«Εμείς οι πρόσφυγες»: Χάσαμε το σπίτι μας, που σημαίνει ότι χάσαμε την οικειότητα της καθημερινής ζωής

Προσφυγικός συνοικισμός στην Κύπρο το 1974, μετά την τουρκική εισβολή Φώτο ΓΤΠ

Της ΧΡΥΣΤΑΛΛΑΣ ΧΑΤΖΗΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Το 1943 η φιλόσοφος Χάνα Άρεντ δημοσίευσε στο εβραϊκό περιοδικό «The Menorah Journal» ένα κείμενο με τίτλο «Εμείς οι πρόσφυγες». Στο κείμενο των πέντε χιλιάδων λέξεων αποτυπώνει την ψυχολογία του πρόσφυγα. Του Εβραίου πρόσφυγα που συνεχώς μετακινείτο, άλλαζε ταυτότητα και έπρεπε να προσαρμοστεί. Κάποια συναισθήματα ωστόσο είναι κοινά για όλους, κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες κι αν αναγκάζονται να μετακινηθούν.

«….Χάσαμε το σπίτι μας, που σημαίνει ότι χάσαμε την οικειότητα της καθημερινής ζωής. Χάσαμε το επάγγελμά μας, που σημαίνει ότι χάσαμε αυτοπεποίθηση ότι είχαμε κάποια χρησιμότητα σε αυτόν τον κόσμο. Χάσαμε τη γλώσσα μας, που σημαίνει πως χάσαμε τη φυσικότητα των αντιδράσεών μας, την απλότητα των χειρονομιών μας, την απρόσκοπτη έκφραση συναισθημάτων. Αφήσαμε τους συγγενείς μας στα πολωνικά γκέτο και οι καλύτεροί μας φίλοι σκοτώθηκαν στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, που σημαίνει ότι διαρρήχθηκαν οι ιδιωτικές μας ζωές».

«…Μας είπαν να ξεχάσουμε· και ξεχάσαμε γρηγορότερα από όσο θα μπορούσε οποιοσδήποτε να φανταστεί… Ακόμα και μεταξύ μας δεν μιλάμε για αυτό το παρελθόν. Αντ’ αυτού, έχουμε βρει τον τρόπο μας να διαχειριστούμε ένα αβέβαιο μέλλον. Απ’ τη στιγμή που όλοι κάνουν σχέδια, εύχονται και ελπίζουν, το ίδιο κάνουμε κι εμείς».

«…Έχοντας νιώσει από τα παιδικά τους χρόνια ότι δικαιούνται ένα συγκεκριμένο κοινωνικό επίπεδο, φαίνονται αποτυχημένοι στα δικά τους μάτια αν αυτό το επίπεδο δεν μπορεί πια να διατηρηθεί. Η αισιοδοξία τους είναι η μάταιη προσπάθειά τους να κρατήσουν το κεφάλι τους έξω από το νερό. Πίσω από αυτή τη βιτρίνα ευδιαθεσίας, παλεύουν συνεχώς με την απελπισία. Τελικά, πεθαίνουν από ένα είδος εγωισμού».

«…Οι καινούργιοι μας φίλοι δύσκολα καταλαβαίνουν ότι στη βάση όλων μας των περιγραφών για τα περασμένα μεγαλεία βρίσκεται μια ανθρώπινη αλήθεια: κάποτε ήμασταν κάποιοι για τους οποίους νοιάζονταν οι άνθρωποι, μας αγαπούσαν οι φίλοι μας και οι ιδιοκτήτες των σπιτιών μας ήξεραν ότι πληρώναμε το νοίκι κανονικά. Κάποτε μπορούσαμε να αγοράσουμε το φαγητό μας».

«…Ο άνθρωπος είναι κοινωνικό ζώο και η ζωή δεν είναι εύκολη γι’ αυτόν όταν κόβονται οι κοινωνικοί δεσμοί. Τα ηθικά πρότυπα τηρούνται πιο εύκολα μέσα στη δομή της κοινωνίας. Πολύ λίγα άτομα έχουν τη δύναμη να διατηρήσουν την ακεραιότητά τους, αν η κοινωνική, πολιτική και νομική τους θέση είναι εντελώς συγκεχυμένη».

«…Ένας άνθρωπος που θέλει να χάσει τον εαυτό του ανακαλύπτει τις πιθανότητες της ανθρώπινης ύπαρξης, που είναι άπειρες. Όμως η απόκτηση μιας καινούργιας προσωπικότητας είναι τόσο δύσκολη –και τόσο απέλπιδα– όσο μια νέα δημιουργία του κόσμου».

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *