Διασφάλιση ποιότητας προϊόντων και υπηρεσιών

Κρατικό Χημείο Κύπρου. Φωτογραφία Φιλελεύθερος

Του ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΣΙΜΙΛΛΗ

Το θέμα δεν έγινε ξαφνικά επίκαιρο με την επίσημη ανακοίνωση πως αποσύρεται από την αγορά μια παρτίδα τροφίμου που βρέθηκε ακατάλληλο για κατανάλωση. Αυτό τεκμηριώθηκε μέσα από τη διαδικασία του κρατικού ελέγχου, της δειγματοληψίας και των εργαστηριακών εξετάσεων στα διαπιστευμένα εργαστήρια του Γενικού Χημείου του Κράτους και την ανίχνευση συγκεκριμένης μικροβιακής επιμόλυνσης. Με την ανακοίνωσή τους, οι αρμόδιες υπηρεσίες καθοδηγούν το κοινό παρέχοντας, όπως οφείλουν, όλες τις απαραίτητες πληροφορίες:

  • Tο όνομα και την προέλευση του προϊόντος, το εμπορικό όνομα και τον παραγωγό, λεπτομερείς χρονικές ενδείξεις και στοιχεία για την παρτίδα παραγωγής. Τα στοιχεία αυτά προστατεύουν τον καταναλωτή, την ίδια ώρα όμως (ορθά) διευκολύνουν την απόσυρση μόνο της συγκεκριμένης προβληματικής παρτίδας. Όταν πριν τριάντα πέντε χρόνια προσπαθούσαμε να πείσουμε τους παραγωγούς για την ανάγκη συμπερίληψης και του αριθμού παρτίδας στις παρεχόμενες στη συσκευασία πληροφορίες, δυσφορούσαν για τον πρόσθετο κόπο και κόστος. Μετά δυσκολευτήκαμε να τους πείσουμε πως κάθε φορά που κάτι διαφοροποιείται στην παραγωγή, τότε αλλάζει η παρτίδα (κι ο αριθμός της).

Έφταιγε, πάλι, ο πρόσθετος κόπος και το κόστος για την κάθε νέα ρύθμιση… Μέχρι που κατάλαβαν πως με αυτό τον τρόπο είναι οι ίδιοι που προστατεύονται γιατί, όποτε υπάρξει ένα πρόβλημα, μόνο εκείνη η (σχετικά μικρή) ποσότητα αποσύρεται κι όχι ολόκληρη η ποσότητα που έχει παραχθεί ή/και διανεμηθεί στην αγορά. Ο στόχος, βέβαια, είναι να προλαμβάνονται τα προβλήματα…

Είναι, πράγματι, εφικτή η δραστική ελαχιστοποίηση των περιστατικών σε σχέση με τρόφιμα (και, αντίστοιχα, για όλα τα προϊόντα). Αυτό μπορεί να επιτευχθεί με την αξιοποίηση των διαθέσιμων εργαλείων μέσα από τη διασφάλιση ποιότητας, δηλ. το σύνολο των κατάλληλων δράσεων που πρέπει να προγραμματίζονται και να εφαρμόζονται αποτελεσματικά σε ολόκληρη τη διαδρομή των προϊόντων. Από το χωράφι, την κτηνοτροφική μονάδα ή τη θάλασσα, μέχρι την κατανάλωση. είναι ακόμα οι πρώτες ύλες, τα ενδιάμεσα προϊόντα, το νερό, τα (επιτρεπόμενα, σε καθορισμένα ποσοστά για την κάθε περίπτωση) πρόσθετα, τα υλικά συσκευασίας.

Νοείται πως σε όλα τα διαδοχικά στάδια της παραγωγικής διαδικασίας, η ποιοτική επάρκεια τεκμηριώνεται από συνοδευτικά πιστοποιητικά, έγκυρα και αξιόπιστα, σύμφωνα με σαφώς καθορισμένες απαιτήσεις. Την ίδια ώρα, οι συνθήκες μεταφοράς, οι διαδικασίες παραγωγής, μεταποίησης και συσκευασίας, καθώς και διανομής και παραμονής στους χώρους διάθεσης, πρέπει να είναι κατάλληλες και ελεγχόμενες. Ουδόλως αρκεί ο εκ των υστέρων δειγματοληπτικός έλεγχος στην αγορά από τις δημόσιες υπηρεσίες. Είναι αναγκαίο να γίνεται, αλλά κάποιες φορές τα αποτελέσματα εκδίδονται κατόπιν κατανάλωσης των τροφίμων. Κι ακόμα, αν δεν είναι τόσο αργά, πάλι αργά είναι από την άποψη δυνατότητας διόρθωσης του όποιου προβλήματος, ώστε να μην αχρηστευτεί μια σημαντική ποσότητα υλικών, ανθρωποωρών, ενέργειας και άλλων πόρων.

  • Είναι γι΄αυτό που είναι απαραίτητος ο εργαστηριακός έλεγχος και μέσα στις ίδιες τις παραγωγικές μονάδες! Κι αν το μικρό σχετικά μέγεθός τους κι ο μικρός κύκλος εργασιών τους δεν επιτρέπει την ίδια λειτουργία της απαραίτητης υποδομής, η έξωθεν στήριξή τους από αξιόπιστα (διαπιστευμένα) εργαστήρια μπορεί να καλύψει αυτή την ανάγκη. Κι επειδή έγινε αναφορά σε διαπιστευμένα εργαστήρια τόσο του Γενικού Χημείου όσο και του ιδιωτικού τομέα, να σημειώσουμε πως αυτός που αξιολογεί και διαπιστεύει είναι ο Οργανισμός Διαπίστευσης που αποτελεί τη βασικότερη υποδομή στο σύστημα ποιότητας της χώρας.

Στον ευρωπαϊκό χώρο επιτρέπεται μόνο ένας εθνικός φορέας σε κάθε χώρα που πρέπει να λειτουργεί με την ευθύνη της Πολιτείας, αξιόπιστα, με συγκεκριμένους κανόνες και με αριθμητική και τεχνική επάρκεια προσωπικού (που ελέγχεται σε τακτά διαστήματα από την Ευρωπαϊκή Διαπίστευση). Η διασφάλιση αυτής της επάρκειας αποτελεί πυλώνα ανάπτυξης και ουσιαστικής στήριξης της ίδιας της οικονομίας και αφορά όλα τα προϊόντα και υπηρεσίες, την υγεία, αλλά και τον τουρισμό! 15 χρόνια μετά την πρώτη διαπίστευση εργαστηρίου και με περισσότερα από εκατόν διαπιστευμένα εργαστήρια και άλλους φορείς που πρέπει να αξιολογούνται κάθε χρόνο για τη συνεχιζόμενη επάρκειά τους (και καταβάλλουν σημαντικά τέλη στον Οργανισμό), η Πολιτεία δεν μπόρεσε ή δεν θέλησε να κατανοήσει τη σημασία του και να υλοποιήσει τις υποχρεώσεις της.

Άλλωστε, λίγους μήνες μετά την κρίση, αξιωματούχος του υπουργείου Οικονομικών ήταν κατηγορηματικός δηλώνοντας πως «εμάς δεν μας νοιάζει αν θα έχουμε πολύ λιγότερα έσοδα, αλλά να έχουμε λιγότερα έξοδα». Αναμφισβήτητα, μια πολύ «προχωρημένη» αναπτυξιακή θεωρία…

ktsimillis@cytanet.com.cy

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *