραν αγνά και ταπεινά, χωρίς να ζητούν ή αναμένουν ανταλλάγματα. Αποτελεί χρέος τιμής, εμάς των νεότερων, να αναδεικνύουμε αυτές τις ηρωικές μορφές. 

Μια από αυτές τις ηρωικές και ξεχασμένες μορφές είναι και ο παπα-Λευτέρης Νουφράκης από τις Αλώνες Ρεθύμνου, ο οποίος υπηρετούσε ως στρατιωτικός ιερέας στη Β’ Ελληνική Μεραρχία. Μια από τις δύο μεραρχίες που συμμετείχαν στις αρχές του 1919 στο «συμμαχικό» εκστρατευτικό σώμα στην Ουκρανία. Την ιστορία μας τη διασώζει ο Αντώνης Στιβακτάκης όπως την άκουσε από τον παππού του, ο οποίος υπηρετούσε στην ίδια μεραρχία. Το κείμενο προδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Ηρακλείου Κρήτης «Μεσόγειος» στις 3/6/1998.

Η Μεραρχία, στον δρόμο προς την Ουκρανία, στάθμευσε στην Κωνσταντινούπολη, η οποία βρισκόταν τότε υπό «συμμαχική επικυριαρχία», ύστερα από το τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μια ομάδα Ελλήνων αξιωματικών με επικεφαλής τον παπα-Λευτέρη μαζί με τον Ταξίαρχο Φραντζή, τον Ταγματάρχη Λιαρομάτη, τον Λοχαγό Σταματίου και τον Υπολοχαγό Νικολάου είχαν συμφωνήσει να βγουν στην πόλη και να λειτουργήσουν στην Αγιά Σοφιά. Η Αγιά Σοφιά ήταν ακόμη τζαμί.

Επιβιβάστηκαν σε μια βάρκα ενός Ρωμιού της Πόλης και αποβιβάστηκαν στην προκυμαία. Ο βαρκάρης τούς οδήγησε στην Αγιά Σοφιά. Η πόρτα ήταν ανοιχτή. Ο Τούρκος φύλακας κάτι πήγε να πει, όμως τον καθήλωσε στη θέση του το άγριο βλέμμα του Ταξίαρχου Φραντζή. Μπήκαν μέσα με ευλάβεια κάνοντας τον σταυρό τους. Ο παπα-Λευτέρης ψιθύρισε με μεγάλη συγκίνηση: «Εισελεύσομαι εις τον οίκον σου, προσκυνήσω προς Ναόν Αγίον σου εν φόβω…». Εντοπίζει τον χώρο στον οποίο βρισκόταν το Ιερό και η Αγία Τράπεζα. Βρίσκει ένα τραπεζάκι, το τοποθετεί σ’ αυτή τη θέση, ανοίγει την τσάντα του, βγάζει όλα τα απαραίτητα για τη θεία λειτουργία, βάζει το πετραχήλι του και αρχίζει.

Στο μεταξύ η Αγιά Σοφιά έχει γεμίσει με Τούρκους κι ανάμεσά τους υπάρχουν και πολλοί Έλληνες της Πόλης, που βρέθηκαν εκεί αυτή την ώρα και παρακολουθούν με συγκίνηση τη λειτουργία, χωρίς να τολμούν να εξωτερικεύσουν τα συναισθήματά τους.

Ένα όνειρο δεκάδων γενεών Ελλήνων έχει γίνει πραγματικότητα. Η θεία λειτουργία στην Αγιά Σοφιά έχει ολοκληρωθεί. Ο παπα-Νουφράκης και οι τέσσερις αξιωματικοί είναι έτοιμοι να αποχωρήσουν και να επιστρέψουν στο πλοίο. Η εκκλησία όμως είναι γεμάτη Τούρκους, οι οποίοι έχουν αρχίσει να γίνονται επιθετικοί. Οι Τούρκοι είναι έτοιμοι να τους επιτεθούν, όταν ένας Τούρκος αξιωματούχος παρουσιάζεται με την ακολουθία του και διατάζει να τους αφήσουν να φύγουν. Δεν ήταν σοφό ούτε και προς το συμφέρον της πατρίδας του να σκοτώσουν πέντε Ρωμιούς αξιωματικούς μέσα στην Αγιά Σοφιά.

Ο παπα-Νουφράκης και οι άλλοι αξιωματικοί βγαίνουν από την Αγιά Σοφιά και κατευθύνονται προς την προκυμαία, όπου τους περιμένει η βάρκα. Ένας μεγαλόσωμος Τούρκος τους ακολουθεί, σηκώνει ένα ξύλο, ορμά και χτυπά τον παπα-Νουφράκη στον ώμο. Ο Ταγματάρχης Λιαρομάτης και ο Λοχαγός Σταματίου αφοπλίζουν τον Τούρκο.

Μπαίνουν στη βάρκα και σε λίγο βρίσκονται πάνω στο ελληνικό πολεμικό πλοίο. Ακολούθησε διπλωματικό επεισόδιο και οι «σύμμαχοι» διαμαρτυρήθηκαν έντονα στον Βενιζέλο, ο οποίος αναγκάστηκε να επιπλήξει τον παπα-Λευτέρη Νουφράκη. Όμως κρυφά επικοινώνησε μαζί του και «επαίνεσε και συνεχάρη τον πατριώτη ιερέα, που έστω και για λίγη ώρα ζωντάνεψε μέσα στην Αγιά Σοφιά τα πιο ιερά όνειρα του Έθνους μας».

Αξίζει να διαβαστεί ολόκληρο και αυτούσιο. Το παραθέτω ηλεκτρονικά στο www.sivitanidis.com Θα δακρύσετε.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *