6 και 9 Αυγούστου 1945:  Μνήμη και προβληματισμός :Η καμπάνα της Χιροσίμα χτυπά φέτος περισσότερο μελαγχολικά…      

Του ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΣΙΜΙΛΛΗ

Εβδομήντα εφτά χρόνια από τότε… Ήταν μια τραγική αντίφαση: Ο πυρηνικός όλεθρος σηματοδότησε το τέλος του πολέμου που είχε δείξει πολλαπλό το πρόσωπο της φρίκης. Ο φασισμός, γνώριμος από την προηγούμενη δεκαετία, ντυμένος τη στολή του ναζισμού, δεν φαινόταν πως θα είχε «ειρηνική» κατάληξη. Η όποια κατάληξη θα έφερνε μια ανακούφιση. Και την έφερε σε αρκετούς… Όσους όμως επέζησαν μετά το φοβερό εκείνο τετραήμερο (6 και 9) του Αυγούστου του 1945, τους άφησε να μετράνε νεκρούς, ταλαιπωρημένους, ερείπια, φόβο, δέος, αγωνία για τις επόμενες γενιές. Δεν χρειάστηκε πολύς καιρός για να συνειδητοποιήσουν όλοι πως οι επιπτώσεις δεν περιορίστηκαν στην τραγική εξαφάνιση δυο πόλεων αλλά ήταν πολύ ευρύτερες και σε διάρκεια γενεών. Η ρίψη ατομικών βομβών στη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι  αποτελούσε την πρώτη δοκιμή τους! «Πέτυχε» τον στόχο της «και με το παραπάνω». Ο παραλογισμός του πολέμου επιβεβαιώθηκε μέχρι τέλους… Xιλιάδες τα θύματα, οι πρώτοι νεκροί κι όσοι ακολούθησαν, διαχρονικές απώλειες της ραδιενέργειας…

Πέρασαν χρόνια, με την παγκόσμια κοινωνία να αναζητεί μια ειρήνη μέσα από τα ερείπια. Οι «μεγάλοι» μοίρασαν τον κόσμο, με τους νικητές να τραβούν γραμμές σε χάρτες, κάτω από μοχθηρά χαμόγελα που μόλις κι έκρυβαν τους μεταγενέστερους στόχους τους. Για δεκαετίες ζήσαμε τον ψυχρό πόλεμο, μόλις και δεν είχαμε πυρηνικό χειμώνα. Συμβάσεις και συμφωνίες υπογράφτηκαν για τη Μη Διασπορά των Πυρηνικών Όπλων (όπως και για την απαγόρευση της ανάπτυξης, παραγωγής, αποθήκευσης και χρήσης  χημικών όπλων και την κατασκευή τους). Τότε γιατί τα κατασκευάζουν και τα έχουν; Κι όταν θέλουν να καθαρίσουν τις αποθήκες;

Η απειλή της χρήσης πυρηνικών όπλων περιπλανιόταν από τότε, μέχρι σήμερα. Οι «μεγάλοι» ανέθεταν σε χώρες υποτελείς τους μικρούς και μεγάλους ρόλους «με το κομμάτι», τοπικούς πολέμους, εισβολές, γενοκτονίες, για συνοριακές διαφορές, νερά των ποταμών, πετρέλαια του υπεδάφους, ορυκτά, σπάνιες γαίες και ραδιενεργά υλικά για την πυρηνική τεχνολογία. Η τελευταία βρήκε δρόμους καινοτόμους κι εφαρμογές που βάφτισαν «ειρηνική της χρήση». Κάποιες χώρες, λίγο προνοητικές, λίγο πονηρές έσπευσαν να μάθουν τα μυστικά της πυρηνικής τεχνολογίας για την παραγωγή ενέργειας, με την προσδοκία να καταφέρουν σταδιακά να έχουν το δικό τους πυρηνικό οπλοστάσιο. Πονηρές όμως και οι χώρες που παρήγαγαν την τεχνολογία, δεν είχαν διάθεση να εκχωρήσουν μυστικά, κρατώντας ένα ακόμα λώρο εξάρτησης τεχνολογικής με τις χώρες υποτελείς τους. Οι τελευταίες είχαν κι άλλη επιλογή – τη μαύρη αγορά… Τα ορυκτά καύσιμα λειτούργησαν όχι μόνο σαν αιτίες για πολεμικές συρράξεις αλλά και για τη συντήρησή τους, δημιουργώντας υπερκέρδη στο χρηματιστήριο της ενέργειας. Στο μεταξύ όλες οι ανθρώπινες δράσεις, με την αλόγιστη κατανάλωση και υπεκατανάλωση έφεραν πιο κοντά κι απρόβλεπτα γρήγορα την κλιματική αλλαγή που την λέμε, πια, κλιματική κρίση. Είναι να μη είμαστε πιο κοντά σε αυτό που φαίνεται να έχει μικρότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα; Αρκεί όμως αυτό για να πεις πως είναι και ασφαλέστερο για τους ανθρώπους και το περιβάλλον και πως δεν έχει άλλες πιθανές προεκτάσεις;

Πριν ένα μήνα (6 Ιουλίου) το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο βάφτισε την πυρηνική ενέργεια  «πράσινη» – κάπως ξεθωριασμένο μάς φαίνεται το χρώμα! Δεν ήταν τυχαία η ισχυρή αντίδραση πέντε χωρών (Γερμανία, Ισπανία, Δανία, Αυστρία, Λουξεμβούργο).  Οι 278 ευρωβουλευτές που ψήφισαν υπέρ πρότασης βέτο δεν ήταν αρκετοί αφού 328 αντιτέθηκαν ενώ 33 τήρησαν αποχή. Καίρια θέματα της τεκμηριωμένης αντίδρασης ήταν το θέμα των αποβλήτων αλλά και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της εξόρυξης ουρανίου. Είναι φανερό πως η ευρωπαϊκή νομοθεσία και η υποχρέωση σεβασμού διεθνών συμβάσεων δεν επαρκούν, απόδειξη τα ατυχήματα σε σταθμούς πυρηνικής ενέργειας. H Μεσόγειος έχει πρόσθετα προβλήματα: Σεισμογένεια, πολιτική αστάθεια, τρομοκρατία, δικτατορικά καθεστώτα ενώ οι «νεοφώτιστοι» (Τουρκία, Αίγυπτος) δεν έχουν υπογράψει  τη Συνθήκη του Espoo για τη διασυνοριακή ρύπανση.

Η Τουρκία προχωρεί ήδη στην κατασκευή από την κρατική ρωσική εταιρεία Rosatom δεύτερου αντιδραστήρα στο Ακκουγιού (με παράλληλα σχέδια για τη Σινώπη και την Ανδριανούπολη). Από την άλλη μεριά της Κύπρου, στην Εl Dabba, στη μεσογειακή ακτή της Αιγύπτου, η ίδια κατασκευάστρια εταιρεία ξεκίνησε την κατασκευή πυρηνικού σταθμού – τέσσερεις αντιδραστήρες των 1200 ΜW ο καθένας.. Τη θάλασα πάντα τη θέλουν κοντά… Είναι τραγικό πως μόλις που έκλεισαν πέντε μήνες ενός  εφιαλτικού πολέμου με τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, με συχνή την απειλή για ένα πυρηνικό «λάθος» ή παράπλευρη απώλεια σε κάποιο πυρηνικό σταθμό, έχουμε αυτή την εξέλιξη.

Είναι περίεργο που η Rosatom δεν έχει περιληφθεί στον κατάλονο ευρωπαϊκών κυρώσεων. Το Συνέδριο των Ευρωπαίων Πρασίνων (Ιούνιος 2022) με ψήφισμά του, που εισηγήθηκαν οι Κύπριοι Οικολόγοι, το ζητούσε. Ατυχώς το μήνυμα δεν έφτασε φαίνεται μέχρι τις Βρυξέλες…

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.