Δεν Ξεχνώ: Σύνθημα αρχείου ή προοπτικής…

Του ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΣΙΜΙΛΛΗ

Ήταν, άραγε, μια «αυθόρμητη» αντίδραση που βρήκε ευκαιρία την υπενθύμιση της σουλτανικής πρόθεσης για μετατροπή της Αγιά Σοφιάς σε τζαμί; Και χρειάζεται ένα σύνθημα στο περιτείχισμα ενός τεμένους ή το κρέμασμα μιας σημαίας βυζαντινής στην οροφή του; Παίζοντας χωρίς αντίπαλο δεν είναι και ηρωισμός, άλλωστε αυτό έκανε κι ο σουλτάνος. Ουδεμία αποτρεπτική δυνατότητα έχει το εγχείρημα, είτε για την Αγιά Σοφιά είτε για τη συνεχιζόμενη καταστροφή της πολιτιστικής κληρονομιάς στα κατεχόμενα. Αντίθετα, ενισχύει τη διχοτομική προοπτική που πολλοί θέλουν να επιβάλουν. Ήταν σίγουρο πως Τουρκία και ψευδοκράτος, «σαν έτοιμοι από καιρό», θα έσπευδαν να εκμεταλλευτούν το διπλό περιστατικό. Κι ύστερα, καθ΄υπόδειξη, θα το περιλάβει (μόνο αυτό) στην επόμενη έκθεσή του ο Γενικός Γραμματέας όπως περιέλαβε σε προηγούμενη το φασιστικό πετροβόλημα (μόνο εκείνο) Τουρκοκυπρίων από «αυθόρμητους φιλάθλους»…

Χρειάζεται, αλήθεια, να ξεκαθαρίσουμε το αυτονόητο; Τα σχολεία, οι χώροι λατρείας, οι αρχαιολογικοί χώροι και τα άλλα στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς, οι ιδιοκτησίες  των πολιτών και ομάδων πολιτών είναι απόλυτα σεβαστά. Η προστασία της υλικής, της πολιτιστικής και της ιστορικής περιουσίας του καθενός αποτελεί ανθρώπινο δικαίωμά του κι ο σεβασμός της αποτελεί υποχρέωση όλων μας στις ευνομούμενες κοινωνίες. Εδώ είναι μια ουσιαστική διαφορά από τα κατεχόμενα – κι εκεί υπάρχουν κάποιες φωνές διαμαρτυρίας. Ούτε μπορούμε να παραμένουμε θεατές με επίκληση του γεγονότος πως δεν είμαστε συμμέτοχοι σε τέτοιες καταστροφικές και προσβλητικές ενέργειες. Η «ασφαλής» στάση απαθούς παρατηρητή και η ανοχή κοντεύει τελικά να είναι κι αυτή ενός είδους συμμετοχή. Η αντίσταση στον κατακτητή δεν εκφράζεται ούτε είναι αποτελεσματική με την προσβολή πολιτιστικών και θρησκευτικών μνημείων και μάλιστα με εκ του ασφαλούς «γενναίες» επιχειρήσεις.

Στην πορεία αυτών των δύσκολων δεκαετιών της επιχειρούμενης διχοτόμησης ή ακόμα και πλήρους τουρκοποίησης του νησιού, τα τουρκοκυπριακά σχολεία και τα τεμένη επιβίωσαν χωρίς μεγάλες απώλειες, πέρα από αυτές της φθοράς του χρόνου και της εγκατάλειψης. Το ίδιο και τα σπίτια σε χωριά και πόλεις που αφέθηκαν στη λήθη μετά την αναγκαστική, από την ηγεσία τους, μετακίνηση των Τουρκοκυπρίων ιδιοκτητών τους. Οι ευθύνες του επίσημου κράτους είναι αλλού: Υπήρξαν περιπτώσεις «επαναχρησιμοποίησης» κλεμμένων υλικών (ουδόλως οικολογικό το εγχείρημα!) από τα σπίτια αυτά για να φτιαχτούν άλλα που παραχωρήθηκαν από τον Κηδεμόνα Τουρκοκυπριακών Περιουσιών σε δικαιούχους (πρόσφυγες) ή μη. Είναι κι άλλα σπίτια πολλά για τα οποία κανένας δεν ενδιαφέρθηκε, με προδιαγραμμένο το τέλος τους, αφού ο χρόνος και οι καιρικές συνθήκες δεν μπορούν να δείξουν την επιείκεια που δεν δείχνουν οι αρμόδιοι. Για όλα αυτά αιωρείται η όχι πάντα ομολογούμενη «δικαιολογία» πως στα κατεχόμενα έκαναν πολύ χειρότερα. Εκεί, όμως, υπάρχει κατοχή από έναν αδίστακτο εισβολέα και τους τοποτηρητές του…

Αν τα πεις ή τα γράψεις όλα αυτά, συνειδησιακή έκφραση θεμελιακής αρχής, τότε δικαιούσαι να κοιτάς τα βράδια με θλίψη και θυμό τον κατεχόμενο Πενταδάκτυλο με φωτισμένη τη φασιστική σημαία της «κατακτητικής ευτυχίας». Και πρέπει να βλέπεις (χωρίς να τα συνηθίζεις) αυτά και τα άλλα ανεξίτηλα μέχρι τώρα σημάδια (ακόμα κι αν δεν διαβείς το κατοχικό οδόφραγμα) και να συνεχίζεις να οργίζεσαι για αυτό που έλεγες κάποτε και σκέφτεσαι πια να επαναλάβεις: «Δεν Ξεχνώ». Eίναι κι εκείνη η ορολογία για τον βορρά και τον νότο που υποσυνείδητα δείχνει αποδοχή του διαχωρισμού, τουλάχιστον όταν δεν μιλάμε και για ανατολή και δύση κι ας είναι τέσσερα τα σημεία του ορίζοντα. Είναι κι εκείνα τα τουρκοποιημένα, εκ της κατοχής, τοπωνύμια που, όπως επίσημα δηλώθηκε πριν καιρό (και δεν διαψεύστηκε από τότε), αποτελεί ποινικό αδίκημα να τα χρησιμοποιούμε. Όχι πως δεν υπήρχαν τουρκικά ονόματα στις πόλεις και τα χωριά. Είναι εκείνα που έχουν κατατεθεί στον ΟΗΕ στο πλαίσιο της Τυποποίησης των Γεωγραφικών Ονομάτων. Άλλα όμως είναι αυτά που επέβαλε η κατοχή, εν πολλοίς ερήμην των Τουρκοκυπρίων. Είναι και η είσοδος που πληρώνουν στην κατοχή όσοι θέλουν να επισκεφτούν τους κατεχόμενους αρχαιολογικούς χώρους (που κακώς προβάλλονται σαν η κοινή πολιτιστική κληρονομιά του τόπου) ή τις όσες λίγες εκκλησιές στέκουν όρθιες και δεν μετατράπηκαν σε τεμένη.

Είναι γνωστά όλα τούτα αλλά είναι χρήσιμο να επαναλαμβάνονται, τουλάχιστον από όσους θυμούνται το «Δεν Ξεχνώ». Και μακάρι και οι Τουρκοκύπριοι να θυμούνται τους τόπους τους και μακάρι όλοι οι Κύπριοι να θυμούνται τις ταλαιπωρίες τους μα και τις ταλαιπωρίες που προκάλεσαν στους άλλους Κυπρίους – για μας είναι το νησί κι όχι για τα κατοχικά στρατεύματα και τους εποίκους! Είναι ο μόνος τρόπος κι ο μόνος δρόμος για να μην αφήσουμε να ξαναγίνουν. Κι είναι ο μόνος τόπος κι ο μόνος δρόμος για ουσιαστική ενοποίηση της κοινωνίας και για εκείνο που λέμε (και μας βλέπουν παράξενα): Απελευθέρωση!

 ktsimillis@cytanet.com.cy

 

 

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *