Διάσκεψη για το Κυπριακό:  δρόμος προς την Γενεύη 2 είναι δυστυχώς κακοτράχαλος

FILE PHOTO. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης σε επίσημο γεύμα που παραθέτει προς τιμήν του ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας του Λιβάνου Michel Aoun, στο Προεδρικό Μέγαρο του Λιβάνου. ΚΥΠΕ/ ΓΤΠ - Χ.ΑΒΡΑΑΜΙΔΗΣ

Του Γιώργου Κέντα
Μετά από την νέα διαδικαστική συμφωνία, το Κυπριακό μπήκε σε μία πορεία τελικής διαπραγμάτευσης. Είτε θα υπάρξει ένα οριστικό αδιέξοδο –γι’ αυτήν τουλάχιστον τη φάση των διαπραγματεύσεων– είτε θα υπάρξει μία συμφωνία η οποία θα οδηγήσει σε δημοψήφισμα. Η πορεία προς μια νέα πενταμερή διάσκεψη δε θα είναι εύκολη. Θα είναι μια ανώμαλη πορεία, γεμάτη προκλήσεις, παγίδες και αμφιβολίες.

Η συμφωνία της Νέας Υόρκης είναι ιδιαίτερα προβληματική. Είναι προβληματική διότι είναι ασαφής ως προς το ουσιώδες ζήτημα: Πως και πότε θα γίνει διαπραγμάτευση επί του κεφαλαίου της ασφάλειας; Πως θα ετοιμαστεί το «κοινό έγγραφο», το οποίο θα καθοδηγήσει τη συζήτηση στη Γενεύη; 

Ποιο θα είναι το περιεχόμενο του εγγράφου αυτού; Ποιοι είναι ακριβώς οι όροι εντολής προς τον κ. Άιντα σε σχέση με την προετοιμασία του εγγράφου αυτού; Όλα αυτά τα ερωτήματα δεν μπορούν να απαντηθούν διότι δεν υπήρξε η απαραίτητη φροντίδα για ουσιαστική και παραγωγική εργασία στη Νέα Υόρκη. Η κάθε πλευρά δίνει την ερμηνεία της. Αυτό δεν προμηνύει καλές εξελίξεις.

Από την μια η Άγκυρα και ο κ. Ακιντζί έχουν εκφράσει την άποψη ότι το έγγραφο αυτό θα αποτυπώνει απλώς τις θέσεις εκάστου πλευράς. Δεν θα επιδιωχθεί, σύμφωνα με την τουρκική θέση, καμία προσπάθεια αποτύπωσης κοινών σημείων, έστω και επί διαδικαστικών θεμάτων. Από την άλλη, εκ μέρους της Ελληνοκυπριακής κοινότητας έχει εκφραστεί μια γριφώδης άποψη, σύμφωνα με την οποία το έγγραφο αυτό θα καταγράφει κάτι περισσότερο από τις απόψεις εκάστου πλευράς. Ποιο ακριβώς θα είναι το επιπλέον περιεχόμενο του εγγράφου αυτού; Δεν υπάρχει καμία απολύτως διευκρίνιση. Επιπλέον, ο εντολοδόχος και εν δυνάμει συντάκτης του «κοινού εγγράφου», ο κ. Άιντα, δεν ήταν ούτε κι αυτός σε θέση, μέχρι στιγμής, να εκφράσει άποψη επί της ουσίας του εγχειρήματος. Μιλώντας και αυτός με κάπως αινιγματικό τρόπο είπε ότι τα ΗΕ έχουν κάποιες ιδέες, τις οποίες έχουν μεταβιβάσει ήδη στις πλευρές. Θα συμπεριλαμβάνονται κι αυτές οι ιδέες το «κοινό έγγραφο»; Θα υποβληθούν ξεχωριστά;

Στο πλαίσιο λοιπόν της ασαφούς συμφωνίας της Νέας Υόρκης και εν μέσω πολλών αναπάντητων ερωτημάτων, ένα μόνο πράγμα είναι ξεκάθαρο: Ο κ. Αναστασιάδης και ο κ. Ακιντζί συμφώνησαν ότι δεν μπορούν να συμφωνήσουν για τον τρόπο με τον οποίο θα συζητηθεί το κεφάλαιο της ασφάλειας. Και ως γνωστόν, η ασάφεια είναι πάντοτε σε βάρος του αδυνάτου και προς όφελος του ισχυρού.

Η Αθήνα είναι ενοχλημένη από την εξέλιξη αυτή. Ο κ. Τσίπρας είχε μεταφέρει στον κ. Αναστασιάδη την θέση ότι η Ελλάδα δεν επιθυμεί να οριστεί μία νέα διάσκεψη για το Κυπριακό, χωρίς ουσιαστική προπαρασκευή, χωρίς προετοιμασία. Παρόλα αυτά, η Ελληνική κυβέρνηση δεν είναι διατεθειμένη να παίξει τον ρόλο του «κακού» μέρους. Αντίθετα, η Αθήνα νιώθει αυτοπεποίθηση και είναι έτοιμη να συζητήσει ανά πάση στιγμή για το ζήτημα της ασφάλειας και τον εγγυήσεων. Η αυτοπεποίθηση αυτή πηγάζει από την ουσιαστική προετοιμασία η οποία έχει γίνει από το Ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών για τη διεθνή διάσταση της ασφάλειας και των εγγυήσεων, καθώς και από τις σαφείς θέσεις οι οποίες έχουν ετοιμαστεί.

Πέραν όμως από τη διεθνή διάσταση της ασφάλειας και των εγγυήσεων, αβέβαιη παραμένει η ευρύτερη διάσταση της ασφάλειας, η οποία όπως σωστά έχει επισημάνει και ο κ. Άιντα αφορά και τους εσωτερικούς θεσμούς, καθώς και τη διακυβέρνηση της Κύπρου. Στο πεδίο αυτό, το οποίο είναι εξίσου σημαντικό με τη διεθνή διάσταση της ασφάλειας ουδέν έχει συζητηθεί μέχρι στιγμής.

Σύμφωνα με την μόνη συστηματική ερευνητική εργασία η οποία έγινε μέχρι σήμερα από το Κέντρο Βιώσιμης Ειρήνης και Δημοκρατικής Ανάπτυξης, αν η συζήτηση για την ασφάλεια βασιστεί πάνω σε αρχές, πάνω στις πραγματικές και αντιληπτές απειλές ασφάλειας, πάνω στην ανάγκη για προληπτικές και αντιδραστικές θεραπείες, καθώς και στη βάση του στόχου για εσωτερική ανθεκτικότητα, τότε υπάρχει μια καλή προοπτική να υπάρξει και μέθοδος και διαδικασία, αλλά και αποτέλεσμα για το κεφάλαιο της ασφάλειας.

Χρειάζεται αρκετή δουλειά να γίνει, πλην όμως ο δρόμος προς την Γενεύη 2 είναι δυστυχώς κακοτράχαλος.

*Αναπληρωτής Καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής και Διακυβέρνησης, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *