Eπειδή οι Μέρες Περιβάλλοντος είναι φέτος 366!

11068520 - hand holding earth, saving earth concept. earth globe image provided by nasa

Του ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΣΙΜΙΛΛΗ

Δεν είναι πως βιαστήκαμε και δεν περιμέναμε την 5η του Ιούνη (την Παγκόσμια Μέρα Περιβάλλοντος) για να μιλήσουμε για το Περιβάλλον. Απλώς γιατί το λέει ο τίτλος του παρόντος, μαζί και η υπόμνηση πως φέτος που η χρονιά είναι δίσεκτη (και το επιβεβαίωσε η εμπειρία των τελευταίων μηνών) έχουμε μια μέρα περισσότερη να το παλεύουμε, ενάντια στην αυθαιρεσία, την ασυδοσία, τη διεκδίκηση του εύκολου κέρδους, της διαφθοράς – ένα από τα θύματα αυτής της διαχρονικής σύνθετης επιδημίας είναι το περιβάλλον.

  • Ειπώθηκε και σ΄άλλες ευκαιρίες πως τούτες οι συμβολικές μέρες δεν προσφέρονται για τυπικές και καθ΄υποχρέωση εξαγγελίες ούτε για διαφυγή από τις καθημερινές ευθύνες ούτε και σαν άλλοθι για την παραδοσιακή απραξία ή ανεπάρκεια δράσεων απέναντι σε καθορισμένες και αυτονόητες υποχρεώσεις. Πολύ περισσότερο δεν παρέχουν ελαφρυντικά για απαλλαγή από ενοχές για παραβιάσεις, χαλαρώσεις ή παρεκκλίσεις από τη νομοθεσία και τις πρόνοιές της. Λίγα από όσα θα ακούσουμε και φέτος έχουν νόημα, όσα είναι ειλικρινή και επιβεβαιώνονται στην πράξη, με τη συνέπεια και τη δέσμευση (την …κανονική)!

Τελευταία ένας άλλος όρος βρέθηκε, παρερμηνευόμενος, να λειτουργεί πολύ «βολικά». Διακριτική ευχέρεια τον λένε και πάει να μοιάσει με το μαγικό κλειδί του κλειδαρά. Κλειστήκατε έξω; Φωνάξετέ τον κι αυτός ξέρει τον τρόπο να ανοίξει μια πόρτα κλειστή. Δεν βολεύεστε με τη νομοθεσία και τους περιορισμούς της; Ζητήστε από τις αρμόδιες αρχές να ασκήσουν τη διακριτική τους ευχέρεια (ακόμα κι αν δεν προβλέπεται από τη νομοθεσία). Τις περισσότερες φορές δεν ασκείται σωστά και τεκμηριωμένα, δίνοντας πρόσθετα πολεοδομικά και, κατ΄επέκταση, οικονομικά ωφελήματα στον (απαιτητικό) αιτητή, χωρίς να αξιολογούνται, στην κάθε περίπτωση, τα αντισταθμιστικά οφέλη που είναι λογικό να προσφέρονται για χάρη του δημόσιου συμφέροντος από την καθ΄υπέρβαση του νομικού πλαισίου «αναπτυξιακή» πρόταση. Αν ο νομοθέτης θεωρούσε πως αυτά δεν χρειάζονται και η κάθε αιτούμενη υπέρβαση θα πρέπει να ικανοποιείται με θετική άσκηση της «διακριτικής» (ή μήπως αδιάκριτης) ευχέρειας, τότε θα έδινε από την αρχή, μέσα από τον νόμο, σε όλους τα αυξημένα δικαιώματα για να μην ταλαιπωρούνται οι τεχνοκράτες και οι εκλεγμένοι ή διορισμένοι αξιωματούχοι. Οι οποίοι, να το θυμούνται, ουδόλως δικαιούνται να ψηφίζουν για παραβίαση της νομοθεσίας. Η τέτοια δημοκρατική διαδικασία δεν μπορεί να καταργεί ή να παραμορφώνει τις πρόνοιες των νόμων…

Είναι κι εκείνες οι μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων από αναπτυξιακά έργα που, σε επιστημονικούς όρους, ήταν πολύ καλοδεχούμενες από τότε που περιλήφθηκαν στη νομοθεσία ως απαίτηση κατά την υποβολή αιτήσεων για συγκεκριμένα έργα του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα. Σίγουρα, δεν είναι το εργαλείο που φταίει αλλά οι μάστορες που το χρησιμοποιούν. Οι μελέτες εκπονούνται εκ μέρους του αιτητή και συχνά δεν δικαιώνουν τον σκοπό τους, ούτε και το πνεύμα και το γράμμα του νόμου. Οι πολύ ουσιαστικές εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν την πιο πάνω διαπίστωση. Δεν μπορεί να χωράνε όλων των ειδών οι επεμβάσεις, μαζί και οι μη αντιστρεπτές επιπτώσεις τους, σε συνοπτικά συμπεράσματα πως, δήθεν, οι επιπτώσεις αναμένεται να είναι αμελητέες… Ατυχώς, ούτε η διεξαγωγή ούτε η αξιολόγηση των μελετών προϋποθέτει τη συμμετοχή των κατάλληλων (συχνά πολλών) ειδικοτήτων κατά περίπτωση, με αποτέλεσμα να μη διασφαλίζεται η επικέντρωση στην ουσία αλλά και στα «ψιλά γράμματα»…

Είναι κι ο Ακάμας… Μην πείτε πως έκλεισε το θέμα με την κήρυξη τού (λεγόμενου) «Εθνικού Δασικού Πάρκου» (ΕΔΠ). Πρόκειται για ορολογία και μορφή διαχείρισης εντελώς ακατάλληλα για την περίπτωση. Μπορεί να ταιριάζουν στο δάσος της Αθαλάσσας, ουδόλως όμως στον Ακάμα. Ας δούμε δυο χάρτες, εκείνο του 1988, μέρος της Διακήρυξης με τη διεκδίκηση των 85 οργανώσεων για κήρυξη της περιοχής (μαζί και με τις κοινότητες) σε Εθνικό Πάρκο και τον τωρινό χάρτη, με το ΕΔΠ σε μια πολύ μικρότερη περιοχή, κατακερματισμένη κι αυτή, ίσα-ίσα που καλύπτει το προστατευμένο (ή μήπως όχι;)  κρατικό δάσος. Η διαφορά τους απεικονίζει τη δραματική έκπτωση, ποσοτική και, το χειρότερο, ποιοτική, του πλαισίου και των προοπτικών ουσιαστικής προστασίας. Στο μεταξύ, σε λίγο αρχίζουν τα έργα στο πλαίσιο του ΕΔΠ που θα έχουν σημαντικές  επιπτώσεις και θα προδιαγράφουν αρνητικά την παραπέρα πορεία.

  • Είναι κι άλλα πολλά περιβαλλοντικά τραύματα και εντατική «ανάπτυξη» οριζοντίως και καθέτως. Πύργοι πολλοί με ταβάνι τον ουρανό, ίσως για να κρύβουν τον Πενταδάκτυλο, την άλλη ενοχή. Και δέντρα που φύτεψαν μια και δυο γενιές πριν και τώρα τα κόβουμε, την ώρα που φυτεύουμε άλλα πολλά για να έχουν οι επόμενες γενιές να κόψουν κι αυτές για να …αναπτυχθούν. Είπαμε, όμως, είναι 366 οι φετινές Μέρες Περιβάλλοντος!

Όσοι έχετε άποψη διαφορετική από όσα προσπαθούν να μας επιβάλουν, μην εκπλαγείτε όταν σας έρθει κάποια επίπληξη ή ακόμα, κάποια «λάιτ» απειλητική επιστολή. Χαράς το πράμα! Κάποτε μας ονόμαζαν «πράκτορες των Εγγλέζων» (που όμως είναι το περιβαλλοντικό κίνημα που με τους αγώνες του τους έδιωξε από τον Ακάμα) και την ίδια ώρα «υπηρέτες των συμφερόντων των ξενοδόχων της Αγίας Νάπας» – όλα τα …προλαβαίναμε! Γιατί εδώ είναι Ανατολική Μεσόγειος, δεν είναι παίξε-γέλασε (δανεική από τα Μπαλκάνια η αναφορά). Έτσι άραγε το εννοούσαν το σταυροδρόμι των τριών ηπείρων;

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *