Από τον μεγάλο Ιάκωβο στον Ελπιδοφόρο: Ξεπέρασε όλα τα όρια ο σημερινός Αρχιεπίσκοπος Αμερικής

Ο Αρχιεπίσκοπος Βορείου και Νοτίου Αμερικής Ιάκωβος βαδίζει με τον Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ. Φωτογραφία via Εθνικός Κήρυκας, American-Hellenic Foundation της Δυτικής Πενσιλβάνια.

Του ΠΑΝΙΚΟΥ ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ, Φιλελεύθερος

Η συμμετοχή του Αρχιεπισκόπου Αμερικής Ελπιδοφόρου, μαζί με τους Ερντογάν και Τατάρ, στα εγκαίνια του «Σπιτιού της Τουρκίας», απέναντι από την έδρα των Ηνωμένων Εθνών, όπου στεγάζονται και οι «αντιπροσωπείες – οργανισμοί» του ψευδοκράτους, προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε Ομογένεια, Αθήνα και Λευκωσία.

Ο Πρόεδρος Αναστασιάδης και ο Πρωθυπουργός Μητσοτάκης ακύρωσαν αρχικά τις συναντήσεις και, στη συνέχεια, μετά την «απολογητική δήλωση» του κ. Ελπιδοφόρου, αποδέχτηκαν να τον συναντήσουν.

Με αφορμή αυτό το γεγονός, υπενθυμίζεται ότι η Ελληνική Ορθόδοξη Αρχιεπισκοπή Αμερικής, με έδρα τη Νέα Υόρκη, είναι επαρχία του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Από το 1908 έως το 1922 η Ορθόδοξη Εκκλησία της Αμερικής υπαγόταν στην Εκκλησία της Ελλάδας. Η Ελληνική Ορθόδοξη Αρχιεπισκοπή Βορείου και Νοτίου Αμερικής συστάθηκε το 1921 και το 1922 ο Οικουμενικός Πατριάρχης Μελέτιος (Μεταξάκης) Δ΄ την υπήγαγε στη δικαιοδοσία του Πατριαρχείου, όπως και τις Εκκλησίες της Ευρώπης και της Αυστραλίας.

  • Το 1996, το Οικουμενικό Πατριαρχείο διέσπασε την Αρχιεπισκοπή Βορείου και Νοτίου Αμερικής σε τέσσερες γεωγραφικές περιοχές (Αμερική, Καναδά, Κεντρική Αμερική και Νότια Αμερική), αφήνοντας έτσι στην Αρχιεπισκοπή Αμερικής μόνο την επικράτεια των Ηνωμένων Πολιτειών.

Ο Αρχιεπίσκοπος Βορείου και Νοτίου Αμερικής Ιάκωβος μας είχε παραχωρήσει τρεις συνεντεύξεις για τον «Φ» και αρκετές φορές είχαμε δημοσιεύσει αποκλειστικές δηλώσεις του για διάφορα γεγονότα που αφορούσαν την Ομογένεια, το Κυπριακό και τις ελληνοαμερικανικές σχέσεις.

Πρόθυμοι πάντα να μιλήσουν για το αναγνωστικό κοινό της Κύπρου ήταν και οι δυο μετέπειτα Αρχιεπίσκοποι, Σπυρίδων και Δημήτριος. Ο Αρχιεπίσκοπος Δημήτριος είχε αναπτύξει ιδιαίτερες σχέσεις με την Κύπρο και την επισκέφθηκε επανειλημμένως.

Σε μια από τις συνεντεύξεις του που δημοσιεύτηκε στον «Φ» στις 16 Ιουλίου 1995, ο Αρχιεπίσκοπος Ιάκωβος μας είχε πει:

«Νιώθω μια πικρή απογοήτευση από την όλη πορεία του Κυπριακού ζητήματος. Οι σημερινοί μεγάλοι της γης προσπάθησαν να της δώσουν άλλη κατεύθυνση και άλλη γραμμή. Είμαι απογοητευμένος πρώτα με τη στάση της Αμερικής, η οποία δεν υπήρξε καθόλου ειλικρινής, σύμφωνα με την παράδοσή της. Η Αμερική ήταν πάντα για την ελευθερία των ανθρώπων. Έτσι, τουλάχιστον, ισχυριζόμαστε σήμερα». Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στα Ηνωμένα Έθνη, υπογραμμίζοντας ότι «όλα αυτά τα χρόνια δεν σεβάστηκαν τον εαυτό τους, διότι η Κύπρος είναι ένα από τα μέλη του και έπρεπε να κινητοποιηθούν πιο δραστήρια και αποφασιστικά».

Στην ερώτηση «ποίοι έχουν τη μεγαλύτερη ευθύνη για όλα αυτά που συνέβησαν στην Κύπρο;» ο τότε Αρχιεπίσκοπος Β. και Ν. Αμερικής ανέφερε ότι:

«Εκείνοι που ευθύνονται περισσότερο είναι οι Άγγλοι και οι Τούρκοι. Πάντως, οι μόνοι που δεν ευθύνονται κατ’ εμέ και δεν το λέω απλώς από συμπάθεια, είναι οι Κύπριοι. Απ’ έξω έγινε το κακό στην Κύπρο. Οι Τούρκοι δεν έχουν το δικαίωμα να κατέχουν μια σπιθαμή κυπριακής γης».

Στην επισήμανσή μας ότι «υπάρχουν αρκετές μαρτυρίες και ενδείξεις ότι ήσασταν γνώστης όλων των αμερικανικών σχεδίων» τόνισε με έμφαση:

«Όχι, το 1963 ήμουν ενημερωμένος, αλλά πριν τα γεγονότα του 1974 δεν είχα καμία ενημέρωση από την αμερικανική κυβέρνηση και φυσικά υπήρχαν λόγοι. Κι όταν μάλιστα σε εκείνη τη συνάντηση, αμέσως μετά την εισβολή των Τούρκων, είπα στον Κίσιγκερ ότι “εσείς πρέπει να ξέρατε για την προετοιμασία της εισβολής του Αττίλα στην Κύπρο από τον μαθητή σας στο Χάρβαρντ, τον Ετζεβίτ”, αυτός μου απάντησε με κάποιο κυνισμό: “Ήταν μαθητής στα μαθήματά μου. Δεν ήταν μαθητής μου για να κάνει εισβολή στην Κύπρο”».

Τέλος, είχαμε υποβάλει στον Αρχιεπίσκοπο Ιάκωβο την ερώτηση:

«Μέχρι σήμερα, δεν έχετε επισκεφθεί την Κύπρο. Γιατί;» Η απάντησή του ήταν η ακόλουθη: «Πάρα πολύ το επιθυμώ και είμαι ευγνώμων στον σημερινό Αρχιεπίσκοπο, Μακαριότατο κ. Χρυσόστομο και σε όλους σχεδόν τους προέδρους, που κατά το διάστημα της υπηρεσίας τους με έχουν προσκαλέσει να επισκεφθώ την Κύπρο. Δεν θα ήθελα όμως, να γίνω αφορμή για μια νέα επίθεση στο Πατριαρχείο. Και όπως ξέρετε, σ’ αυτό διαπρέπουν οι Τούρκοι… Επειδή είμαι άνθρωπος του Πατριαρχείου πρέπει να προσέχω. Όταν πέθανε ο Μακάριος θα πήγαινα στην Κύπρο, με εντολή του Κάρτερ για να παρευρεθώ στην κηδεία, αλλά μετά σκέφτηκα ότι πιθανόν να είχαμε δυσάρεστες αντιδράσεις από τους Τούρκους».

  • Ξεπέρασε τα όρια

Το γεγονός λοιπόν ότι η Αρχιεπισκοπή Αμερικής αποτελεί Επαρχία του Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό την αποστολή του εκάστοτε Αρχιεπισκόπου. Επίσης, όταν ο Προκαθήμενος της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας της Αμερικής έχει, ενδεχομένως, θεμιτές φιλοδοξίες να διεκδικήσει σε κατοπινό στάδιο τον πατριαρχικό θρόνο, τότε επιδιώκει να αποφεύγει ενέργειες και δηλώσεις, που, θα προκαλέσουν αντιδράσεις στην Τουρκία.

Ο Ιάκωβος είχε αντιμετωπιστεί πολύ πιο αυστηρά από την Άγκυρα λόγω της ισχυρής προσωπικότητάς του και των σχέσεών του με πολιτικούς παράγοντες των ΗΠΑ, από τότε που έλαβε μέρος στην ιστορική πορεία, δίπλα στον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, για την κατάργηση των φυλετικών διακρίσεων, στους δρόμους της Σέλμα της Αλαμπάμα, τον Μάρτιο του 1965.

Ο Αρχιεπίσκοπος Ελπιδοφόρος, με την συγκεκριμένη ενέργειά του, «έβγαλε και το σκοινί και το παλούκι». Δηλαδή, ξεπέρασε τα όρια σε σχέση με κάποιες «ισορροπίες», που, απαιτούνται ανάμεσα στις σχέσεις του με την Τουρκία και τα συμφέροντα – αισθήματα του κόσμου που εκπροσωπεί. Αγνόησε εντελώς τις εκκλήσεις της ελληνικής κυβέρνησης και παραγόντων της ελληνοαμερικανικής κοινότητας για να μην παραστεί στα εγκαίνια.

Η εμπειρία όμως που αποκομίσθηκε μέσα απ’ όλα αυτά, μπορεί στο τέλος να φανεί χρήσιμη για τον κ. Ελπιδοφόρο, γιατί ίσως να σκέφτεται πλέον διπλά και τριπλά όταν πρόκειται για ζητήματα του Ελληνισμού, σε σχέση με τον ρόλο του ως Αρχιεπίσκοπος της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας της Αμερικής.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *