Διαφθορά, τέλος! Μα έχουμε εμείς πρόβλημα διαφθοράς; Δεν αποκλείεται να χρειαστεί συλλογική «νοητική μεταμόσχευση» αν είναι να προχωρήσουμε μπροστά χωρίς ψευδαισθήσεις!

Του ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΣΙΜΙΛΛΗ

Δ ιαφθορά είναι, λέει, «η φθορά των αξιών, η εξαχρείωση, η ανηθικότητα,… η κατάσταση στην οποία χρησιμοποιούνται αθέμιτα μέσα για να παραβιάζονται οι νόμοι (με δωροδοκίες, εξυπηρετήσεις, προσφορές κ.λπ.) για ιδιωτικό όφελος…». Γιατί μάς καρφώνεις στην καρδιά και τόσο ανοιχτά Καθ. Μπαμπινιώτη; Γιατί, προκειμένου να ορίσεις μια τόση δα «αθώα» λέξη της καθημερινότητάς μας, γίνεσαι τόσο παραστατικός -κάθε μια αναφορά κάτι μάς θυμίζει! Στο ίδιο λήμμα αναφέρονται κι άλλα επεξηγηματικά του συγκεκριμένου… αθλήματος! «Σήψη, εκμαυλισμός, φαυλότητα, εκφυλισμός, ατιμία»… ακόμα και «κατάσταση κατά την οποία δεν τηρούνται οι ηθικοί κανόνες στη σεξουαλική συμπεριφορά» (βλ. Λεξικό της Νέας Ελληνικής Γλώσσας, σελ. 504, 1998). Και τι μάς νοιάζουν εμάς όλα αυτά; Έχουμε στον τόπο μας διαφθορά;

Κατά καιρούς, πολλοί δείχνουν θυμό πολύ, κάποιοι στη συνέχεια κουράζονται κι άλλοι το παίρνουν απόφαση πως πρόκειται για μια ανίατη νόσο, αρκούντως μεταδοτική που αναμένει κι αυτή το εμβόλιό της. Μέχρι τότε, αν δεν σού μένει κουράγιο να αντισταθείς, μάλλον θα σωπάσεις με την προσδοκία μιας… καταιγίδας που μπορεί να λέγεται «Ελπίς». Μπορεί, ακόμα, μερικοί να το ξανασκεφτούνε και αφού «δεν αλλάζουν τα πράγματα» να προσπαθήσουν να αξιοποιήσουν τις δυνατότητες και πιθανότητες για να έχουν και οι ίδιοι κάποιο όφελος από το εθνικό σπορ…

Και να δείτε τώρα που μάς καταγράφουν σε διεθνείς πίνακες και στατιστικές, με άμεση τη δυνατότητα για σύγκριση με τους καλύτερους και τους χειρότερους. Όπως κάποτε με το ακαθάριστο εθνικό μας προϊόν που πάντα μάς έκανε περήφανους. Ακούτε να δείτε που εμπειρογνώμονες και επενδυτές συμβάλλουν στην ακτινογράφηση της κάθε χώρας για τη διαφθορά, με επικέντρωση στον δημόσιο τομέα (καλά, τους υπόλοιπους  τους αθωώνουν;) και υπάρχει τώρα η ανησυχία πως θα γίνονται λιγότερες επενδύσεις στο (μισό) νησί μας.

Τα στοιχεία που περιέχονται στον «Δείκτη Αντίληψης της Διαφθοράς της Διεθνούς Διαφάνειας» είναι απεικονιστικά, παρόλο που πιο επικίνδυνη είναι η διαφθορά όταν (συχνά) δεν γίνεται αντιληπτή! Όχι πως είμαστε η μόνη ή η χειρότερη χώρα στον κόσμο! Υπάρχουν και χειρότερες! Εμείς είμαστε 21οι στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με κατηφορική πορεία προς περισσότερο αρνητικές εικόνες και με λιγότερη υπόληψη, διεθνώς αλλά και στο εσωτερικό. Δεκατέσσερις βαθμούς κατεβήκαμε τα τελευταία δέκα χρόνια στη διεθνή κατάταξη των 180 χωρών.

Στοιχεία περιέχονται στο διαδίκτυο (βλ. Cyprus Integrity Forum και, κυρίως, Corruption Perceptions Index). Θεωρούμε, πάντως, πως αυτά τα στοιχεία δεν δίνουν την πλήρη εικόνα. Σε μια κοινωνία (και τη δική μας) δεν μπορεί να νοσεί μόνο ο δημόσιος τομέας που αποτελεί ένα κομμάτι (πράγματι σημαντικό) του συνόλου.

Aρμοδίως δηλώθηκε πως οι κυβερνώντες διορθώνουν αδυναμίες δεκαετιών -πόσες δεκαετίες ακόμα θα χρειαστούν νοουμένου ότι δεν προσθέτουμε κι άλλα αμαρτήματα; Υπάρχουν ορισμένοι μαγικοί όροι καθιερωμένοι και «δοκιμασμένοι» που κουβαλούν ιστορία και περιγράφουν πτυχές των ευφάνταστων αναπτυξιακών επιλογών και του πάλαι ποτέ πολυδιαφημισμένου οικονομικού θαύματος καθώς και των μεθοδεύσεων ανάκαμψης μετά την κάθε πτώση.

Χάρη σ’ αυτές τις ορολογίες και τις μέσω αυτών διαδικασίες έχουμε «αναπτυχθεί» πολεοδομικά, οικονομικά, κοινωνικά, φτιάξαμε δρόμους «τόσα το μίλι» με εκ περιτροπής «μεταξύ μας» διευθετήσεις, αυξήσαμε τα χιλιάδες κυβικά των οχημάτων μας, κτίσαμε τις παραλίες, τις κοιλάδες και τα λαγκάδια, τις θαλασσινές σπηλιές και τ’ Αγιοβούνια, φτιάξαμε μαρίνες λατομεύοντας σε προστατευμένες κι άλλες αξιόλογες περιοχές, σχεδιάσαμε «αεροδιάδρομους» διχοτόμους πάρκων, φτιάξαμε ξενοδοχεία και καθεδρικούς επί αρχαιοτήτων και τώρα πάμε με άλλους μέσα σε χώρους πρασίνου, «φυτέψαμε» πύργους στα παραλιακά μέτωπα και στα κέντρα των πόλεων, πωλήσαμε διαβατήρια βαφτίζοντας Κύπριους άτομα με προβληματικό (έτσι το λέμε τώρα) βιογραφικό, αθετήσαμε δεσμεύσεις για περιβαλλοντικές δράσεις πλαστογραφώντας το Εθνικό Πάρκο Ακάμα με την «εισβολή» μιας πονηρής λεξούλας (δασικό) που αλλοιώνει όχι μόνο την ουσία της δέσμευσης και των εξ αυτής υποχρεώσεων αλλά και την ίδια την «προστατευόμενη» περιοχή. Κι αυτά, εν τω κρυπτώ, χωρίς την κατά νόμο προβλεπόμενη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης ή άλλης, έστω και στοιχειώδους, ενημέρωσης του κοινού.

Συνεχίζοντας αυτή την «αναπτυξιακή» δράση κι επειδή, όπως μάς είπαν, «διορθώνουμε αδυναμίες δεκαετιών» τώρα πάμε να καταστρέψουμε Περιοχές Ειδικού Χαρακτήρα, ανοίγοντας πόρτες για πολυώροφα κι άλλους πύργους με υπουργικά φιρμάνια. Συνεχίζουμε, με αποφάσεις κι εγκυκλίους του υπουργικού συμβουλίου, να δίνουμε σκανδαλωδώς πολλαπλά κίνητρα για πολεοδομικά και άλλα ωφελήματα που, αθροιστικά αξιοποιούμενα, όχι μόνο υπερκαταναλώνουν δημόσιους πόρους αλλά και καταστρατηγούν το πνεύμα και το γράμμα της νομοθεσίας.

Στη νομοθεσία και την πρακτική μας περιέχονται όροι και πρόνοιες που, όταν χρησιμοποιούνται καταχρηστικά και χωρίς την απαιτούμενη τεκμηρίωση και αιτιολόγηση, βρίσκουν κάλυψη στον (κατά Μπαμπινιώτη) ορισμό της διαφθοράς: Xαλαρώσεις, παρεκκλίσεις, παρατυπίες, παρανομίες, αυθαιρεσίες, διακριτική ευχέρεια, απαλλαγές, εκπτώσεις, ακόμα και ιεραρχικές προσφυγές…

Είναι όλοι πολύ χαρούμενοι και περήφανοι με το πρόσφατο νομοθετικό έργο του αρμόδιου υπουργείου (Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης) και της Βουλής που ολοκληρώνει στις 10 Φεβρουαρίου την ψήφιση του θεσμικού πλαισίου κατά της διαφθοράς. Είναι ωσάν να φεύγει ένα βάρος… Είχε το κράτος κίνητρο ισχυρό για τη μεταρρύθμιση της Δικαιοσύνης (4,6 δισεκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας -άντε, και σε καλή μεριά!). Μπορεί στην επόμενη διεθνή αξιολόγηση να ανεβούμε 2-3 σκαλιά.

Μάς χρειάζονται τα νομοθετήματα, μάς χρειάζεται κι η εφαρμογή τους, όμως τώρα πια αυτά δεν είναι από μόνα τους αρκετά για τη  ριζική αντιμετώπιση της διαφθοράς.

Στον τομέα των τροφίμων και άλλων αγαθών, συχνά λέμε πως η επιστήμη της νοθείας προηγείται της επιστήμης του ελέγχου. Μήπως έτσι θα πάθουμε και με τη διαφθορά; Δεν αποκλείεται να χρειαστεί συλλογική «νοητική μεταμόσχευση» αν είναι να προχωρήσουμε μπροστά χωρίς ψευδαισθήσεις!

ktsimillis@cytanet.com.cy

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.