Ανοίγουμε οδοφράγματα, αλλά και να ενώσουμε την κοινωνία! Οι δρόμοι των ανθρώπων δεν τερματίζονται με ό,τι αναχρονιστικό, βίαιο και φασιστικό μπει εμπόδιο στο διάβα τους…  

Η οδός Λήδρας στη Λευκωσία. Φωτογραφία philenews

Του ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΣΙΜΙΛΛΗ

Μετά την αμηχανία που έφερε το άνοιγμα των πρώτων οδοφραγμάτων στις 23 του Απρίλη το 2003, με την έγνοια τι άραγε θα σηματοδοτούσε η επίδειξη διαβατηρίων στα αντίστοιχα κατοχικά οδοφράγματα, φάνηκε πως οι όποιες συνέπειες ήταν από τις σχετικά αθώες σε σχέση με όσα άλλα ο χρόνος και η ανάγκη επέβαλαν – είχαν κιόλας περάσει εικοσιεννιά χρόνια. Ήταν η νοσταλγία για όσα ζήσαμε, ήταν η περιέργεια για όσα δεν ζήσαμε και ακούαμε από τους μεγαλύτερους, ήταν η ανάγκη επιβεβαίωσης του «Δεν Ξεχνώ» που αργότερα ξεχάσαμε… Δεν είχε ακόμα προκύψει η θεωρία περί της δήθεν απουσίας «συναισθηματικού δεσμού», περί χρηστών και των (εκ της κατοχής) «δικαιωμάτων τους». Η επέκταση του «θεσμού» βοήθησε στη διακίνηση κάποιων ανθρώπων χωρίς όμως να δώσει απάντηση στο ζητούμενο της ελεύθερης διακίνησης. Πολλοί άλλοι ακόμα ταλαιπωρούνται από τη μη διάνοιξη άλλων οδοφραγμάτων. Εδώ προτείναμε (όχι όλοι!) να νομιμοποιηθεί (υπό τον ΟΗΕ) η Τύμπου «για να σωθεί το Βαρώσι» και δεν το δέχονται. Γιατί, τώρα, να δεχτούν να ανοίξουν τα Κόκκινα, η Αθηαίνου, η Λουρουτζίνα; «Απλώς», γιατί η κατοχή είναι πάντα εδώ και δεν μπορούμε να το προσπεράσουμε, με ανοιχτά ή κλειστά οδοφράγματα. Στην πορεία μπήκαν κι άλλα κίνητρα κι ενδιαφέροντα – ο καθένας έχει τις προτεραιότητές του. Στα δεκαεννιά χρόνια από τότε, μπορείς να μετρήσεις πως και μόνο η επικοινωνία των ανθρώπων άξιζε τον κόπο, χωρίς αυτό να δικαιολογεί  εφησυχασμό!

3 του Απρίλη, όπως και σήμερα, 14 χρόνια πριν: Ανοίγει η οδός Λήδρας μετά από 44 χρόνια βίαιης τομής στην καρδιά της πόλης. Είχε βαφτιστεί νωρίτερα από πονηρούς Βρετανούς σαν Πράσινη Γραμμή. Ήταν πολύ άδικο για το ίδιο το χρώμα κι ας χορτάριασαν τα κλειστά δρομάκια κι οι καταρρέοντες τοίχοι κι οι σκεπές σε θλιβερά υπολείμματα σημαντικών οικοδομών. Ο αγαπημένος φίλος μ. Μιχάλης Πασιαρδής απάγγειλε για την αδιέξοδη Λήδρας, λιτά και περιεκτικά…

«Μακρύδρομε, μονόδρομε

που δεν βγάζεις πουθενά

ή, σωστότερα, στην Πράσινη Γραμμή…».

Τα δημοσιεύματα εξηγούσαν πως «η Κυπριακή Κυβέρνηση δεν προσδίδει πανηγυρικό χαρακτήρα στο άνοιγμα της οδού Λήδρας, το οποίο θεωρεί μεν σημαντικό βήμα για την καθιέρωση μέτρων εμπιστοσύνης ανάμεσα στις δύο κοινότητες, αλλά σε καμία περίπτωση δεν μπορεί από μόνο του να επιλύσει το Κυπριακό. Έτσι το άνοιγμα του οδοφράγματος θα γίνει με υποβαθμισμένη εκπροσώπηση και από τις δύο πλευρές, παρουσία των συμβούλων των δύο ηγετών και εκπροσώπων του διπλωματικού σώματος και βεβαίως εκπροσώπων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών». Το Αθηναϊκό Πρακτορείο μετέδωσε ακόμα πως «Η απελευθέρωση πολύχρωμων μπαλονιών από τους κ.κ. Ιακώβου και Ναμί, σηματοδότησε το άνοιγμα του οδοφράγματος στην οδό Λήδρας στη Λευκωσία». Τα μπαλόνια έδωσαν τότε χρώμα ενώ σε επόμενη περίπτωση κάποια (τυχερά) περιστέρια ήταν αυτά που απελευθερώθηκαν. Έμεινε τώρα να απελευθερωθεί και η Κύπρος. Πάντως το παζάρι επανενώθηκε κι οι έμποροι θυμήθηκαν παλιές μέρες. Σταδιακά διευρύνθηκε η προοπτική για περισσότερα παζάρια. Οι επισκέπτες της (δικής τους) πόλης φωτογράφιζαν ασταμάτητα με το κινητό όσα οι ίδιοι ή οι γονιοί τους είχαν καταγράψει παλαιότερα με τις φωτογραφικές της προηγούμενης εποχής. Οι διαφορές ήταν πολύ περισσότερες από ό,τι χωρίζει το μαυρόασπρο από το έγχρωμο…

Εκείνη τη μέρα σημειώναμε στον Φιλελεύθερο και τούτο: «Όπως και να το κάνουμε, το “άνοιγμα” της Λήδρας είναι διαφορετικό. Ίσως χρειάζεται να είσαι πάνω από πενήντα για να αισθανθείς τη διαφορά. Εικόνες και αναμνήσεις από τα παιδικά χρόνια, ενισχυμένες με τις διηγήσεις γονιών για δικές τους παλιότερες αναμνήσεις. Τόσο που δεν ξέρεις τελικά, μέσα από μια αναδρομή στο χτες, ποια ήταν αυτά που έζησες ο ίδιος και ποια συνδέθηκαν, ως μια εξ επαγωγής καταγραφή από εκείνες τις αφηγήσεις. Πέρα όμως από αυτό, η Λήδρας είναι η καρδιά της παλιάς πόλης…». Κι η καρδιά δεν μπορεί να κοπεί στα δυο, το ίδιο και η πόλη!

Πριν μια βδομάδα διοργανώθηκε μια παράλληλη, εκατέρωθεν του κατοχικού οδοφράγματος, εκδήλωση Κυπρίων που διεκδίκησαν το άνοιγμα νέων οδοφραγμάτων και άλλων που ξεχάστηκαν και δεν «δικαιώθηκαν»… Υπάρχει μια αντίφαση μέσα στον όρο και δεν φταίει η διεκδίκηση για αυτές τις μικρές «ελευθερίες». Πώς τον ορίζει, άραγε, το λεξικό; «Οδόφραγμα, το πρόχειρο και προσωρινό οχυρωματικό έργο, το οποίο κατασκευάζεται από ετερόκλιτα υλικά και τοποθετείται καθέτως στον δρόμο, με στόχο να εμποδιστεί η κυκλοφορία και η διάβαση»  (Γ. Μπαμπινιώτη, 1998). Προσωρινότητα σχεδόν πενήντα ή και εξήντα χρόνων…

Εκδηλώσεις έγιναν πολλές για άνοιγμα κι άλλων οδοφραγμάτων ή εκείνων που έκλεισαν λόγω της πανδημίας. Ήταν θετικό που άνοιξαν τα πρώτα οδοφράγματα και τα άλλα που ακολούθησαν. Είναι χρήσιμο να ανοίξουν και κάποια άλλα. Να μην μας μείνει, όμως, η «λογική» του διαχωρισμού που θεωρείται «λιγότερο κακός» όσο ανοίγουν οδοφράγματα. Το ζητούμενο είναι να μην υπάρχουν οδοφράγματα που, ανοιχτά ή κλειστά, επιβεβαιώνουν και θεσμοθετούν τον γεωγραφικό διαχωρισμό των πολιτών. Αν πραγματικά το εννοούμε πως αγωνιζόμαστε για μια ενιαία κοινωνία!

 ktsimillis@cytanet.com.cy 

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.