Διαφθορά, διαφθορά, διαφθορά…

Η αίθουσα όπου συνεδριάζουν οι ηγέτες των χωρών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Copyright: European Union

Του ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ*

Αργυραίς λόγχαις μάχου και πάντων κρατήσεις, Χρησμός της Πυθίας στον Φίλιππο Β’ της Μακεδονίας

Ω γενεά άπιστος και διεφθαρμένη, έως πότε έσομαι προς υμάς και ανέξομαι υμών; Λουκ.θ’41

Στην Πολιτεία που έγινε πορνείο, μαστροποί και πόρνες διαλαλούν σάπια θέλγητρα. Γιώργος Σεφέρης

Πάντα υπήρχε διαφθορά. Από τότε που υπάρχουν οργανωμένες κοινωνίες. Ποτέ όμως στην ιστορία της ανθρωπότητας δεν είχε φτάσει τα σημερινά επίπεδα. Σήμερα την διευκολύνει το παγκοσμιοποιημένο σύστημα οικονομίας, οι κρατικοί ανταγωνισμοί προστασίας των λεγόμενων εθνικών συμφερόντων, τα οικονομικά μονοπώλια, οι πολυεθνικές, το πυκνό δίκτυο επικοινωνίας, η εύκολη μετακίνηση  του χρήματος και ένα σωρό άλλοι παράγοντες. Οι μορφές της διαφθοράς είναι πολλαπλές και φυσικά ούτε είναι δυνατό να παρουσιαστούν και να αναλυθούν   σε ένα άρθρο.

Πολύ σημαντικό πάντως είναι να διαχωριστεί η διαφθορά των προσώπων από τη συστημική διαφθορά. Η δεύτερη είναι θεσμοποιημένη, έχει περάσει μέσα από θεσμούς, έχει θεσμικό υπόβαθρο, έτσι που  να γίνονται  πράγματα χωρίς να σημαίνει ότι κάποιος διαπράττει ποινικό αδίκημα όταν τα κάνει. Υπάρχουν για παράδειγμα παραθυράκια στους νόμους. Αυτό οδηγεί στην απαξίωση μιας χώρας και είναι αυτό που συμβαίνει με την Ελλάδα και την Κύπρο.

Στις λεγόμενες ανεπτυγμένες χώρες υπάρχει ένα θεσμικό πλαίσιο καταπολέμησης της διαφθοράς που την περιορίζει. Υπάρχουν ανεξάρτητοι θεσμοί και μηχανισμοί  που με τη λειτουργία τους θέτουν φραγμούς στην εξάπλωση της. Το βελγικό παράδειγμα με την περίπτωση της Εύας Καϊλή είναι χαρακτηριστικό αυτής της σχετικής ανεξαρτησίας που δεν υπάρχει ούτε στην Ελλάδα, ούτε στην Κύπρο. Αστυνομία και εισαγγελικές αρχές δεν ενήργησαν ποτέ με τον ίδιο τρόπο στις δύο χώρες με αποτέλεσμα γνωστά σκάνδαλα στην Κύπρο-χρηματιστήριο,χρυσά διαβατήρια κ.α.- να μένουν ατιμώρητα και το ίδιο και στην Ελλάδα με σκάνδαλα όπως αυτό της Novartis και της Siemens. Ουδείς τιμωρήθηκε.

Σημαντικός είναι επίσης ο ρόλος των ελεγκτικών μηχανισμών. Όπου υπάρχουν αυτοί  οι μηχανισμοί ως ανεξάρτητοι θεσμοί διαδραματίζουν ανασταλτικό ρόλο στην εξάπλωση της διαφθοράς. Στην Κύπρο η Ελεγκτική Υπηρεσία έκανε τα τελευταία χρόνια μια σοβαρή προσπάθεια αντιμετώπισης του φαινομένου αλλά συνάντησε  πολλαπλές δυσκολίες, κυρίως από την εκτελεστική εξουσία αλλά όχι μόνο.

Όσο αφορά το ευρωπαϊκό οικοδόμημα ήταν γνωστή στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ  η ύπαρξη μιας συστημικής διαφθοράς στις Βρυξέλλες. Τα διάφορα λόμπι συνιστούν εκεί μια άτυπη  εξουσία. Το γνωρίζουμε καλά στην περίπτωση της Τουρκίας αλλά και άλλων κρατών όπως και των μεγάλων πολυεθνικών.

Ανάμεσά στους λομπίστες των Βρυξελλών βρίσκει κανείς πρώην πολιτικούς και Επιτρόπους, δικηγόρους, μάνατζερ, πράκτορες,ΜΚΟ, επαγγελματίες οικολόγους, τεχνοκράτες, εργατολόγους, επικοινωνιολόγους πανεπιστημιακούς καθηγητές και δημοσιογράφους.Πάνω από 25.000 εξ επαγγέλματος λομπίστες δρουν σήμερα στις Βρυξέλλες, ενώ το ύψος της ετήσιας δαπάνης λόμπινγκ εκτιμάται πως ανέρχεται συνολικά στο 1,5 δισ. ευρώ. Οι Βρυξέλλες ακολουθούν την Ουάσιγκτον ως ο τόπος με τα περισσότερα λόμπι. Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των ποσών που ξοδεύονται είναι η Apple, η οποία αύξησε τον προϋπολογισμό της από 750.000 ευρώ το 2015 στα 6,5 εκατομμύρια το 2022. Όταν το 80% περίπου της εθνικής νομοθεσίας των κρατών-μελών της ΕΕ βασίζεται σήμερα σε αποφάσεις, κανονισμούς και οδηγίες που έχουν τη σφραγίδα των κοινοτικών οργάνων των Βρυξελλών, αντιλαμβάνεται κανείς τη σημασία που έχει το λόμπι στις Βρυξέλλες. Εννοείται ότι το λόμπι είναι νόμιμο. Η διαφθορά που αναπτύσσεται με τις μεθόδους του είναι το πρόβλημα.

Η περίπτωση Καϊλή είναι ασφαλώς η κορυφή του παγόβουνου. Και ο άξονας της διαφθοράς δεν είναι μόνο νότιος, ελληνοϊταλικός, όπως προσπαθούν κάποιοι να τον παρουσιάσουν. Συνεχίζει και βόρεια μέχρι το Βερολίνο. Όλοι γνωρίζουν αυτά που φημολογούνται, ψιθυρίζονται ή και γράφονται ακόμη για την Πρόεδρο της Κομισιόν. Άλλωστε η σχέση ΕΕ-Κατάρ έχει και μια γεωπολιτική διάσταση, έχει να κάνει με το φυσικό αέριο που η χώρα αυτή προμηθεύει στην Ευρώπη και ειδικά στη Γερμανία. Επιπλέον η αποκάλυψη αυτή έρχεται να συγκαλύψει τη συστημική διαφθορά που χαρακτηρίζει το σύνολο του ευρωπαϊκού οικοδομήματος. Με τη θυσία της Ιφιγένειας περισώζεται έτσι το ευρωϊερατείο.

Ο ερασιτεχνικός τρόπος του κυκλώματος, στο οποίο συμμετείχε η Καϊλή, με τα χρήματα σε σακούλες,επιβεβαιώνει πως υπάρχουν πολύ πιο μεγάλα συμφέροντα που κρύβονται πίσω από μια διαφθορά περισσότερο εκλεπτυσμένη, καλύτερα οργανωμένη, με ευρύτερη γεωπολιτική διάσταση. Η περίπτωσή της Καϊλή δεν μπορεί να είναι μία και μοναδική. Η σαπίλα του συστήματος είναι πολύ μεγαλύτερη

Η περίπτωση Καϊλή όμως θα είναι το πρόσχημα που θα αξιοποιήθεί με απώτερο στόχο τον έλεγχο του παιχνιδιού στις Βρυξέλλες και τη συγκάλυψη των ευρύτερων δικτύων της διαφθοράς. Ακούονται επίσης και γράφονται διάφορες υποθέσεις ερμηνείας του συμβάντος και μια από αυτές έχει σχέση με τον έλεγχο που προσπαθούν να οριστικοποιήσουν οι Αμερικανοί επί της Ευρώπης με αφορμή τον πόλεμο της Ουκρανίας. Ο χρόνος θα δείξει αν υπάρχει αμερικανική εμπλοκή.

Όσον αφορά την Ελλάδα πέρα από το ότι διασύρεται διεθνώς το ελληνικό όνομα, θα υπάρξουν και εσωτερικές πολιτικές συνέπειες καθώς ο Μητσοτάκης δεν θα έχει πια τη δυνατότητα διεύρυνσης προς τον λεγόμενο κεντρώο χώρο. Είναι γνωστόν ότι η Καϊλή ετοιμαζόταν να μεταπηδήσει στη ΝΔ και αυτό θα παρουσιαζόταν από τον Μητσοτάκη ως μια σημαντική πολιτική διεύρυνση. Οι σχέσεις δε με το ΠΑΣΟΚ του Ανδρουλάκη γίνονται ακόμη πιο δύσκολες και μια μετεκλογική συνεργασία μεταξύ τους προβληματική.

Το πιο λυπηρό ίσως είναι ότι με τα φώτα στραμμένα στην Καϊλή, κατάβάλλεται ήδη προσπάθεια να λησμονηθεί η διαφθορά που μαστίζει την Ελλάδα και την Κύπρο. Οι πολίτες όμως έχουν καθήκον να μείνουν προσηλωμένοι σε ένα διαχρονικό αγώνα εξάλειψης της. Για το καλό όνομα  και την αξιοπρέπεια του ελληνισμού.

Υ.Γ. Ο Ερντογάν απειλεί την Αθήνα με πυραύλους και οι Αμερικανοί, «στρατηγικοί εταίροι» της Ελλάδας, εκφράζουν απλώς τη λύπη τους. Αυτό θα πει να βρίσκεσαι με τη σωστή πλευρά της Ιστορίας. Και η Ελλάδα να είναι αμερικανική  βάση από την Αλεξανδρούπολη ως τη Σούδα.

*Πανεπιστημιακός, συγγραφέας της μυθιστορηματικής τριλογίας ΝΟΜΑΔΑΣ, Αθήνα, Εκδόσεις Βακχικόν, 2017-2019. Τώρα κυκλοφορεί και το νέο του μυθιστόρημα,  ΓΡΑΜΜΑ ΣΤΟΝ ΑΝΤΩΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ/ΣΤΟ ΥΦΑΝΤΟ ΤΟΥ ΄21, από τον ίδιο εκδοτικό οίκο.

Email  stephanos.constantinides@gmail.com

 

 

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *