Από την ανθρώπινη «αμέλεια» μέχρι τον θυμό της Φύσης…Τους σεισμούς δεν μπορούμε να τους αποφύγουμε ή να τους μετριάσουμε. Όλα τα άλλα, όμως;

Photo philenews

Του Κυριάκου Τσιμίλλη*
Και τι δεν ζήσαμε τους τελευταίους μήνες! Είναι, άραγε, αυτό που λέμε (κι όλοι πια παραδεχόμαστε), κλιματική κρίση; Ψηλές θερμοκρασίες, πυρκαγιές, πλημύρες, σεισμοί και καταποντισμοί… Eίναι φανερό πως η Φύση είναι, όλο και περισσότερο, θυμωμένη και το εκφράζει συχνά ωσάν να θέλει να μας τιμωρήσει για τον τρόπο της δικής μας συμπεριφοράς. Και φταίμε όλοι το ίδιο; Σίγουρα όχι, άλλοι ένοχοι, άλλοι συνένοχοι (οι απαθείς κι οι παρατηρητές) κι άλλοι σε αναμονή, προσδοκώντας πως θα έχουν κάποια ώρα κι αυτοί τη δυνατότητα παρόμοιων πρωτοβουλιών κι ωφελημάτων. Αυτό το βλέπουμε στο επίπεδο των κρατών και τον τρόπο που βλέπουν την ανάπτυξη, το βλέπουμε και στην κάθε κοινωνία, σε ομάδες πολιτών μα και άτομα. Τα συμπτώματα τα βλέπουμε παντού, σε όλα τα μήκη και τα πλάτη, με διαφοροποιήσεις που αντανακλούν την ευαισθητοποίηση που έχει δημιουργηθεί. Δεν είμαστε μόνο εμείς που πρωταγωνιστούμε. Πάντως, σε ορισμένους τομείς καταφέραμε να μάς αναγνωριστούν οι αρνητικές μας επιδόσεις. Η δική μας ευθύνη δεν μειώνεται από το μικρό μας μέγεθος. Μέτρο σύγκρισης είναι η κατά κεφαλή συνεισφορά μας στο πρόβλημα. Αρκεί να κάνετε μια βόλτα, μια περιδιάβαση στις πόλεις και την ύπαιθρο… Δείτε τα μεγαλοπρεπή οικοδομήματα, την περίσσεια τσιμέντου, την απουσία πράσινου, τις επαύλεις, τα πολυώροφα, τις σκληρές επιφάνειες που σφραγίζουν το έδαφος, τα χιλιάδες κυβικά των οχημάτων και την αυξανόμενη εξ αυτών επιβάρυνση, τους δρόμους που ασφυκτιούν από τροχοφόρα (των τεσσάρων τροχών), τις καμινάδες των εργοστασίων που αποβάλλουν ενέργεια και επικίνδυνες εκπομπές (όχι πάντα με ορατά τα σημάδια), τα σκουπίδια, τα λύματα, την ανεπάρκεια των αποχετευτικών συστημάτων και των συστημάτων για τα όμβρια, τις διαφημιστικές πινακίδες και επιγραφές, την «κάθε κωμόπολη και μαρίνα» που απαιτεί εντονότερη (και συχνά ανεξέλεγκτη) τη λατομική δραστηριότητα, τα για έξι μήνες τον χρόνο άδεια (ποικολοτρόπως επιδοτούμενα) ξενοδοχεία, τα σχέδια για εθνικά δασικά πάρκα (εκτός χώρου) και δρόμους-αεροδιαδρόμους μέσα από δάση και πάρκα, τις μεμονωμένες κατοικίες σε βουνοκορφές και λαγκάδια, τα λεγόμενα επισκέψιμα αγροκτήματα και τις εξεδικευμένες μεγάλες αναπτύξεις σε ευαίσθητες περιοχές, τα κτίσματα στους ποταμούς και τα ρέματα, τις πωλητήριες διαβατηρίων εξαγγελίες και διαφημίσεις, τα κομμένα δέντρα, τα απομεινάρια της αρχιτεκτονικής και πολιτιστικής κληρονομιάς που όλο και λιγοστεύουν, την ερήμωση της υπαίθρου… Κι αν αφήσαμε κάτι που δεν αναφέραμε; Είναι σχεδόν σίγουρο! Προσθέστε το εσείς – ο κατάλογος είναι μακρύς!
Είναι αναμφισβήτητο πως είμαστε διαχρονικά πολύ υπερόπτες και αυθάδεις τόσο προς τη Φύση όσο και προς τις επόμενες γενιές, των οποίων το μέλλον και την ποιότητα ζωής υπονομεύουμε. Τα τελευταία χρόνια, πολιτικοί και άλλοι παράγοντες εκφράζουν επιδεικτικά την (υποτιθέμενη) περιβαλλοντική τους ευαισθησία αποστηθίζοντας την παλιά ινδιάνικη παροιμία πως «τη γη δεν την κληρονομήσαμε από τους προγόνους μας αλλά την έχουμε δανειστεί από τα παιδιά μας». Την ίδια, όμως, ώρα σχεδιάζουν, μεθοδεύουν, αποφασίζουν, διατάσσουν για δράσεις που επιβεβαιώνουν πως ούτε τη δική τους παπαγαλία κατανοούν ούτε και δεσμεύονται (ελάτε τώρα!) να προασπίσουν το κοινό καλό, το περιβάλλον, την ποιότητα ζωής και τα δικαιώματα των πολιτών.
Η Κυβέρνηση, με πρωταγωνιστές πολιτικά πρόσωπα που συνηθίζουν να αυθαιρετούν, πότε επιβάλλοντας τις ατεκμηρίωτες απόψεις τους σε μια δημόσια υπηρεσία που βολεύεται να γράφει το γνωστό τής υποταγής «έχω οδηγίες να αναφερθώ…» και πότε αγνοώντας τις τεκμηριωμένες επιστημονικά εισηγήσεις των αρμοδίων τμημάτων τους, δεν πείθει πως θα αλλάξει νοοτροπία παράλληλα με την όποια μεταρρύθμιση. Τους πολιτικούς δεν τους πιάνουν τέτοιες αλλαγές. Μα και η Τοπική Αυτοδιοίκηση, που συχνά αυτοκαταργείται υποτασσόμενη σε άνωθεν εντολές και περιορισμούς, δεν φαίνεται να αναβαθμίζεται με την από μακρού προετοιμαζόμενη μεταρρύθμισή της. Μένουν οι πολίτες να παλεύουν για τα αυτονόητα που σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες περιγράφονται με πολλά εργαλεία – χαρακτηριστικές είναι οι πρόνοιες της Σύμβασης του Αarhus που προνοεί για μερικά βασικά δικαιώματα σε σχέση με το περιβάλλον, συγκεκριμένα:
· Το δικαίωμα πρόσβασης σε πληροφορίες που αφορούν την κατάσταση του περιβάλλοντος, τις πολιτικές και τα λαμβανόμενα μέτρα, στοιχεία για την υγεία και την ασφάλεια όπου αυτές μπορούν να επηρεαστούν από την κατάσταση του περιβάλλοντος. Προς την κατεύθυνση αυτή οι δημόσιες αρχές υποχρεούνται να δημοσιοποιούν τις υπάρχουσες πληροφορίες.
· Το δικαίωμα συμμετοχής στη διαδικασία λήψης αποφάσεων, με τις δημόσιες αρχές να υποχρεούνται να διευκολύνουν τους επηρεαζόμενους και τις περιβαλλοντικές μη κυβερνητικές οργανώσεις να σχολιάζουν προτάσεις για προγράμματα με τα σχόλιά τους να λαμβάνονται υπόψη και οι ίδιοι να ενημερώνονται για τις τελικές αποφάσεις και τους λόγους που οδήγησαν σ΄αυτές.
· Το δικαίωμα προσφυγής στη δικαιοσύνη ενάντια σε δημόσιες αποφάσεις που λήφθηκαν χωρίς να τηρηθούν τα πιο πάνω ή, γενικότερα, η περιβαλλοντική νομοθεσία.
Όλα αυτά δεν είναι ψιλά γράμματα, τουλάχιστον επί (νομοθετικού) χάρτου. Ο Νόμος 33(111) του 2003 που επικυρώνει τη Σύμβαση του Aarhus δημοσιεύτηκε πριν δεκαοκτώ και μισό χρόνια (18.7.2003) στην Επίσημη Εφημερίδα αρ.3738. Τη δημοσίευση του νόμου τη βρήκαμε, δεν είδαμε όμως ακόμα την εφαρμογή του!
Ψηλές θερμοκρασίες, πυρκαγιές, πλημύρες, σεισμοί και καταποντισμοί… Τους σεισμούς δεν μπορούμε να τους αποφύγουμε ή να τους μετριάσουμε. Όλα τα άλλα, όμως;
* ktsimillis@cytanet.com.cy

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.