Έρευνα για τα «πανεπιστήμια» στα κατεχόμενα: Στόχος της Τουρκίας να μετατραπούν σε «εκπαιδευτικό κέντρο»

Α. Εισαγωγή

Οι μεταβολές που συντελούνται στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου ως αποτέλεσμα της προσπάθειας πολιτικής και οικονομικής αναβάθμισης της «ΤΔΒΚ» είναι ραγδαίες και συνεχίζονται με ταχείς ρυθμούς.

Τα τελευταία χρόνια, η Τουρκία πραγματοποιεί τεράστιες οικονομικές επενδύσεις στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου, με σκοπό τον πλήρη έλεγχο και εξάρτηση της «ΤΔΒΚ», την αλλαγή του χαρακτήρα και των δομών της τουρκοκυπριακής κοινότητας και την μετατροπή των κατεχόμενων εδαφών σε «οικονομικό παράδεισο». Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις επενδύσεις στον τομέα του τουρισμού, της εκπαίδευσης και των υπηρεσιών. 

Στα πλαίσια της επεκτατικής της πολιτικής, η Τουρκία και συγκεκριμένα η διακυβέρνηση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) αύξησε τις χορηγίες προς το ψευδοκράτος και κατασκευάζει νέα έργα, οδικό δίκτυο, νοσοκομεία, σχολεία και πανεπιστήμα. Η Τουρκία προχώρησε σε επενδύσεις εκατομμυρίων δολαρίων στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στα κατεχόμενα, αφού στόχος της, μετά το 1974, ήταν και είναι η προσέλκυση φοιτητών από μουσουλμανικές χώρες της Μέσης και Εγγύς Ανατολής και της Ασίας. Απώτερος στόχος της Τουρκίας είναι να μετατρέψει το βόρειο τμήμα της Κύπρου σε «εκπαιδευτικό κέντρο».

Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να παραθέσει συγκεκριμένα στοιχεία για την ραγδαία ανάπτυξη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στα κατεχόμενα τα τελευταία χρόνια, όπως αυτή συντελείται μέσω των λεγόμενων πανεπιστημίων και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, αφού αυτά χρησιμοποιούνται ως εργαλείο απο το κατοχικό καθεστώς προκειμένου να επιτύχει, σε τελική ανάλυση, την πολιτική αναβάθμισή του.

 

Β. Το καθεστώς των «πανεπιστημίων»

Η επίσημη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι ότι τα «πανεπιστήμια» που λειτουργούν στις κατεχόμενες περιοχές, οι οποίες παραμένουν υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή από το 1974, είναι «εκπαιδευτικά ιδρύματα» που λειτουργούν παράνομα, αφού δεν συμμορφώνονται με τις σχετικές Νομοθεσίες και Κανονισμούς της Κυπριακής Δημοκρατίας που αφορούν στην Ανώτερη και Ανώτατη εκπαίδευση. Τα «ιδρύματα» αυτά όπως και οι «τίτλοι σπουδών» που απονέμουν, δεν αναγνωρίζονται από την Κυπριακή Δημοκρατία.

Τα «πανεπιστήμια» δεν έχουν υποβάλει αίτηση για εγγραφή στο Μητρώο του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού και δεν έχει εκδοθεί άδεια λειτουργίας τους, σύμφωνα με τις πρόνοιες οποιουδήποτε σχετικού Νόμου της Δημοκρατίας. Επιπλέον, δεν έχουν αξιολογηθεί, ούτε τα «προγράμματα σπουδών» τους έχουν εγκριθεί από τα αρμόδια σώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Τα «πανεπιστήμια» λειτουργούν υπό το καθεστώς «νόμων, κανονισμών και θεσμών» της «ΤΔΒΚ». Η πιστοποίηση, αξιολόγηση και αναγνώριση τόσο των «ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων» όσο και των «προγραμμάτων σπουδών» που παρέχουν, γίνεται μέσω του «Συμβουλίου Προγραμματισμού, Αξιολόγησης, Διαπίστευσης και Συντονισμού Ανώτατης Εκπαίδευσης-YÖDAK» («Higher Education, Planning, Evaluation, Accreditation and Coordination Councill»), το οποίο υπάγεται στο Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης (YÖK) της Τουρκίας. Σχεδόν όλα τα «πανεπιστήμια» είναι εγκεκριμένα και διαπιστευμένα στα δύο αυτά «συμβούλια».

Τα «πανεπιστήμια» αυτά δεν αναγνωρίζονται από τη διεθνή κοινότητα, με μόνη εξαίρεση αυτή της Τουρκίας. Συνεπώς, δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτοί οι «τίτλοι σπουδών» τους από διεθνώς αναγνωρισμένους εκπαιδευτικούς οργανισμούς ή από μέλη της διεθνούς κοινότητας γενικά, αφού η εγκαθίδρυση των «θεσμών» αυτών αποτελεί παραβίαση των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και της διεθνούς νομιμότητας. Η έμμεση ή άμεση αναγνώριση των «πανεπιστημίων» των κατεχομένων ή των «τίτλων σπουδών» τους, βρίσκεται σε αντίθεση με τις προϋποθέσεις και τους στόχους σημαντικών τρεχουσών ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών για την ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση, αφού προϋπόθεση των πρωτοβουλιών αυτών είναι η συνεργασία σε εθνικό επίπεδο ή η ύπαρξη εθνικά αναγνωρισμένου θεσμικού πλαισίου για την εκπαίδευση.

Ωστόσο, ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότ,ι αν και η μονομερής και παράνομα ανακηρυγμένη «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» δεν αναγνωρίζεται από καμιά χώρα στον κόσμο πέραν της Τουρκίας, και είναι διπλωματικά, πολιτικά και οικονομικά απομονωμένη από τον κόσμο και το διεθνές εμπόριο, έχει καταφέρει, τα παράνομα πανεπιστήμιά της, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, να γίνονται μέλη σε διάφορους διεθνείς εκπαιδευτικούς οργανισμούς όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση Πανεπιστημίων και η Διεθνής Ένωση Πανεπιστημίων[1].

Αυτό βέβαια αποδυναμώνεται εν μέρει με τον αποκλεισμό των εν λόγω πανεπιστημίων από κάθε είδους συμμετοχή σε προγράμματα που βασίζονται σε διακρατικές συμφωνίες, όπως η διαδικασία της Μπολόνια ή το πρόγραμμα Erasmus, αλλά δεν ακυρώνει το γεγονός ότι τα πτυχία και τα διπλώματά τους γίνονται ευρέως αποδεκτά. Το γεγονός ότι διπλώματα και πτυχία από σχολές των κατεχομένων γίνονται αποδεκτά για μεταπτυχιακό από τα περισσότερα πανεπιστήμια στον κόσμο, οφείλεται κυρίως στο ότι τα «πανεπιστήμια» είναι εγγεγραμμένα στην Τουρκία και έχουν εξασφαλίσει διαπίστευση από το διοικητικό συμβούλιο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Τουρκία (YÖK), η οποία πιστοποιεί επίσης και τα έγγραφα των «πανεπιστημίων» στα κατεχόμενα.

Η εφημερίδα Κίπρις (26.06.14), έγραψε ότι το Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης (YÖK) της Τουρκίας υπέγραψε «πρωτόκολλο συνεργασίας» με το «Συμβούλιο Προγραμματισμού, Αξιολόγησης, Διαπίστευσης και Συντονισμού Ανώτατης Εκπαίδευσης («YÖDAK») το οποίο, μεταξύ άλλων, προέβλεπε τη σύσταση μικτής επιτροπής για την άσκηση έλεχγου στα «πανεπιστήμια» των κατεχομένων. Σύμφωνα με το «πρωτόκολλο», ο έλεγχος αυτός διενεργείται κάθε χρόνο. Το «πρωτόκολλο», αποτελεί προέκταση της «διεθνούς συμφωνίας για την αμοιβαία αναγνώριση των πανεπιστημίων» που υπεγράφη μεταξύ του λεγόμενου υπουργείου εθνικής παιδείας και πολιτισμού και του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας της Τουρκίας το 2009.

 

Γ. Τα «πανεπιστήμια» στα κατεχόμενα

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία όπως αυτά δημοσιεύτηκαν στον τουρκοκυπριακό Τύπο (Ντιγιαλόκ, 29.05.17), δέκα επτά πανεπιστήμια, όλα σχεδόν ιδιωτικά, θα λειτουργήσουν φέτος κατά την έναρξη της ακαδημαϊκής χρονιάς στο ψευδοκράτος, από 15 που ήταν πέρυσι.

Μαζί με τον αριθμό των «πανεπιστημίων», το ψευδοκράτος στοχεύει όπως ο αριθμός των φοιτητών για την ερχόμενη ακαδημαϊκή χρονιά ξεπεράσει τις 100.000. Σε δηλώσεις του ο λεγόμενος υπουργός παιδείας και πολιτισμού, Όζντεμιρ Μπέροβα (Ντεμοκράτ Μπακίς 14.06.17) ανέφερε ότι, επί του παρόντος, δραστηριοποιούνται στα κατεχόμενα 17 «πανεπιστήμια», ενώ έχουν εξασφαλίσει άδεια ακόμη εννέα τα οποία δεν έχουν αρχίσει ακόμη τη λειτουργία τους. Σύμφωνα με το Μπέροβα, με τον αυξανόμενο αριθμό των «πανεπιστημίων», στόχος είναι και η «ανάβαθμιση της ποιότητας που παρέχεται στην ανώτατη εκπαίδευση».

Τα δύο νέα πανεπιστήμια που αναμενόταν να λειτουργήσουν για πρώτη φορά από την 1η Σεπτεμβρίου 2017 είναι το «Μπαχτσεσεχίρ Κύπρου» και το «πανεπιστήμιο δημιουργικών τεχνών και σχεδιασμού Αρκίν».

Στα κατεχόμενα λειτουργούν τα εξής πανεπιστήμια:

  1. Πανεπιστήμιο Ανατολικής Μεσογείου- («Doğu Akdeniz ÜniversitesiDAÜ»): Ιδρύθηκε το 1979 στην Αμμόχωστο και είναι ένα απο τα μεγαλύτερα και αρχαιότερα «πανεπιστήμια» που λειτουργούν στο ψευδοκράτος. Απο το 1986 έχει καθεστώς «κρατικού πανεπιστημίου της ΤΔΒΚ» αφού ιδρύθηκε από την αποσχιστική οντότητα με «νόμο» που έχει εγκριθεί από τη λεγόμενη βουλή της «ΤΔΒΚ» το 1985. Έκτοτε, από «ινστιτούτο για την ανώτατη εκπαίδευση» μετονομάστηκε σε «Πανεπιστήμιο Ανατολικής Μεσογείου». Απο το 2015 το «πανεπιστήμιο» είναι μέλος του «European University Association» (EUA) και του International University Association (IUA). Είναι επίσης μέλος του Federation of the Universities of the Islamic World (FUIW).  Η χρηματοδότησή του γίνεται από τον «κυβερνητικό προϋπολογισμό» και τα μέλη του «διοικητικού του συμβουλίου» διορίζονται από το «υπουργικό συμβούλιο» της «ΤΔΒΚ»[2].

 

  1. Πανεπιστήμιο Εγγύς Ανατολής»- («Yakın Doğu Üniversitesi-YDÜ»): Ιδρύθηκε το 1988 στην κατεχόμενη Λευκωσία. Είναι πλήρες μέλος σε 118 συνολικά παγκόσμιους και διεθνής οργανισμούς όπως το «European University Association» (EUA), του International University Association (IUA), του Federation of the Universities of the Islamic World (FUIW) και του International Society for Engineering Pedagogy (IGIP). Λειτουργεί με 17 σχολές, 82 τμήματα, 5 προπτυχιακές σχολές, 4 καλοκαιρινά σχολεία και 28 εκπαιδευτικά κέντρα. Το «πανεπιστήμιο» λειτουργεί δικό του «πανεπιστημιακό νοσοκομείο». Ο αριθμός των φοιτητών του ανέρχεται σε 24.000 από 65 συνολικά χώρες[3].

 

  1. «Αμερικανικό Πανεπιστήμιο Κερύνειας» («Girne Amerikan Üniversitesi»- GAÜ): Ιδρύθηκε το 1985 στην Κερύνεια ως ανεξάρτητος μη κερδοσκοπικός οργανισμός – ινστιτούτο ανώτατης εκπαίδευσης. Λειτουργεί με παραρτήματα (campuses) σε τρείς ηπείρους, σε ΗΠΑ, Hong Kong, Washington DC και Κωνσταντινούπολη. Διαθέτει φοιτητές από 103 συνολικά χώρες. Είναι αναγνωρισμένο τόσο από το «Συμβούλιο Προγραμματισμού, Αξιολόγησης, Διαπίστευσης και Συντονισμού Ανώτατης Εκπαίδευσης- YÖDAK» όσο και από το Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΥÖΚ). Το GAÜ είναι μέλος σε διάφορους διεθνείς οργανισμούς όπως:  International Association of Universities (IAU), Federation for the Universities of Islam World (FUIW), European Federation for Management Development (EFMD), Accreditation Council for Business Schools and Programs (ACBSP), Leader Hospitality Schools in Europe (Eurhodip), European Council of International Schools (ECIS), Council of International Schools (CIS), European Council for Business Education (ECBE), European Association for Architectural Education (EAAE), International Vocational Education and Training Association (IVETA) of UNESCO. To GAÜ είναι επίσης εκ των ιδρυτικών μελών του American Education Consortium (AEC)[4].

 

  1. «Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Λεύκας» («Lefke Avrupa Üniversitesi-LAÜ»): Ιδρύθηκε το 1990 στη Λεύκα από το «Cyprus Science Foundation» και θεωρείται «κρατικό πανεπιστήμιο». Είναι διαπιστευμένο στο Ανώτατο Συμβούλιο Εκπαίδευσης (YÖK) της Τουρκίας. Το LAÜ είναι μέλος σε διάφορους διεθνείς οργανισμούς όπως: International Association of Universities (IAU), International Universities Council (IUC), American Council on Education (ACE), UK National Academic Recognition Information Centre, Federation of the Universities of the Islamic World (FUIW), Pakistan Engineering Council[5].

 

  1. «Διεθνές Πανεπιστήμιο Κύπρου» («Uluslarası Kıbrıs ÜniversitesiUKÜ»): Ιδρύθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 1997 στη Λευκωσία. Κατά την ακαδημαϊκή χρονιά 2001-2002 το UKÜ άρχισε να λειτουργεί με παράρτημα του στην κατεχόμενη Μια Μηλιά. Το UKÜ είναι μέλος στους εξής οργανισμούς: The European Consortium for Political Research (ECPR), International Universities Council International Universities Search & Rescue Council European Council for Business Education (ECBE), the National Recognition Information Centre for the United Kingdom (UK NARIC), the Federation of the Universities of the Islamic World (FUIW)[6].

 

  1. «Παράρτημα Πολυτεχνείου Μέσης Ανατολής» («Orta Doğu Teknik Üniversitesi-ODTÜ»: Ιδρύθηκε το 2003 στη Μόρφου και αποτελεί το πρώτο παράρτημα Τουρκικού πανεπιστημίου που ιδρύθηκε στην Κύπρο. Τόσο διοικητικά όσο και ακαδημαϊκά υπάγεται στο Πολυτεχνείο Μέσης Ανατολής της Άγκυρας. Το ODTÜ ιδρύθηκε στα κατεχόμενα ως αποτέλεσμα «τριμερούς πρωτοκόλλου» που υπεγράφη από την «ΤΔΒΚ» και την Τουρκική Δημοκρατία. Στόχος του είναι να παρέχει δυνατότητα εκπαίδευσης όχι μόνο σε Τούρκους και τουρκοκύπριους φοιτητές αλλά και σε ξένους. Σήμερα στο «πολυτεχνείο» φοιτούν περίπου 3.000 φοιτητές[7].

 

  1. «Αμερικανικό Πανεπιστήμιο Κύπρου» («Kıbrıs Amerikan ÜniversitesiKAÜ»): Ιδρύθηκε το 2014 στη Λευκωσία και είναι συμβεβλημένο με το «Αμερικάνικο Πανεπιστήμιο Κερύνειας» («Girne Amerikan Üniversitesi»- GAÜ). Το «KAÜ» είναι μέλος στο European Council for Business Education (ECBE), στο International Search & Rescue Council (IUSARC) και στο «Cyprus Universities Association» («KUB»)[8].

 

  1. «Πανεπιστήμιο Επιστημών Κύπρου» («Kıbrıs İlim ÜniversitesiKIÜ»): Ιδρύθηκε το 2013 στην Κερύνεια. Είναι «αναγνωρισμένο» από το  UK NARIC (The United Kingdom National Recognition Information Centre) και «εγκεκριμένο» από το Pearson London Chamber of Commerce & Industry (LCCI) International Qualifications Centre[9].

 

  1. «Μεσογειακό Πανεπιστήμιο Καρπασίας» («Akdeniz Karpaz Üniversitesi-AKÜN»): Ιδρύθηκε το 2012 στη Λευκωσία και το 2014 έχει ολοκληρώσει το δεύτερο παράρτημά του στα κατεχόμενα. Το «AKÜN» έχει συνάψει «συμφωνίες» με διάφορα διεθνή πανεπιστήμια όπως τοH.M.S. Business & Hotel Management School – Switzerland, Superior University, and College of Tourism & Hotel Management (COTHM)[10].

 

  1. «Πανεπιστήμιο Κερύνειας» («Girne ÜniversitesiGÜ»): Ιδρύθηκε το 2013 στην Κερύνεια. Είναι συμβεμβλημένο με το «Πανεπιστήμιο Εγγύς Ανατολής» (YDÜ) και η ίδρυσή του προέκυψε λόγω της εκπαιδευτικής ανάγκης για σύσταση ενός «πανεπιστημίου» με ειδίκευση στις Ναυτιλιακές Σπουδές. Απο τις 15 Νοεμβρίου 2015 διαθέτει δικό του «παράρτημα» στο Καράκουμι της Κερύνειας. Στο «πανεπιστήμιο» λειτουργεί «σχολή αεροπορίας και διαστημικών επιστημών» καθώς επίσης και επαγγελματικά εκπαιδευτικά προγράμματα για πιλότους. Επίσης, από τις 15 Νοεμβρίου 2016 λειτουργεί υπό την αιγίδα του «πανεπιστημίου» το «πανεπιστημιακό νοσοκομείο» Δρ. Σουάτ Γκιουρσέλ. Το «GÜ» είναι μέλος σε διεθνείς οργανισμούς όπως: Maritime Training Council of Turkey, του Anatolian Maritime Club, the Caucasus University Association, International Universities Search and Rescue Council, Federation of the Universities of the Islamic World (FUIW), International Associations of Universities, European Associations of Universities, Turkish Council of Higher Education (YÖK), “Higher Education Planning, Evaluation, Accreditation and Coordination Council” (YÖDAK)[11].

 

  1. «Πανεπιστήμιο Κοινωνικών επιστημών Κύπρου» («Kıbrıs Sosyal Bilimler Üniversitesi-KISBU»). Ιδρύθηκε το 2014 στη Λευκωσία και άρχισε να λειτουργεί το Φθινόπωρο του 2015[12].

 

  1. «Παράρτημα Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κωνσταντινούπολης» («ITÜ-KKTC Eğitim Araştırma Yerleşkeri» (ITU-KKTC): Ιδρύθηκε το 2010 στην Αμμόχωστο και αποτελεί παράρτημα του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κωνσταντινούπολης. Το πρώτο «παράρτημα» του «πανεπιστημίου» βρίσκεται στην Αμμόχωστο και το δεύτερο στη Γιαλούσα. Παρέχει προγράμματα εκπαίδευσης στους τομείς των Επιστημών και Τεχνολογιών[13].

 

  1. «Πανεπιστήμιο Επιστημών Υγείας και Ανθρωπιστικών Επιστημών» («Kıbrıs Sağlık ve Toplum Bilimleri ÜniversitesiKTSÜ»): Ιδρύθηκε το 2016 στη Μόρφου. Διαθέτει σχολές που εξειδικεύονται στο τομέα της υγείας. Το «KTSÜ» είναι συμβεβλημένο με το τουρκικό Πανεπιστήμιο Nisantasi University of Istanbul και το Nisantasi University London Campus. Είναι «αναγνωρισμένο» από το UK NARIC (The United Kingdom National Recognition Information Centre), το International Association of Teachers of English as a Foreign Language (IATEFL) και το International Assembly for Collegiate Business Education(IACBE)[14].

 

  1. «Διεθνές Πανεπιστήμιο Final» («Uluslararası Final Üniversitesi»): Ιδρύθηκε το 2015 στην Κερύνεια και άρχισε να λειτουργεί κατά την ακαδημαϊκή χρονιά 2016-2017. Ιδρύθηκε από τον Τουρκικό Όμιλο Final Group of Turkey σε συνεργασία με το Acapulco-Destination Management Group. Ο Τουρκικός Όμιλος Final δραστηριοποιείται στον τομέα της εκπαίδευσης τα τελευταία 40 χρόνια και διαχειρίζεται σήμερα συνολικά 415 εκπαιδευτικά ιδρύματα, επιπέδου δημοτικής εκπαίδευσης μέχρι και τριτοβάθμιας εκπαίδευση. Το «πανεπιστήμιο Final» θα λειτουργήσει κατά την ακαδημαϊκή χρονιά 2017-2018 με 5 σχολές, 13 προπτυχιακά προγράμματα και 1 επαγγελματική σχολή. Είναι μέλος του International Assembly for Collegiate Business Education (IACBE), του International Council on Hotel, Restaurant and Institutional Education – (ICHRIE), του National Recognition Information Centre for the United Kingdom (UK NARIC), του Test of Legal English Skills  (TOLES), του Eurasian Universities Union (EURAS), του Caucasus University Association (KÜNİB), του Council of Higher Education (YÖK) και του Council of Higher Education Planning, Accreditation and Coordination (YÖDAK)[15].

 

  1. «University of City Island» («Ada Kent Üniversitesi-AKÜ»): Ιδρύθηκε το 2016 στην Αμμόχωστο. Η επίσημη λειτουργία του θα αρχίσει τη νέα ακαδημαϊκή χρονιά 2017-2018, με πέντε σχολές[16].

 

  1. Bahcesehir Cyprus UniversityBahçeşehir Kibris Ünıversıtesı Β»: Ιδρύθηκε το 2017. Είναι ανάμεσα στα «πανεπιστήμια» που έχουν εξασφαλίσει άδεια λειτουργίας και αναμένεται να λειτουργήσει τη νέα ακαδημαϊκή χρονιά 2017-2018. Αποτελεί παράρτημα του ομώνυμου Πανεπιστημίου στην Κωνσταντινούπολη[17].

 

  1. Arkin University of Creative Arts and Design (Arkın Yaratıcı Sanat ve Tasarım Üniversitesı-ARUCAD): Ιδρύθηκε το 2017 στην Κερύνεια και είναι το πρώτο θεματικό «πανεπιστήμιο» στα κατεχόμενα που ειδικεύεται στον τομέα Καλών Τεχνών, Σχεδιασμού και Επικοινωνίας. Βρίσκεται ακόμη στο αρχικό στάδιο της λειτουργίας του[18].

 

Εκτός από τα πιο πάνω «πανεπιστήμια», στα κατεχόμενα ιδρύθηκαν και λειτουργούν επίσης τα ακόλουθα «πανεπιστήμια», τα οποία εδρεύουν όμως στο εξωτερικό:

 

  1. «Πανεπιστήμιο the West of Scotland Cyprus»: Ιδρύθηκε το 2016 στη Λευκωσία αλλά έχει έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο. Στην ιστοσελίδα του αναφέρει ότι το «University West of Scotland in Cyprus» σε συνεργασία με το «Management Centre of the Mediterranean» προσφέρει διάφορα μεταπτυχιακά προγράμματα. Το «Management Centre of the Mediterranean» (MCM) ιδρύθηκε από το «Cyprus Turkish Association of Managers» και χρηματοδοτείται από ταμεία του United Nations Development Programme (UNDP) στην Κύπρο. Οι απόφοιτοι του «University West of Scotland in Cyprus» έχουν τη δυνατότητα απόκτησης διπλού μεταπτυχιακού τίτλου, αφού το «πανεπιστήμιο» έχει άμεση και απευθείας συνεργασία με το ομώνυμο βρετανικό Πανεπιστήμιο[19].

 

  1. «Παράρτημα Λευκωσίας του πανεπιστήμιου Ανατολής» («Anadolu Üniversitesi Lefkoşa Kampüsü»): Ιδρύθηκε το 1982 στη Λευκωσία και έχει έδρα την Τουρκία.[20]

 

Εκτός από τα εν ενεργεία «πανεπιστήμια», η τουρκοκυπριακή εφημερίδα Ντιγιαλόκ στις (29.05.17) έγραψε ότι 9 συνολικά νέα «πανεπιστήμια» εξασφάλισαν άδεια λειτουργίας απο το Τουρκικό Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης-Council of Higher Education (YÖK)» και το «Council of Higher Education Planning, Accreditation and Coordination (YÖDAK)», αλλά ακόμη δεν έχουν δραστηριοποιηθεί. Οι πληροφορίες, ωστόσο, για τον αριθμό των «πανεπιστημίων» που έχουν εξασφαλίσει άδεια αλλά δεν έχουν λειτουργήσει ακόμη, είναι διφορούμενες, αφού, ο λεγόμενος υπουργός παιδείας και πολιτισμού, σε δηλώσεις του στην εφημερίδα Ντεμοκράτ Μπακίς στις 14.06.17), έκανε λόγο για 13 συνολικά «πανεπιστήμια» που έχουν εξασφαλίσει «προκαταρκτική άδεια λειτουργίας».

 

 

 

«Πανεπιστήμια» που εξασφάλισαν άδεια λειτουργίας αλλά δεν δραστηριοποιήθηκαν ακόμη:

  1. «Παράρτημα βόρειας Κύπρου πανεπιστημίου Τσιουκόροβα» («Çukurova Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Kampüsü»). Ιδρύθηκε το 2009 στο Τρίκωμο.
  2. «Παράρτημα βόρειας Κύπρου πανεπιστημίου Gazi» («Gazi Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Kampüsü»). Ιδρύθηκε το 2009 στη Λευκωσία.
  3. «Πανεπιστήμιο Μεσογειακών ερευνών και επιστημών» («Akdeniz Araştırma ve Bilim Üniversitesi»). Ιδρύθηκε το 2014 στην Αμμόχωστο.
  4. «Πανεπιστήμιο Kozmopolitan Λευκωσίας («Lefkoşa Kozmopolitan Üniversitesi»). Ιδρύθηκε το 2014 στη Λευκωσία.
  5. «Πανεπιστήμιο Metropolitan» («Metropolitan Üniversitesi»). Ιδρύθηκε το 2014 στην Κερύνεια.
  6. «Ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο ηγεσίας» («Avrupa Liderlik Üniversitesi»). Ιδρύθηκε το 2015 στην Αμμόχωστο.
  7. «Πανεπιστήμιο Μπαχτσιέσιεχιρ Κύπρου» («Kıbrıs Bahçeşehir Üniversitesi»). Ιδρύθηκε το 2015 και αναμένεται να αρχίσει να λειτουργεί το τρέχον ακαδημαϊκό έτος.
  8. «Πανεπιστήμιο Τζιχάν Αζάντ» («Cihan Azad Üniversitesi»). Ιδρύθηκε το 2016.
  9. «Πολυτεχνείο Aκατζάν» («Akacan Teknik Üniversitesi»). Θα δραστηριοποιηθεί στην Κερύνεια εντός του 2017.

 

 

Στο δημοσίευμα προστίθεται ότι άδεια λειτουργίας αναμένει και το «διεθνές πανεπιστήμιο Αϊντίν», στη σύσταση του οποίου συμμετέχει ο Ατά Ατούν, πατέρας του νυν «υπουργού ενέργειας και οικονομίας» Σουνάτ Ατούν και πρώην «υπουργός» ο ίδιος, σημαίνον στέλεχος του ΚΕΕ. Το θέμα είχε προκαλέσει αντιδράσεις στα κατεχόμενα όταν δημοσιεύθηκε πως με απόφαση του «υπουργικού συμβουλίου» παραχωρήθηκε στο εν λόγω «πανεπιστήμιο» έκταση 3.000 εκταρίων στο Τρίκωμο για την δημιουργία του «πανεπιστημίου».

Στο εν λόγω πανεπιστήμιο, εργάζεται ως επικεφαλής του «κέντρου ερευνών», ο πρώην Υπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Τουρκίας, Εγκεμέν Μπαγίς, ο οποίος πρόσφατα πραγματοποίησε παράνομη επίσκεψη στα κατεχόμενα, με τον ιδιοκτήτη του τουρκικού πανεπιστημίου, για να πιέσουν ώστε να παραχωρηθεί η έγκριση της άδειας λειτουργίας από το «υπουργείο παιδείας». Το εν λόγω «πανεπιστήμιο» φαίνεται πως έχει αγοράσει έκταση και κοντά στην Κερύνεια.

 

Δ. Ο αριθμός των φοιτητών στα «πανεπιστήμια» και το προφίλ τους

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, όπως αυτά δημοσιεύονται στη ιστοσελίδα του «οργανισμού κρατικού προγραμματισμού» (“state planning organization»)[21]”, φαίνεται πιο κάτω αναλυτικά ο αριθμός των φοιτητών στα «ανώτατα και ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα» στα κατεχόμενα από την ακαδημαϊκή χρονιά 2011-2012, μέχρι και την ακαδημαϊκή χρονιά 2015-2016.

Φοιτητές στα «πανεπιστήμια» της «ΤΔΒΚ»:

A: “TRNC”, B: TR, C: 3rd Countries, D: Total

2011-2012 2012-2013 2013-2014 2014-2015 2015-2016 Grand Total
12.297 14.118 16.016 13.215 14.953 A
32.309 35.966 39.806 43.278 48.315 B
9.090 10.168 15.221 20.144 23.926 C
53.698 60.252 71.073 76.637 87.194 D

 

Επιπλέον, η εφημερίδα Κίπρις Ποστασί (01.02.17) γράφει ότι σύμφωνα με στοιχεία που ανακοίνωσε ο “υφυπουργός” του “γραφείου” προγραμματισμού, Οντούλ Μουχτάρογλου, ο αριθμός των φοιτητών στα «πανεπιστήμια» των κατεχομένων σήμερα, ανέρχεται περίπου στις 93.000 από συνολικά 110 χώρες. Από αυτούς, οι 80.000 προέρχονται απο την Τουρκία και τα κατεχόμενα και οι υπόλοιποι από χώρες της Αφρικής, Μέσης Ανατολής και Κεντρικής Ασίας. Επιπλέον, σύμφωνα με την εφημερίδα Σταρ Κίπρις (21.09.17), ο «υπουργός εξωτερικών» Ταχσίν Ερτουγρούλογλου, προσφωνώντας  τη συνεδρία του Συμβουλίου Υπουργών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας – Economic Cooperation Organization (ECO) στη Νέα Υόρκη, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων στον εκπαιδευτικό τομέα του ψευδοκράτους, ισχυριζόμενος ότι ο τομέας της εκπαίδευσης αποτελεί ένα απο τους πιο σημαντικούς πυλώνες της «οικονομίας» της «ΤΔΒΚ». Υποστήριξε ακόμη ότι ο αριθμός των φοιτητών είναι 90.000, εκ των οποίων οι 50.000 είναι από την Τουρκία, οι 14.000 είναι Τουρκοκύπριοι φοιτητές και 26.000 ξένοι φοιτητές.  «Το γεγονός ότι έχουμε φοιτητές από 131 χώρες και ακαδημαϊκό προσωπικό από 65 χώρες, αντικατοπτρίζει το χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρας μας», ανέφερε. Πρόσθεσε επίσης ότι 5.500 φοιτητές που φοιτούν στην «ΤΔΒΚ» προέρχονται από χώρες μέλη της Οργάνωσης Οικονομικής Συνεργασίας (ΟΙΣ) και η πλειοψηφία τους είναι από το Πακιστάν, Ιράν, Αζερμπαϊτζάν, Καζακστάν, Τουρκμενιστάν και τη Νιγηρία. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι στα πλείστα «εκπαιδευτικά ιδρύματα», η κύρια γλώσσα διδασκαλίας είναι η αγγλική, ενώ τα μέλη του ακαδημαϊκού προσωπικού των κατοχικών πανεπιστημίων ξεπερνούν σε χώρες προέλευσης τις 60.

 

Ε. Η συμβολή των «πανεπιστημίων»  στην οικονομία της «ΤΔΒΚ»

Η εκπαίδευση, ο τουρισμός και η παροχή υπηρεσιών αποτελούν τους βασικότερους πυλώνες της τουρκοκυπριακής οικονομίας. Με τους φοιτητές να δαπανούν χρήματα όχι μόνο για κάλυψη των διδάκτρων αλλά και για τρόφιμα, μεταφορές, ταξίδια, και ψυχαγωγία, «τα πανεπιστήμια» έχουν γίνει η μεγαλύτερη πηγή εσόδων για την οικονομία των κατεχόμενων.

Σε δηλώσεις του στην εφημερίδα Κίπρις (01.02.17) ο «υφυπουργός» του «οργανισμού κρατικού προγραμματισμού», Οντούλ Μουχτάρογλου, ισχυρίστηκε ότι τόσο οι φοιτητές από την Τουρκία όσο και οι φοιτητές από τρίτες χώρες που φοιτούν σε «πανεπιστήμια» στα κατεχόμενα συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη της «οικονομίας», υποστηρίζοντας ότι τα έσοδα από την τριτοβάθμια εκπαίδευση το 2016 ανήλθαν στο μισό του προϋπολογισμού της «ΤΔΒΚ».

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον Μουχτάρογλου, τα καθαρά έσοδα από την τριτοβάθμια εκπαίδευση ήταν 661εκ. δολάρια το 2016, 636 εκ. 200 χιλ. δολάρια το 2015, 589 εκ. 800 χιλ. δολάρια το 2014, 535 εκ. 600 χιλ. δολάρια το 2013 και 412εκ. 800 χιλ. δολάρια το 2012.

Στοιχεία από το Τουρκοκυπριακό Εμπορικό Επιμελητηρίο, δείχνουν ότι κάθε φοιτητής ξοδεύει κατά μέσον όρο ανά έτος 16 χιλιάδες δολάρια, κάτι που αποτελεί ουσιαστική συμβολή για την οικονομία των κατεχομένων. Μια οικονομία στην οποία το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν το 2015 σύμφωνα με το «υπουργείο εξωτερικών» ήταν 15,555 δολάρια, ενώ το κατα κεφαλήν εισόδημα ανήλθε στις 13,457  δολάρια.

Ως εκ τούτου,  τα «πανεπιστήμια» αποτελούν μια καθόλου ευκαταφρόνητη πηγή εσόδων για την «ΤΔΒΚ», που δεν έχει άλλους πόρους εισοδήματος εκτός από τον τουρισμό και τις χορηγίες από την Τουρκία. Σε παλαιότερες δηλώσεις του, ο Οζντιλ Ναμί, τότε «υπουργός εξωτερικών» των κατεχομένων και νυν διαπραγματευτής για το Κυπριακό, δήλωσε: «Eμείς οι (Τουρκοκύπριοι) δεν επιτρέπεται να έχουμε απευθείας πτήσεις από τον υπόλοιπο κόσμο, δεν μας επιτρέπεται να έχουμε άμεση ναυτιλία, έχουμε αρκετά υψηλούς δασμούς που επιβάλλονται στις εξαγωγές των προϊόντων μας. Ως αποτέλεσμα αυτού του περιβάλλοντος, ήμασταν αναγκασμένοι να βρούμε έναν εναλλακτικό τρόπο για να κερδίζουμε τα έσοδα».

Εξ’ άλλου, σε δηλώσεις του ο τέως «πρόεδρος» του «Συμβουλίου Προγραμματισμού, Αξιολόγησης, Διαπίστευσης και Συντονισμού Ανώτατης Εκπαίδευσης-YÖDAK», Prof. Dr. Huseyin Gokcekus (ο οποίος παύθηκε από τα καθήκοντά του από τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί το Δεκέμβριο του 2016, με τον ισχυρισμό ότι «απέτυχε να εκπληρώσει τα καθήκοντά του αμερόληπτα», δήλωσε σε συνέντευξή του,  ότι η συμβολή της εκπαίδευσης στο προυπολογισμό της «κυβέρνησης» ανέρχεται σε 878 εκ. δολάρια. Να σημειωθεί ότι το Gokcekus αντικατέστησε ο Prof. Dr Akile Sarioglu Buke, ο οποίος διορίστηκε απ’ ευθείας από τον Ακιντζί.

 

ΣΤ. Ξέπλυμα βρώμικου χρήματος και διάδοση της πορνείας στα «πανεπιστήμια»      

Διάφορα δημοσιεύματα στον τουρκοκυπριακό Τύπο κάνουν λόγο για ξέπλυμα βρώμικου χρήματος που γίνεται στα κατεχόμενα μέσω των λεγόμενων πανεπιστημίων. Συγκεκριμένα, η εφημερίδα Χαβαντίς (25.06.12), με τίτλο: «Βροχή χρημάτων από τη Νιγηρία προς την ΤΔΒΚ», έγραψε ότι φοιτητές στα κατεχόμενα από τη Νιγηρία, στέλνουν εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια στα κατεχόμενα κάθε μήνα, μέσω του συστήματος Western Union. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ενώ η διεθνής κοινότητα καταπολεμά το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος στο οποίο επιδίδονται Νιγηριανοί, από τα κατεχόμενα γίνονται εμβάσματα στη χώρα αυτή, κάπου 400 χιλιάδων δολαρίων το μήνα.

Σε δηλώσεις του στην εφημερίδα, «διευθυντής τράπεζας», το όνομα της οποίας δεν αναφέρεται, δήλωσε ότι έγινε αντιληπτό ότι συγκεκριμένη ομάδα Νιγηριανών φοιτητών, χρησιμοποιώντας το σύστημα Western Union, στέλνουν χρήματα στη Νιγηρία κάθε 3-5 μέρες. «Αυτά τα άτομα στέλνουν 5,000, 8,000 ή 10,000 κάθε φορά», δήλωσε ο λεγόμενος αξιωματούχος. Η εφημερίδα, υπογράμμισε επίσης ότι μετά από έρευνα που διεξήχθη, φάνηκε ότι Νιγηριανοί που βρίσκονται στα κατεχόμενα ως φοιτητές, συλλαμβάνονται κατά καιρούς για εγκλήματα που σχετίζονται με πορνεία, ξέπλυμα μαύρου χρήματος και διακίνηση ναρκωτικών.

Επίσης, υπό τον τίτλο «20.000 φοιτητές δεν πηγαίνουν στα πανεπιστήμια», η εφημερίδα Κίπρις (04.04.17) έγραψε ότι αρκετοί φοιτητές που φοιτούν στα πανεπιστήμια των κατεχομένων, γίνονται θύματα εκμετάλλευσης πολλές φορές από εργοδότες τους, αφού αναγκάζονται να δουλεύουν παράνομα σε διάφορες εργασίες, σε άθλιες συνθήκες και με χαμηλά εισοδήματα, πολλές φορές επειδή αδυνατούν να καταβάλουν τα δίδακτρά τους στα «πανεπιστήμια» που φοιτούν. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, αρκετές είναι οι περιπτώσεις που ξένες φοιτήτριες οδηγούνται ακόμη και στην πορνεία. Σε δηλώσεις τους στην εφημερίδα, φοιτητές ισχυρίστηκαν ότι διαμεσολαβητές στις χώρες διαμονής τους, παρουσιάζουν την «βόρεια Κύπρο» ως μέλος της Ε.Ε με πολλές ευκαιρίες εργοδότησης και ψηλό επίπεδο στην «ανώτατη εκπαίδευση», κάτι που δεν ισχύει στην πραγματικότητα. Εξάλλου, σε δηλώσεις στην εφημερίδα σχετικά με τα «πανεπιστήμια», ο γενικός γραμματέας της τουρκοκυπριακής συντεχνίας δασκάλων (KTOS) Σενέρ Ελτσίλ, ανέφερε ότι αυτά αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων προς το «κράτος». Αναφερόμενος, ωστόσο σε συγκεκριμένα στοιχεία, υπογράμμισε ότι από τους 93.000 φοιτητές, οι 20.000 οι οποίοι παρουσιάζονται ως φοιτητές δεν παρακολουθούν μαθήματα στα «ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα», αλλά είτε εργάζονται ως φθηνό εργατικό δυναμικό, είτε ακόμη αναγκάζονται να επιδίδονται στην πορνεία.

Για το ίδιο θέμα, η εφημερίδα Χαβαντίς (18.05.16) έγραψε ότι ο γενικός γραμματέας της τουρκοκυπριακής συντεχνίας δασκάλων (ΚΤΟΣ) Σενέρ Ελτσίλ, σε γραπτή του δήλωση, ανέφερε ότι η «ανώτατη εκπαίδευση» στα κατεχόμενα μετατράπηκε σε εμπορική επιχείρηση, εξηγώντας ότι ο αυξανόμενος αριθμός των «πανεπιστημίων» οφείλεται στο ότι τα καζίνο μέσω των ξένων φοιτητών, κάνουν ξέπλυμα βρώμικου χρήματος. «Αυτό αποτελεί σκάνδαλο. Ο καθένας, είτε είναι ιδιοκτήτης καζίνο, είτε είναι ξενοδόχος ή επιχειρηματίας, έχει και ένα πανεπιστήμιο. Πρόσφατα υπήρξαν και άλλα αιτήματα από την Τουρκία για άνοιγμα νέων πανεπιστημίων. Αυτή η υπόθεση έχει μετατραπεί σε επιχείρηση. Τα συνολικά ετήσια έσοδα από το διαδικτυακό τζόγο στην ΤΔΒΚ έφθασαν το 1 δις. δολαρια. Οι πανεπιστημιακοί φοιτητές χρησιμοποιούνται ως μέσο εκμετάλλευσης για τη μεταφορά αυτών των χρημάτων στη χώρα, καταθέτοντάς τα στους λογαριασμούς τους για να φαίνονται νόμιμα. […]. Παρόλο που ο αριθμός των φοιτητών στη χώρα είναι 86.000, μόνο οι 56.000 φοιτητούν κανονικά στα ιδρύματα. Οι υπόλοιπες 30.000 δεν φοιτούν σε αυτά, αλλά συνεχίζουν να ζούν εδώ με φοιτητική βίζα.  Ο αρμόδιος οργανισμός για αυτά τα θέματα είναι το YÖDAK. Έχουμε στην κατοχή μας ένα τεράστιο φάκελο που περιλαμβάνει όλες τις ατασθαλίες και δολοπλοκίες που γίνονται από τους επικεφαλής αυτού του οργανισμού», δήλωσε ο Ελτσίλ.

Η εφημερίδα Κίπρις (12.09.17) έγραψε επίσης ότι ο Prof. Dr. Ngara και Διευθύνων Σύμβουλος του Ανώτατου Συμβουλίου Εκπαίδευσης στη Ζιμπάμπουε (ZIMCHE), επρόκειτο να πραγματοποιήσει παράνομη επίσκεψη στα κατεχόμενα, προκειμένου να διερευνήσει ισχυρισμούς που δημοσιεύτηκαν στο διεθνή Τύπο, όσον αφορά στην εμπλοκή Αφρικανών φοιτητών στα κατεχόμενα σε υποθέσεις πορνείας, ναρκωτικών και ξεπλύματος βρώμικου χρήματος.

 

Η. Σφετερισμός ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα

Η πλειοψηφία των «πανεπιστημίων» που επί του παρόντος λειτουργούν στα κατεχόμενα, έχουν ανεγερθεί παράνομα, ως επί το πλείστον σε γη που ανήκει σε Ελληνοκύπριους που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις περιουσίες τους  εξαιτίας της Τουρκικής εισβολής του 1974. Ως εκ τούτου, αποτελούν εγκαταστάσεις που ανεγέρθηκαν παράνομα, κατά παράβαση των δικαιωμάτων των νόμιμων ιδιοκτητών της περιουσίας και χωρίς τη συγκατάθεσή τους.

Συγκεκριμένα, μέρος των εγκαταστάσεων του «Πανεπιστημίου Ανατολικής Μεσογείου» βρίσκεται κτισμένο σε κτήρια και σε γη που ανήκει στον Ελληνοκύπριο Κώστα Σαβεριάδη. Η Τουρκία έχει καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) στις 22 Σεπτεμβρίου 2009 (Υπόθεση16160/90, Σαβεριάδης εναντίον Τουρκίας) για την πλήρη άρνηση του δικαιώματος της πρόσβασης, ελέγχου, χρήσης και απόλαυσης της περιουσίας του[22].

Χαρακτηριστικό παράδειγμα σφετερισμού ελληνοκυπριακών περιουσιών από τις κατοχικές αρχές αποτελεί η πρόσφατη παραχώρηση μεγάλης έκτασης γης στο παράνομο «Πανεπιστήμιο Ανατολικής Μεσογείου», που λειτουργεί εδώ και 31 χρόνια, προκειμένου να δημιουργηθεί πανεπιστημιούπολη στο κατεχόμενο Τρίκωμο. Σχετικά με το θέμα, η εφημερίδα Γενί Ντουζέν (31.05.17) έγραψε ότι η λεγόμενη κυβέρνηση προχώρησε στην ετοιμασία «διατάγματος» το οποίο προβλέπει την παραχώρηση 3.000 τετρ. μέτρων στρεμμάτων γης στο κατεχόμενο Τρίκωμο, προκειμένου να γίνει διαχωρισμός οικοπέδων που θα δοθούν αργότερα σε διάφορα «πανεπιστήμια».

Η εφημερίδα Κίπρις (30.05.17) αναφέρεται σε άλλο δημοσίευμά της σε παραχωρήσεις εκτάσεων γης από τη λεγόμενη ψευδοβουλή, στον πατέρα του «υπουργού οικονομικών και ενέργειας”, Σουνάτ Ατούν, Ατά Ατούν και στον γιο του «υπουργού δημοσιονομικών», Σερντάρ Ντενκτάς, Ραούφ Ντενκτάς, για την ίδρυση και λειτουργία δύο ακόμη «πανεπιστημίων». Το «πανεπιστήμιο» Ραούφ Ντενκτάς, επρόκειτο να ανεγερθεί μάλιστα σε γη που είναι εντός στρατιωτικής ζώνης του τουρκικού στρατού, κοντά στο οδόφραγμα του Αγίου Δομετίου. Πρόκειται για 200 στρέμματα, που σύμφωνα με τον Τύπο, αξίζει 50 εκ. στερλίνες. Ωστόσο, μετά από σωρεία αντιδράσεων, η οικογένεια Ντενκτάς απέσυρε το αίτημά της για παραχώρηση γης στη συγκεκριμένη περιοχή (Κίπρις 01.06.17).

 

Θ. Δηλώσεις για τον αυξανόμενο αριθμό των «πανεπιστημίων» – Φρένο σε άδειες για λειτουργία νέων «πανεπιστημίων» από το YÖDAK

Ανησυχίες αλλά και αντιδράσεις εκφράζονται στα κατεχόμενα τόσο από «κυβερνητικούς αξιωματούχους» όσο και από άλλους κύκλους σχετικά με τον αυξανόμενο αριθμό των «πανεπιστημίων». Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της λεγόμενης προεδρίας[23], o τουρκοκύπριος ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί σε δηλώσεις του στα πλαίσια συνάντησης που είχε με αντιπροσωπεία του λεγόμενου πανεπιστημίου Cosmopolitan, υπογράμμισε τη σημαντικότητα του τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης στη «χώρα», χαρακτηρίζοντας την «ανώτατη εκπαίδευση» τόσο σημαντική όσο τον τουρισμό.  «Τα πανεπιστήμια είναι σημαντικά από την άποψη της επικοινωνίας μας με τον υπόλοιπο κόσμο», δήλωσε ο Ακιντζί, εκφράζοντας ωστόσο ανησυχία ότι ο μεγάλος αριθμός τους, δεν πρέπει να επηρεάσει την ποιότητα της εκπαίδευσης που προσφέρεται.

Εξάλλου, σύμφωνα με την Κίπρις (27.06.17), η λεγόμενη πρόεδρος της ψευδοβουλής Σιμπέλ Σιμπέρ, σε δηλώσεις της κατά τη συνάντηση που είχε με το «δήμαρχο» του κατεχόμενου Τρικώμου, Χασάν Σαντίκογλου, εξέφρασε ανησυχίες για τον αυξανόμενο αριθμό των «πανεπιστημίων», υπογραμμίζοντας την ανάγκη για διατήρηση του επιπέδου παροχής ποιοτικής και όχι ποσοτικής εκπαίδευσης.

Σχετικά με τον μεγάλο και αυξανόμενο αριθμό των «πανεπιστημίων», η εφημερίδα Γενί Ντουζέν (02.10.17) υπό τον τίτλο «Το YÖDAK βάζει φρένο στο χάος», έγραψε ότι το «Συμβουλίο Προγραμματισμού, Αξιολόγησης, Διαπίστευσης και Συντονισμού Ανώτατης Εκπαίδευσης-YÖDAK» αποφάσισε να βάλει φρένο στην «παραχώρηση» νέων αδειών για λειτουργία νέων «πανεπιστημίων» στα κατεχόμενα, παρά τις πιέσεις που ασκούνται από το λεγόμενο υπουργείο παιδείας για «νέες άδειες». Σε δηλώσεις της, η «επικεφαλής» του «YÖDAK», Akile Buke, προειδοποίησε για ενδεχόμενο «πάγωμα» στην «παραχώρηση αδειών» και τόνισε την ανάγκη για διενέργεια μελέτης για το κατά πόσο υπάρχουν ή όχι ανάγκες για άλλα «εκπαιδευτικά ιδρύματα».

Στο μεταξύ, σύμφωνα με την ίδια εφημερίδα, ο «ανεξάρτητος βουλευτής» Χασάν Τάτσοϊ, ανακοίνωσε ότι έχει ετοιμάσει «πρόταση νόμου» σχετικά με τα «πανεπιστήμια» την οποία κατέθεσε ήδη στη «βουλή». Η «σχετική πρόταση», σύμφωνα με τον Τάτσοϊ, προβλέπει στην αναχαίτιση όλων των προσπαθειών που καταβάλλονται για δημιουργία νέων «πανεπιστημίων» στα κατεχόμενα για την επόμενη τουλάχιστον δεκαετία.

 

Ι. Τα «πανεπιστήμια» ως εργαλείο για προβολή και αναβάθμιση των κατεχομένων

Η υλοποίηση διαφόρων ενεργειών και σχεδιασμών εκ μέρους της Τουρκίας σε συνεργασία με το κατοχικό καθεστώς για την αναβάθμιση του τομέα της «ανώτερης και ανώτατης εκπαίδευσης», αδιαμφισβήτητα έχουν ως απώτερο στόχο την πολιτική αναβάθμιση του ψευδοκράτους. Η Τουρκία, μέσω του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών, έχει καταφέρει να προωθήσει τα «πανεπιστήμια» στο εξωτερικό και κατόρθωσε την ένταξή τους σε διεθνείς οργανισμούς ανώτατων ακαδημαϊκών ιδρυμάτων.

Πέραν αυτού, τα λεγόμενα πανεπιστήμια έχουν επιτύχει να συμμετάσχουν σε διάφορα διεθνή συνέδρια και διαλέξεις στο εξωτερικό. Διοργανώνουν επίσης διάφορα διεθνή και παγκόσμια συνέδρια, διαλέξεις και άλλες εκδηλώσεις στα κατεχόμενα, με απώτερο στόχο την προβολή του ψευδοκράτους στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.

Ένα απτό παράδειγμα που καταδεικνύει την στρατηγική που ακολουθεί η Τουρκία για την «αναβάθμιση» του κατοχικού καθεστώτος, φαίνεται από τις δηλώσεις του Τούρκου Πρόεδρου Ρετζέπ Ταγγίπ Έρντογαν στην κατεχόμενη Λευκωσία, κατά την πρώτη «επίσημη επίσκεψη» του στα κατεχόμενα μετά την ανάληψη των καθηκόντων του στην προεδρία. Ο Ερντογαν, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην οικονομική ανάπτυξη των κατεχομένων τα τελευταία χρόνια, η οποία επιτεύχθηκε με τη συμβολή και βοήθεια της Τουρκίας υποστηρίζοντας τα εξής: «H σημερινή ΤΔΒΚ είναι ένα μοντέρνο και δημοκρατικό κράτος, το οποίο μπορεί να σταθεί στα πόδια του. […] Κοινός μας στόχος είναι να διπλασιάσουμε το κατά κεφαλήν εισόδημα στην ΤΔΒΚ, μετρατρέποντάς την σε κέντρο προσέλκυσης τουριστών και φοιτητών στην Ανατολική Μεσόγειο. [….]. Πολλές χώρες έχουν στείλει φοιτητές στα πανεπιστήμια της ΤΔΒΚ και αυτό δείχνει ότι η ‘ΤΔΒΚ’ αποτελεί πόλο έλξης  για αυτές τις χώρες. Στην ημερήσια διάταξή μας είναι η προβολή και ενήμερωση για τη δομή της ΤΔΒΚ και αυτό θα το πετύχουμε μέσω των γραφείων μας στο εξωτερικό αλλά και σε διεθνείς συναντήσεις», ανέφερε μεταξύ άλλων.

Η εφημερίδα Ντεμοκράτ Μπακίς (23.03.17) γράφει ότι ο λεγόμενος υπουργός παιδείας και πολιτισμού Όζντεμιρ Μπέροβα, σε δηλώσεις του στο πλαίσιο του “Eurasia Higher Education Summit-EURIE 2017, που έγινε στην Κωνσταντινούπολη, ισχυρίστηκε ότι με τη βοήθεια της Τουρκίας, η «ΤΔΒΚ» έχει επιτύχει να ξεπεράσει τα «εμπάργκο στην ανώτατη εκπαίδευση».  Ο Μπέροβα υποστήριξε επίσης ότι ως αποτέλεσμα της σωστής πολιτικής και βημάτων που έγιναν από κοινού με την Τουρκία, κατάφεραν να μετατρέψουν την «ΤΔΒΚ» σε «εκπαιδευτικό κέντρο» και υποστήριξε ταυτόχρονα, ότι αρκετοί απόφοιτοι από τα «πανεπιστήμια» έχουν τεράστιες ευκαιρίες εργοδότησης στις χώρες τους.

Επίσης, η εφημερίδα Γκιουνές (21.04.17) γράφει ότι ο λεγόμενος υπουργός εξωτερικών Ταχσίν Ερτουγρούλογλου, στο πλαίσιο «επίσκεψής» του στο Κατάρ, συναντήθηκε με τον Υπουργό Εξωτερικών του Κατάρ, Wahid Al-Hammadi. Ο Ερτουγρούλογλου ενημέρωσε τον Al-Hammadi σχετικά με την «ανώτατη εκπαίδευση» στα κατεχόμενα και του ζήτησε να ενθαρρύνει τους φοιτητές από το Κατάρ να εγγραφούν στα «πανεπιστήμια» του ψευδοκράτους. Ανακοίνωσε επίσης ότι, ομάδες φοιτητών από τα λεγόμενα πανεπιστήμια θα πραγματοποιήσουν στο μέλλον επίσκεψη στο Κατάρ για προώθηση της «ΤΔΒΚ». Κάλεσε επιπλέον τις χώρες μέλη της Οργάνωσης Ισλαμικής Συνεργασίας (ΟΙΣ) να στείλουν περισσότερους φοιτητές στο ψευδοκράτος. Έκκληση προς τις χώρες μέλη της ΟΙΣ για άρση των λεγόμενων εμπάργκο που εφαρμόζονται στους τομείς της «εκπαίδευσης, τουρισμού, αθλητισμού κ.α», έκανε σε ομιλία του στην 13η Σύνοδο της Οργανωσης στο Ισλαμαμπάτ και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Ακιντζί. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του παράνομου Μπαϋράκ, ο Ακιντζί ισχυρίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι η «ΤΔΒΚ» προσφέρει ένα ιδανικό περιβάλλον στον τομέα της «ανώτατης εκπαίδευσης». Κάλεσε επίσης τις χώρες μέλη της ΟΙΣ να ενθαρρύνουν την εγγραφή φοιτητών τους στα λεγόμενα «πανεπιστήμια», τονίζοντας ότι σε αυτούς προσφέρονται και υποτροφίες.

Κ. Συμπεράσματα

Καταληκτικά, θα μπορούσε να λεχθεί ότι η Τουρκία έχει κατορθώσει με τις μεθοδεύσεις της τα τελευταία χρόνια, να ενδυναμώσει σε μεγάλο βαθμό την πρόσβαση και επιρροή της στις δομές της «ΤΔΒΚ». Με την «τουρκοποίηση» των «θεσμών και οργανισμών» της «ΤΔΒΚ» συμπεριλαμβανομένων και των «ανώτερων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων» στα κατεχόμενα, η Τουρκία κατάφερε να καταστήσει το κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου, σε ένα «εκπαιδευτικό κέντρο». Ο σχεδιασμός της εκπαιδευτικής πολιτικής της Τουρκίας στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου, η οποία ενσωμάτωσε τα «ανώτερα και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα» της κατεχόμενης Κύπρου στο δικό της κατάλογο με τα πανεπιστήμια, οδήγησε στη θεαματική αύξηση των λεγόμενων πανεπιστημίων και αλυσιδωτά στην αύξηση του αριθμού των φοιτητών σε αυτά, αλλά και των εσόδων που αφήνουν στην οικονομία του ψευδοκράτους. Αν και διπλωματικά, πολιτικά και οικονομικά απομονωμένο από τον κόσμο και το διεθνές εμπόριο, το κατοχικό καθεστώς, έχει καταφέρει μέσω του τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με την οικονομική, πολιτική και διπλωματική στήριξη της Τουρκίας, να επιτύχει τελικά, την αλματώδη ανάπτυξη του τομέα της «τριτοβάθμιας εκπαίδευσης» και την προβολή και προώθησή του στο εξωτερικό.

 

Πηγή: Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών Κλάδος Τουρκικών Θεμάτων

Κατεχόμενα, πανεπιστήμια, έρευνα, φοιτητές, featuredhtml)

 

[19] (http://uwsincyprus.eu/about-us/)

[20](https://ww1.emu.edu.tr/tr/arama/1189?k=anadolu+%C3%BCniversitesi+kktc+kamp%C3%BCs%C3%BC)

[21] http://www.devplan.org/Programs/OVP_2017-19.pdf

[22] (http://www.mfa.gov.cy/mfa/embassies/)

[23] (https://kktcb.org/tr/universiteler)

Τα «πανεπιστήμια» στην κατεχόμενη Κύπρο

 

Α. Εισαγωγή

Οι μεταβολές που συντελούνται στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου ως αποτέλεσμα της προσπάθειας πολιτικής και οικονομικής αναβάθμισης της «ΤΔΒΚ» είναι ραγδαίες και συνεχίζονται με ταχείς ρυθμούς.

Τα τελευταία χρόνια, η Τουρκία πραγματοποιεί τεράστιες οικονομικές επενδύσεις στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου, με σκοπό τον πλήρη έλεγχο και εξάρτηση της «ΤΔΒΚ», την αλλαγή του χαρακτήρα και των δομών της τουρκοκυπριακής κοινότητας και την μετατροπή των κατεχόμενων εδαφών σε «οικονομικό παράδεισο». Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις επενδύσεις στον τομέα του τουρισμού, της εκπαίδευσης και των υπηρεσιών.

Στα πλαίσια της επεκτατικής της πολιτικής, η Τουρκία και συγκεκριμένα η διακυβέρνηση του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) αύξησε τις χορηγίες προς το ψευδοκράτος και κατασκευάζει νέα έργα, οδικό δίκτυο, νοσοκομεία, σχολεία και πανεπιστήμα. Η Τουρκία προχώρησε σε επενδύσεις εκατομμυρίων δολαρίων στον τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στα κατεχόμενα, αφού στόχος της, μετά το 1974, ήταν και είναι η προσέλκυση φοιτητών από μουσουλμανικές χώρες της Μέσης και Εγγύς Ανατολής και της Ασίας. Απώτερος στόχος της Τουρκίας είναι να μετατρέψει το βόρειο τμήμα της Κύπρου σε «εκπαιδευτικό κέντρο».

Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να παραθέσει συγκεκριμένα στοιχεία για την ραγδαία ανάπτυξη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στα κατεχόμενα τα τελευταία χρόνια, όπως αυτή συντελείται μέσω των λεγόμενων πανεπιστημίων και εκπαιδευτικών ιδρυμάτων, αφού αυτά χρησιμοποιούνται ως εργαλείο απο το κατοχικό καθεστώς προκειμένου να επιτύχει, σε τελική ανάλυση, την πολιτική αναβάθμισή του.

 

Β. Το καθεστώς των «πανεπιστημίων»

Η επίσημη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι ότι τα «πανεπιστήμια» που λειτουργούν στις κατεχόμενες περιοχές, οι οποίες παραμένουν υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή από το 1974, είναι «εκπαιδευτικά ιδρύματα» που λειτουργούν παράνομα, αφού δεν συμμορφώνονται με τις σχετικές Νομοθεσίες και Κανονισμούς της Κυπριακής Δημοκρατίας που αφορούν στην Ανώτερη και Ανώτατη εκπαίδευση. Τα «ιδρύματα» αυτά όπως και οι «τίτλοι σπουδών» που απονέμουν, δεν αναγνωρίζονται από την Κυπριακή Δημοκρατία.

Τα «πανεπιστήμια» δεν έχουν υποβάλει αίτηση για εγγραφή στο Μητρώο του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού και δεν έχει εκδοθεί άδεια λειτουργίας τους, σύμφωνα με τις πρόνοιες οποιουδήποτε σχετικού Νόμου της Δημοκρατίας. Επιπλέον, δεν έχουν αξιολογηθεί, ούτε τα «προγράμματα σπουδών» τους έχουν εγκριθεί από τα αρμόδια σώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Τα «πανεπιστήμια» λειτουργούν υπό το καθεστώς «νόμων, κανονισμών και θεσμών» της «ΤΔΒΚ». Η πιστοποίηση, αξιολόγηση και αναγνώριση τόσο των «ανώτατων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων» όσο και των «προγραμμάτων σπουδών» που παρέχουν, γίνεται μέσω του «Συμβουλίου Προγραμματισμού, Αξιολόγησης, Διαπίστευσης και Συντονισμού Ανώτατης Εκπαίδευσης-YÖDAK» («Higher Education, Planning, Evaluation, Accreditation and Coordination Councill»), το οποίο υπάγεται στο Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης (YÖK) της Τουρκίας. Σχεδόν όλα τα «πανεπιστήμια» είναι εγκεκριμένα και διαπιστευμένα στα δύο αυτά «συμβούλια».

Τα «πανεπιστήμια» αυτά δεν αναγνωρίζονται από τη διεθνή κοινότητα, με μόνη εξαίρεση αυτή της Τουρκίας. Συνεπώς, δεν μπορούν να γίνουν αποδεκτοί οι «τίτλοι σπουδών» τους από διεθνώς αναγνωρισμένους εκπαιδευτικούς οργανισμούς ή από μέλη της διεθνούς κοινότητας γενικά, αφού η εγκαθίδρυση των «θεσμών» αυτών αποτελεί παραβίαση των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών και της διεθνούς νομιμότητας. Η έμμεση ή άμεση αναγνώριση των «πανεπιστημίων» των κατεχομένων ή των «τίτλων σπουδών» τους, βρίσκεται σε αντίθεση με τις προϋποθέσεις και τους στόχους σημαντικών τρεχουσών ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών για την ανώτερη και ανώτατη εκπαίδευση, αφού προϋπόθεση των πρωτοβουλιών αυτών είναι η συνεργασία σε εθνικό επίπεδο ή η ύπαρξη εθνικά αναγνωρισμένου θεσμικού πλαισίου για την εκπαίδευση.

Ωστόσο, ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότ,ι αν και η μονομερής και παράνομα ανακηρυγμένη «Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου» δεν αναγνωρίζεται από καμιά χώρα στον κόσμο πέραν της Τουρκίας, και είναι διπλωματικά, πολιτικά και οικονομικά απομονωμένη από τον κόσμο και το διεθνές εμπόριο, έχει καταφέρει, τα παράνομα πανεπιστήμιά της, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια, να γίνονται μέλη σε διάφορους διεθνείς εκπαιδευτικούς οργανισμούς όπως η Ευρωπαϊκή Ένωση Πανεπιστημίων και η Διεθνής Ένωση Πανεπιστημίων[1].

Αυτό βέβαια αποδυναμώνεται εν μέρει με τον αποκλεισμό των εν λόγω πανεπιστημίων από κάθε είδους συμμετοχή σε προγράμματα που βασίζονται σε διακρατικές συμφωνίες, όπως η διαδικασία της Μπολόνια ή το πρόγραμμα Erasmus, αλλά δεν ακυρώνει το γεγονός ότι τα πτυχία και τα διπλώματά τους γίνονται ευρέως αποδεκτά. Το γεγονός ότι διπλώματα και πτυχία από σχολές των κατεχομένων γίνονται αποδεκτά για μεταπτυχιακό από τα περισσότερα πανεπιστήμια στον κόσμο, οφείλεται κυρίως στο ότι τα «πανεπιστήμια» είναι εγγεγραμμένα στην Τουρκία και έχουν εξασφαλίσει διαπίστευση από το διοικητικό συμβούλιο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην Τουρκία (YÖK), η οποία πιστοποιεί επίσης και τα έγγραφα των «πανεπιστημίων» στα κατεχόμενα.

Η εφημερίδα Κίπρις (26.06.14), έγραψε ότι το Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης (YÖK) της Τουρκίας υπέγραψε «πρωτόκολλο συνεργασίας» με το «Συμβούλιο Προγραμματισμού, Αξιολόγησης, Διαπίστευσης και Συντονισμού Ανώτατης Εκπαίδευσης («YÖDAK») το οποίο, μεταξύ άλλων, προέβλεπε τη σύσταση μικτής επιτροπής για την άσκηση έλεχγου στα «πανεπιστήμια» των κατεχομένων. Σύμφωνα με το «πρωτόκολλο», ο έλεγχος αυτός διενεργείται κάθε χρόνο. Το «πρωτόκολλο», αποτελεί προέκταση της «διεθνούς συμφωνίας για την αμοιβαία αναγνώριση των πανεπιστημίων» που υπεγράφη μεταξύ του λεγόμενου υπουργείου εθνικής παιδείας και πολιτισμού και του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας της Τουρκίας το 2009.

 

Γ. Τα «πανεπιστήμια» στα κατεχόμενα

Σύμφωνα με τα πιο πρόσφατα στοιχεία όπως αυτά δημοσιεύτηκαν στον τουρκοκυπριακό Τύπο (Ντιγιαλόκ, 29.05.17), δέκα επτά πανεπιστήμια, όλα σχεδόν ιδιωτικά, θα λειτουργήσουν φέτος κατά την έναρξη της ακαδημαϊκής χρονιάς στο ψευδοκράτος, από 15 που ήταν πέρυσι.

Μαζί με τον αριθμό των «πανεπιστημίων», το ψευδοκράτος στοχεύει όπως ο αριθμός των φοιτητών για την ερχόμενη ακαδημαϊκή χρονιά ξεπεράσει τις 100.000. Σε δηλώσεις του ο λεγόμενος υπουργός παιδείας και πολιτισμού, Όζντεμιρ Μπέροβα (Ντεμοκράτ Μπακίς 14.06.17) ανέφερε ότι, επί του παρόντος, δραστηριοποιούνται στα κατεχόμενα 17 «πανεπιστήμια», ενώ έχουν εξασφαλίσει άδεια ακόμη εννέα τα οποία δεν έχουν αρχίσει ακόμη τη λειτουργία τους. Σύμφωνα με το Μπέροβα, με τον αυξανόμενο αριθμό των «πανεπιστημίων», στόχος είναι και η «ανάβαθμιση της ποιότητας που παρέχεται στην ανώτατη εκπαίδευση».

Τα δύο νέα πανεπιστήμια που αναμενόταν να λειτουργήσουν για πρώτη φορά από την 1η Σεπτεμβρίου 2017 είναι το «Μπαχτσεσεχίρ Κύπρου» και το «πανεπιστήμιο δημιουργικών τεχνών και σχεδιασμού Αρκίν».

Στα κατεχόμενα λειτουργούν τα εξής πανεπιστήμια:

  1. Πανεπιστήμιο Ανατολικής Μεσογείου- («Doğu Akdeniz ÜniversitesiDAÜ»): Ιδρύθηκε το 1979 στην Αμμόχωστο και είναι ένα απο τα μεγαλύτερα και αρχαιότερα «πανεπιστήμια» που λειτουργούν στο ψευδοκράτος. Απο το 1986 έχει καθεστώς «κρατικού πανεπιστημίου της ΤΔΒΚ» αφού ιδρύθηκε από την αποσχιστική οντότητα με «νόμο» που έχει εγκριθεί από τη λεγόμενη βουλή της «ΤΔΒΚ» το 1985. Έκτοτε, από «ινστιτούτο για την ανώτατη εκπαίδευση» μετονομάστηκε σε «Πανεπιστήμιο Ανατολικής Μεσογείου». Απο το 2015 το «πανεπιστήμιο» είναι μέλος του «European University Association» (EUA) και του International University Association (IUA). Είναι επίσης μέλος του Federation of the Universities of the Islamic World (FUIW).  Η χρηματοδότησή του γίνεται από τον «κυβερνητικό προϋπολογισμό» και τα μέλη του «διοικητικού του συμβουλίου» διορίζονται από το «υπουργικό συμβούλιο» της «ΤΔΒΚ»[2].

 

  1. Πανεπιστήμιο Εγγύς Ανατολής»- («Yakın Doğu Üniversitesi-YDÜ»): Ιδρύθηκε το 1988 στην κατεχόμενη Λευκωσία. Είναι πλήρες μέλος σε 118 συνολικά παγκόσμιους και διεθνής οργανισμούς όπως το «European University Association» (EUA), του International University Association (IUA), του Federation of the Universities of the Islamic World (FUIW) και του International Society for Engineering Pedagogy (IGIP). Λειτουργεί με 17 σχολές, 82 τμήματα, 5 προπτυχιακές σχολές, 4 καλοκαιρινά σχολεία και 28 εκπαιδευτικά κέντρα. Το «πανεπιστήμιο» λειτουργεί δικό του «πανεπιστημιακό νοσοκομείο». Ο αριθμός των φοιτητών του ανέρχεται σε 24.000 από 65 συνολικά χώρες[3].

 

  1. «Αμερικανικό Πανεπιστήμιο Κερύνειας» («Girne Amerikan Üniversitesi»- GAÜ): Ιδρύθηκε το 1985 στην Κερύνεια ως ανεξάρτητος μη κερδοσκοπικός οργανισμός – ινστιτούτο ανώτατης εκπαίδευσης. Λειτουργεί με παραρτήματα (campuses) σε τρείς ηπείρους, σε ΗΠΑ, Hong Kong, Washington DC και Κωνσταντινούπολη. Διαθέτει φοιτητές από 103 συνολικά χώρες. Είναι αναγνωρισμένο τόσο από το «Συμβούλιο Προγραμματισμού, Αξιολόγησης, Διαπίστευσης και Συντονισμού Ανώτατης Εκπαίδευσης- YÖDAK» όσο και από το Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΥÖΚ). Το GAÜ είναι μέλος σε διάφορους διεθνείς οργανισμούς όπως:  International Association of Universities (IAU), Federation for the Universities of Islam World (FUIW), European Federation for Management Development (EFMD), Accreditation Council for Business Schools and Programs (ACBSP), Leader Hospitality Schools in Europe (Eurhodip), European Council of International Schools (ECIS), Council of International Schools (CIS), European Council for Business Education (ECBE), European Association for Architectural Education (EAAE), International Vocational Education and Training Association (IVETA) of UNESCO. To GAÜ είναι επίσης εκ των ιδρυτικών μελών του American Education Consortium (AEC)[4].

 

  1. «Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Λεύκας» («Lefke Avrupa Üniversitesi-LAÜ»): Ιδρύθηκε το 1990 στη Λεύκα από το «Cyprus Science Foundation» και θεωρείται «κρατικό πανεπιστήμιο». Είναι διαπιστευμένο στο Ανώτατο Συμβούλιο Εκπαίδευσης (YÖK) της Τουρκίας. Το LAÜ είναι μέλος σε διάφορους διεθνείς οργανισμούς όπως: International Association of Universities (IAU), International Universities Council (IUC), American Council on Education (ACE), UK National Academic Recognition Information Centre, Federation of the Universities of the Islamic World (FUIW), Pakistan Engineering Council[5].

 

  1. «Διεθνές Πανεπιστήμιο Κύπρου» («Uluslarası Kıbrıs ÜniversitesiUKÜ»): Ιδρύθηκε στις 4 Φεβρουαρίου 1997 στη Λευκωσία. Κατά την ακαδημαϊκή χρονιά 2001-2002 το UKÜ άρχισε να λειτουργεί με παράρτημα του στην κατεχόμενη Μια Μηλιά. Το UKÜ είναι μέλος στους εξής οργανισμούς: The European Consortium for Political Research (ECPR), International Universities Council International Universities Search & Rescue Council European Council for Business Education (ECBE), the National Recognition Information Centre for the United Kingdom (UK NARIC), the Federation of the Universities of the Islamic World (FUIW)[6].

 

  1. «Παράρτημα Πολυτεχνείου Μέσης Ανατολής» («Orta Doğu Teknik Üniversitesi-ODTÜ»: Ιδρύθηκε το 2003 στη Μόρφου και αποτελεί το πρώτο παράρτημα Τουρκικού πανεπιστημίου που ιδρύθηκε στην Κύπρο. Τόσο διοικητικά όσο και ακαδημαϊκά υπάγεται στο Πολυτεχνείο Μέσης Ανατολής της Άγκυρας. Το ODTÜ ιδρύθηκε στα κατεχόμενα ως αποτέλεσμα «τριμερούς πρωτοκόλλου» που υπεγράφη από την «ΤΔΒΚ» και την Τουρκική Δημοκρατία. Στόχος του είναι να παρέχει δυνατότητα εκπαίδευσης όχι μόνο σε Τούρκους και τουρκοκύπριους φοιτητές αλλά και σε ξένους. Σήμερα στο «πολυτεχνείο» φοιτούν περίπου 3.000 φοιτητές[7].

 

  1. «Αμερικανικό Πανεπιστήμιο Κύπρου» («Kıbrıs Amerikan ÜniversitesiKAÜ»): Ιδρύθηκε το 2014 στη Λευκωσία και είναι συμβεβλημένο με το «Αμερικάνικο Πανεπιστήμιο Κερύνειας» («Girne Amerikan Üniversitesi»- GAÜ). Το «KAÜ» είναι μέλος στο European Council for Business Education (ECBE), στο International Search & Rescue Council (IUSARC) και στο «Cyprus Universities Association» («KUB»)[8].

 

  1. «Πανεπιστήμιο Επιστημών Κύπρου» («Kıbrıs İlim ÜniversitesiKIÜ»): Ιδρύθηκε το 2013 στην Κερύνεια. Είναι «αναγνωρισμένο» από το  UK NARIC (The United Kingdom National Recognition Information Centre) και «εγκεκριμένο» από το Pearson London Chamber of Commerce & Industry (LCCI) International Qualifications Centre[9].

 

  1. «Μεσογειακό Πανεπιστήμιο Καρπασίας» («Akdeniz Karpaz Üniversitesi-AKÜN»): Ιδρύθηκε το 2012 στη Λευκωσία και το 2014 έχει ολοκληρώσει το δεύτερο παράρτημά του στα κατεχόμενα. Το «AKÜN» έχει συνάψει «συμφωνίες» με διάφορα διεθνή πανεπιστήμια όπως τοH.M.S. Business & Hotel Management School – Switzerland, Superior University, and College of Tourism & Hotel Management (COTHM)[10].

 

  1. «Πανεπιστήμιο Κερύνειας» («Girne ÜniversitesiGÜ»): Ιδρύθηκε το 2013 στην Κερύνεια. Είναι συμβεμβλημένο με το «Πανεπιστήμιο Εγγύς Ανατολής» (YDÜ) και η ίδρυσή του προέκυψε λόγω της εκπαιδευτικής ανάγκης για σύσταση ενός «πανεπιστημίου» με ειδίκευση στις Ναυτιλιακές Σπουδές. Απο τις 15 Νοεμβρίου 2015 διαθέτει δικό του «παράρτημα» στο Καράκουμι της Κερύνειας. Στο «πανεπιστήμιο» λειτουργεί «σχολή αεροπορίας και διαστημικών επιστημών» καθώς επίσης και επαγγελματικά εκπαιδευτικά προγράμματα για πιλότους. Επίσης, από τις 15 Νοεμβρίου 2016 λειτουργεί υπό την αιγίδα του «πανεπιστημίου» το «πανεπιστημιακό νοσοκομείο» Δρ. Σουάτ Γκιουρσέλ. Το «GÜ» είναι μέλος σε διεθνείς οργανισμούς όπως: Maritime Training Council of Turkey, του Anatolian Maritime Club, the Caucasus University Association, International Universities Search and Rescue Council, Federation of the Universities of the Islamic World (FUIW), International Associations of Universities, European Associations of Universities, Turkish Council of Higher Education (YÖK), “Higher Education Planning, Evaluation, Accreditation and Coordination Council” (YÖDAK)[11].

 

  1. «Πανεπιστήμιο Κοινωνικών επιστημών Κύπρου» («Kıbrıs Sosyal Bilimler Üniversitesi-KISBU»). Ιδρύθηκε το 2014 στη Λευκωσία και άρχισε να λειτουργεί το Φθινόπωρο του 2015[12].

 

  1. «Παράρτημα Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κωνσταντινούπολης» («ITÜ-KKTC Eğitim Araştırma Yerleşkeri» (ITU-KKTC): Ιδρύθηκε το 2010 στην Αμμόχωστο και αποτελεί παράρτημα του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κωνσταντινούπολης. Το πρώτο «παράρτημα» του «πανεπιστημίου» βρίσκεται στην Αμμόχωστο και το δεύτερο στη Γιαλούσα. Παρέχει προγράμματα εκπαίδευσης στους τομείς των Επιστημών και Τεχνολογιών[13].

 

  1. «Πανεπιστήμιο Επιστημών Υγείας και Ανθρωπιστικών Επιστημών» («Kıbrıs Sağlık ve Toplum Bilimleri ÜniversitesiKTSÜ»): Ιδρύθηκε το 2016 στη Μόρφου. Διαθέτει σχολές που εξειδικεύονται στο τομέα της υγείας. Το «KTSÜ» είναι συμβεβλημένο με το τουρκικό Πανεπιστήμιο Nisantasi University of Istanbul και το Nisantasi University London Campus. Είναι «αναγνωρισμένο» από το UK NARIC (The United Kingdom National Recognition Information Centre), το International Association of Teachers of English as a Foreign Language (IATEFL) και το International Assembly for Collegiate Business Education(IACBE)[14].

 

  1. «Διεθνές Πανεπιστήμιο Final» («Uluslararası Final Üniversitesi»): Ιδρύθηκε το 2015 στην Κερύνεια και άρχισε να λειτουργεί κατά την ακαδημαϊκή χρονιά 2016-2017. Ιδρύθηκε από τον Τουρκικό Όμιλο Final Group of Turkey σε συνεργασία με το Acapulco-Destination Management Group. Ο Τουρκικός Όμιλος Final δραστηριοποιείται στον τομέα της εκπαίδευσης τα τελευταία 40 χρόνια και διαχειρίζεται σήμερα συνολικά 415 εκπαιδευτικά ιδρύματα, επιπέδου δημοτικής εκπαίδευσης μέχρι και τριτοβάθμιας εκπαίδευση. Το «πανεπιστήμιο Final» θα λειτουργήσει κατά την ακαδημαϊκή χρονιά 2017-2018 με 5 σχολές, 13 προπτυχιακά προγράμματα και 1 επαγγελματική σχολή. Είναι μέλος του International Assembly for Collegiate Business Education (IACBE), του International Council on Hotel, Restaurant and Institutional Education – (ICHRIE), του National Recognition Information Centre for the United Kingdom (UK NARIC), του Test of Legal English Skills  (TOLES), του Eurasian Universities Union (EURAS), του Caucasus University Association (KÜNİB), του Council of Higher Education (YÖK) και του Council of Higher Education Planning, Accreditation and Coordination (YÖDAK)[15].

 

  1. «University of City Island» («Ada Kent Üniversitesi-AKÜ»): Ιδρύθηκε το 2016 στην Αμμόχωστο. Η επίσημη λειτουργία του θα αρχίσει τη νέα ακαδημαϊκή χρονιά 2017-2018, με πέντε σχολές[16].

 

  1. Bahcesehir Cyprus UniversityBahçeşehir Kibris Ünıversıtesı Β»: Ιδρύθηκε το 2017. Είναι ανάμεσα στα «πανεπιστήμια» που έχουν εξασφαλίσει άδεια λειτουργίας και αναμένεται να λειτουργήσει τη νέα ακαδημαϊκή χρονιά 2017-2018. Αποτελεί παράρτημα του ομώνυμου Πανεπιστημίου στην Κωνσταντινούπολη[17].

 

  1. Arkin University of Creative Arts and Design (Arkın Yaratıcı Sanat ve Tasarım Üniversitesı-ARUCAD): Ιδρύθηκε το 2017 στην Κερύνεια και είναι το πρώτο θεματικό «πανεπιστήμιο» στα κατεχόμενα που ειδικεύεται στον τομέα Καλών Τεχνών, Σχεδιασμού και Επικοινωνίας. Βρίσκεται ακόμη στο αρχικό στάδιο της λειτουργίας του[18].

 

Εκτός από τα πιο πάνω «πανεπιστήμια», στα κατεχόμενα ιδρύθηκαν και λειτουργούν επίσης τα ακόλουθα «πανεπιστήμια», τα οποία εδρεύουν όμως στο εξωτερικό:

 

  1. «Πανεπιστήμιο the West of Scotland Cyprus»: Ιδρύθηκε το 2016 στη Λευκωσία αλλά έχει έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο. Στην ιστοσελίδα του αναφέρει ότι το «University West of Scotland in Cyprus» σε συνεργασία με το «Management Centre of the Mediterranean» προσφέρει διάφορα μεταπτυχιακά προγράμματα. Το «Management Centre of the Mediterranean» (MCM) ιδρύθηκε από το «Cyprus Turkish Association of Managers» και χρηματοδοτείται από ταμεία του United Nations Development Programme (UNDP) στην Κύπρο. Οι απόφοιτοι του «University West of Scotland in Cyprus» έχουν τη δυνατότητα απόκτησης διπλού μεταπτυχιακού τίτλου, αφού το «πανεπιστήμιο» έχει άμεση και απευθείας συνεργασία με το ομώνυμο βρετανικό Πανεπιστήμιο[19].

 

  1. «Παράρτημα Λευκωσίας του πανεπιστήμιου Ανατολής» («Anadolu Üniversitesi Lefkoşa Kampüsü»): Ιδρύθηκε το 1982 στη Λευκωσία και έχει έδρα την Τουρκία.[20]

 

Εκτός από τα εν ενεργεία «πανεπιστήμια», η τουρκοκυπριακή εφημερίδα Ντιγιαλόκ στις (29.05.17) έγραψε ότι 9 συνολικά νέα «πανεπιστήμια» εξασφάλισαν άδεια λειτουργίας απο το Τουρκικό Συμβούλιο Ανώτατης Εκπαίδευσης-Council of Higher Education (YÖK)» και το «Council of Higher Education Planning, Accreditation and Coordination (YÖDAK)», αλλά ακόμη δεν έχουν δραστηριοποιηθεί. Οι πληροφορίες, ωστόσο, για τον αριθμό των «πανεπιστημίων» που έχουν εξασφαλίσει άδεια αλλά δεν έχουν λειτουργήσει ακόμη, είναι διφορούμενες, αφού, ο λεγόμενος υπουργός παιδείας και πολιτισμού, σε δηλώσεις του στην εφημερίδα Ντεμοκράτ Μπακίς στις 14.06.17), έκανε λόγο για 13 συνολικά «πανεπιστήμια» που έχουν εξασφαλίσει «προκαταρκτική άδεια λειτουργίας».

 

«Πανεπιστήμια» που εξασφάλισαν άδεια λειτουργίας αλλά δεν δραστηριοποιήθηκαν ακόμη:

  1. «Παράρτημα βόρειας Κύπρου πανεπιστημίου Τσιουκόροβα» («Çukurova Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Kampüsü»). Ιδρύθηκε το 2009 στο Τρίκωμο.
  2. «Παράρτημα βόρειας Κύπρου πανεπιστημίου Gazi» («Gazi Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Kampüsü»). Ιδρύθηκε το 2009 στη Λευκωσία.
  3. «Πανεπιστήμιο Μεσογειακών ερευνών και επιστημών» («Akdeniz Araştırma ve Bilim Üniversitesi»). Ιδρύθηκε το 2014 στην Αμμόχωστο.
  4. «Πανεπιστήμιο Kozmopolitan Λευκωσίας («Lefkoşa Kozmopolitan Üniversitesi»). Ιδρύθηκε το 2014 στη Λευκωσία.
  5. «Πανεπιστήμιο Metropolitan» («Metropolitan Üniversitesi»). Ιδρύθηκε το 2014 στην Κερύνεια.
  6. «Ευρωπαϊκό πανεπιστήμιο ηγεσίας» («Avrupa Liderlik Üniversitesi»). Ιδρύθηκε το 2015 στην Αμμόχωστο.
  7. «Πανεπιστήμιο Μπαχτσιέσιεχιρ Κύπρου» («Kıbrıs Bahçeşehir Üniversitesi»). Ιδρύθηκε το 2015 και αναμένεται να αρχίσει να λειτουργεί το τρέχον ακαδημαϊκό έτος.
  8. «Πανεπιστήμιο Τζιχάν Αζάντ» («Cihan Azad Üniversitesi»). Ιδρύθηκε το 2016.
  9. «Πολυτεχνείο Aκατζάν» («Akacan Teknik Üniversitesi»). Θα δραστηριοποιηθεί στην Κερύνεια εντός του 2017.

Στο δημοσίευμα προστίθεται ότι άδεια λειτουργίας αναμένει και το «διεθνές πανεπιστήμιο Αϊντίν», στη σύσταση του οποίου συμμετέχει ο Ατά Ατούν, πατέρας του νυν «υπουργού ενέργειας και οικονομίας» Σουνάτ Ατούν και πρώην «υπουργός» ο ίδιος, σημαίνον στέλεχος του ΚΕΕ. Το θέμα είχε προκαλέσει αντιδράσεις στα κατεχόμενα όταν δημοσιεύθηκε πως με απόφαση του «υπουργικού συμβουλίου» παραχωρήθηκε στο εν λόγω «πανεπιστήμιο» έκταση 3.000 εκταρίων στο Τρίκωμο για την δημιουργία του «πανεπιστημίου».

Στο εν λόγω πανεπιστήμιο, εργάζεται ως επικεφαλής του «κέντρου ερευνών», ο πρώην Υπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων της Τουρκίας, Εγκεμέν Μπαγίς, ο οποίος πρόσφατα πραγματοποίησε παράνομη επίσκεψη στα κατεχόμενα, με τον ιδιοκτήτη του τουρκικού πανεπιστημίου, για να πιέσουν ώστε να παραχωρηθεί η έγκριση της άδειας λειτουργίας από το «υπουργείο παιδείας». Το εν λόγω «πανεπιστήμιο» φαίνεται πως έχει αγοράσει έκταση και κοντά στην Κερύνεια.

 Δ. Ο αριθμός των φοιτητών στα «πανεπιστήμια» και το προφίλ τους

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, όπως αυτά δημοσιεύονται στη ιστοσελίδα του «οργανισμού κρατικού προγραμματισμού» (“state planning organization»)[21]”, φαίνεται πιο κάτω αναλυτικά ο αριθμός των φοιτητών στα «ανώτατα και ανώτερα εκπαιδευτικά ιδρύματα» στα κατεχόμενα από την ακαδημαϊκή χρονιά 2011-2012, μέχρι και την ακαδημαϊκή χρονιά 2015-2016.

Φοιτητές στα «πανεπιστήμια» της «ΤΔΒΚ»:

A: “TRNC”, B: TR, C: 3rd Countries, D: Total

2011-2012 2012-2013 2013-2014 2014-2015 2015-2016 Grand Total
12.297 14.118 16.016 13.215 14.953 A
32.309 35.966 39.806 43.278 48.315 B
9.090 10.168 15.221 20.144 23.926 C
53.698 60.252 71.073 76.637 87.194 D

Επιπλέον, η εφημερίδα Κίπρις Ποστασί (01.02.17) γράφει ότι σύμφωνα με στοιχεία που ανακοίνωσε ο “υφυπουργός” του “γραφείου” προγραμματισμού, Οντούλ Μουχτάρογλου, ο αριθμός των φοιτητών στα «πανεπιστήμια» των κατεχομένων σήμερα, ανέρχεται περίπου στις 93.000 από συνολικά 110 χώρες. Από αυτούς, οι 80.000 προέρχονται απο την Τουρκία και τα κατεχόμενα και οι υπόλοιποι από χώρες της Αφρικής, Μέσης Ανατολής και Κεντρικής Ασίας. Επιπλέον, σύμφωνα με την εφημερίδα Σταρ Κίπρις (21.09.17), ο «υπουργός εξωτερικών» Ταχσίν Ερτουγρούλογλου, προσφωνώντας  τη συνεδρία του Συμβουλίου Υπουργών του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας – Economic Cooperation Organization (ECO) στη Νέα Υόρκη, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων στον εκπαιδευτικό τομέα του ψευδοκράτους, ισχυριζόμενος ότι ο τομέας της εκπαίδευσης αποτελεί ένα απο τους πιο σημαντικούς πυλώνες της «οικονομίας» της «ΤΔΒΚ». Υποστήριξε ακόμη ότι ο αριθμός των φοιτητών είναι 90.000, εκ των οποίων οι 50.000 είναι από την Τουρκία, οι 14.000 είναι Τουρκοκύπριοι φοιτητές και 26.000 ξένοι φοιτητές.  «Το γεγονός ότι έχουμε φοιτητές από 131 χώρες και ακαδημαϊκό προσωπικό από 65 χώρες, αντικατοπτρίζει το χαρακτήρα της ανώτατης εκπαίδευσης στη χώρας μας», ανέφερε. Πρόσθεσε επίσης ότι 5.500 φοιτητές που φοιτούν στην «ΤΔΒΚ» προέρχονται από χώρες μέλη της Οργάνωσης Οικονομικής Συνεργασίας (ΟΙΣ) και η πλειοψηφία τους είναι από το Πακιστάν, Ιράν, Αζερμπαϊτζάν, Καζακστάν, Τουρκμενιστάν και τη Νιγηρία. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι στα πλείστα «εκπαιδευτικά ιδρύματα», η κύρια γλώσσα διδασκαλίας είναι η αγγλική, ενώ τα μέλη του ακαδημαϊκού προσωπικού των κατοχικών πανεπιστημίων ξεπερνούν σε χώρες προέλευσης τις 60.

Ε. Η συμβολή των «πανεπιστημίων»  στην οικονομία της «ΤΔΒΚ»

Η εκπαίδευση, ο τουρισμός και η παροχή υπηρεσιών αποτελούν τους βασικότερους πυλώνες της τουρκοκυπριακής οικονομίας. Με τους φοιτητές να δαπανούν χρήματα όχι μόνο για κάλυψη των διδάκτρων αλλά και για τρόφιμα, μεταφορές, ταξίδια, και ψυχαγωγία, «τα πανεπιστήμια» έχουν γίνει η μεγαλύτερη πηγή εσόδων για την οικονομία των κατεχόμενων.

Σε δηλώσεις του στην εφημερίδα Κίπρις (01.02.17) ο «υφυπουργός» του «οργανισμού κρατικού προγραμματισμού», Οντούλ Μουχτάρογλου, ισχυρίστηκε ότι τόσο οι φοιτητές από την Τουρκία όσο και οι φοιτητές από τρίτες χώρες που φοιτούν σε «πανεπιστήμια» στα κατεχόμενα συμβάλλουν σε μεγάλο βαθμό στην ανάπτυξη της «οικονομίας», υποστηρίζοντας ότι τα έσοδα από την τριτοβάθμια εκπαίδευση το 2016 ανήλθαν στο μισό του προϋπολογισμού της «ΤΔΒΚ».

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τον Μουχτάρογλου, τα καθαρά έσοδα από την τριτοβάθμια εκπαίδευση ήταν 661εκ. δολάρια το 2016, 636 εκ. 200 χιλ. δολάρια το 2015, 589 εκ. 800 χιλ. δολάρια το 2014, 535 εκ. 600 χιλ. δολάρια το 2013 και 412εκ. 800 χιλ. δολάρια το 2012.

Στοιχεία από το Τουρκοκυπριακό Εμπορικό Επιμελητηρίο, δείχνουν ότι κάθε φοιτητής ξοδεύει κατά μέσον όρο ανά έτος 16 χιλιάδες δολάρια, κάτι που αποτελεί ουσιαστική συμβολή για την οικονομία των κατεχομένων. Μια οικονομία στην οποία το κατά κεφαλήν ακαθάριστο εγχώριο προϊόν το 2015 σύμφωνα με το «υπουργείο εξωτερικών» ήταν 15,555 δολάρια, ενώ το κατα κεφαλήν εισόδημα ανήλθε στις 13,457  δολάρια.

Ως εκ τούτου,  τα «πανεπιστήμια» αποτελούν μια καθόλου ευκαταφρόνητη πηγή εσόδων για την «ΤΔΒΚ», που δεν έχει άλλους πόρους εισοδήματος εκτός από τον τουρισμό και τις χορηγίες από την Τουρκία. Σε παλαιότερες δηλώσεις του, ο Οζντιλ Ναμί, τότε «υπουργός εξωτερικών» των κατεχομένων και νυν διαπραγματευτής για το Κυπριακό, δήλωσε: «Eμείς οι (Τουρκοκύπριοι) δεν επιτρέπεται να έχουμε απευθείας πτήσεις από τον υπόλοιπο κόσμο, δεν μας επιτρέπεται να έχουμε άμεση ναυτιλία, έχουμε αρκετά υψηλούς δασμούς που επιβάλλονται στις εξαγωγές των προϊόντων μας. Ως αποτέλεσμα αυτού του περιβάλλοντος, ήμασταν αναγκασμένοι να βρούμε έναν εναλλακτικό τρόπο για να κερδίζουμε τα έσοδα».

Εξ’ άλλου, σε δηλώσεις του ο τέως «πρόεδρος» του «Συμβουλίου Προγραμματισμού, Αξιολόγησης, Διαπίστευσης και Συντονισμού Ανώτατης Εκπαίδευσης-YÖDAK», Prof. Dr. Huseyin Gokcekus (ο οποίος παύθηκε από τα καθήκοντά του από τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί το Δεκέμβριο του 2016, με τον ισχυρισμό ότι «απέτυχε να εκπληρώσει τα καθήκοντά του αμερόληπτα», δήλωσε σε συνέντευξή του,  ότι η συμβολή της εκπαίδευσης στο προυπολογισμό της «κυβέρνησης» ανέρχεται σε 878 εκ. δολάρια. Να σημειωθεί ότι το Gokcekus αντικατέστησε ο Prof. Dr Akile Sarioglu Buke, ο οποίος διορίστηκε απ’ ευθείας από τον Ακιντζί.

 ΣΤ. Ξέπλυμα βρώμικου χρήματος και διάδοση της πορνείας στα «πανεπιστήμια»      

Διάφορα δημοσιεύματα στον τουρκοκυπριακό Τύπο κάνουν λόγο για ξέπλυμα βρώμικου χρήματος που γίνεται στα κατεχόμενα μέσω των λεγόμενων πανεπιστημίων. Συγκεκριμένα, η εφημερίδα Χαβαντίς (25.06.12), με τίτλο: «Βροχή χρημάτων από τη Νιγηρία προς την ΤΔΒΚ», έγραψε ότι φοιτητές στα κατεχόμενα από τη Νιγηρία, στέλνουν εκατοντάδες χιλιάδες δολάρια στα κατεχόμενα κάθε μήνα, μέσω του συστήματος Western Union. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ενώ η διεθνής κοινότητα καταπολεμά το ξέπλυμα βρώμικου χρήματος στο οποίο επιδίδονται Νιγηριανοί, από τα κατεχόμενα γίνονται εμβάσματα στη χώρα αυτή, κάπου 400 χιλιάδων δολαρίων το μήνα.

Σε δηλώσεις του στην εφημερίδα, «διευθυντής τράπεζας», το όνομα της οποίας δεν αναφέρεται, δήλωσε ότι έγινε αντιληπτό ότι συγκεκριμένη ομάδα Νιγηριανών φοιτητών, χρησιμοποιώντας το σύστημα Western Union, στέλνουν χρήματα στη Νιγηρία κάθε 3-5 μέρες. «Αυτά τα άτομα στέλνουν 5,000, 8,000 ή 10,000 κάθε φορά», δήλωσε ο λεγόμενος αξιωματούχος. Η εφημερίδα, υπογράμμισε επίσης ότι μετά από έρευνα που διεξήχθη, φάνηκε ότι Νιγηριανοί που βρίσκονται στα κατεχόμενα ως φοιτητές, συλλαμβάνονται κατά καιρούς για εγκλήματα που σχετίζονται με πορνεία, ξέπλυμα μαύρου χρήματος και διακίνηση ναρκωτικών.

Επίσης, υπό τον τίτλο «20.000 φοιτητές δεν πηγαίνουν στα πανεπιστήμια», η εφημερίδα Κίπρις (04.04.17) έγραψε ότι αρκετοί φοιτητές που φοιτούν στα πανεπιστήμια των κατεχομένων, γίνονται θύματα εκμετάλλευσης πολλές φορές από εργοδότες τους, αφού αναγκάζονται να δουλεύουν παράνομα σε διάφορες εργασίες, σε άθλιες συνθήκες και με χαμηλά εισοδήματα, πολλές φορές επειδή αδυνατούν να καταβάλουν τα δίδακτρά τους στα «πανεπιστήμια» που φοιτούν. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, αρκετές είναι οι περιπτώσεις που ξένες φοιτήτριες οδηγούνται ακόμη και στην πορνεία. Σε δηλώσεις τους στην εφημερίδα, φοιτητές ισχυρίστηκαν ότι διαμεσολαβητές στις χώρες διαμονής τους, παρουσιάζουν την «βόρεια Κύπρο» ως μέλος της Ε.Ε με πολλές ευκαιρίες εργοδότησης και ψηλό επίπεδο στην «ανώτατη εκπαίδευση», κάτι που δεν ισχύει στην πραγματικότητα. Εξάλλου, σε δηλώσεις στην εφημερίδα σχετικά με τα «πανεπιστήμια», ο γενικός γραμματέας της τουρκοκυπριακής συντεχνίας δασκάλων (KTOS) Σενέρ Ελτσίλ, ανέφερε ότι αυτά αποτελούν σημαντική πηγή εσόδων προς το «κράτος». Αναφερόμενος, ωστόσο σε συγκεκριμένα στοιχεία, υπογράμμισε ότι από τους 93.000 φοιτητές, οι 20.000 οι οποίοι παρουσιάζονται ως φοιτητές δεν παρακολουθούν μαθήματα στα «ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα», αλλά είτε εργάζονται ως φθηνό εργατικό δυναμικό, είτε ακόμη αναγκάζονται να επιδίδονται στην πορνεία.

Για το ίδιο θέμα, η εφημερίδα Χαβαντίς (18.05.16) έγραψε ότι ο γενικός γραμματέας της τουρκοκυπριακής συντεχνίας δασκάλων (ΚΤΟΣ) Σενέρ Ελτσίλ, σε γραπτή του δήλωση, ανέφερε ότι η «ανώτατη εκπαίδευση» στα κατεχόμενα μετατράπηκε σε εμπορική επιχείρηση, εξηγώντας ότι ο αυξανόμενος αριθμός των «πανεπιστημίων» οφείλεται στο ότι τα καζίνο μέσω των ξένων φοιτητών, κάνουν ξέπλυμα βρώμικου χρήματος. «Αυτό αποτελεί σκάνδαλο. Ο καθένας, είτε είναι ιδιοκτήτης καζίνο, είτε είναι ξενοδόχος ή επιχειρηματίας, έχει και ένα πανεπιστήμιο. Πρόσφατα υπήρξαν και άλλα αιτήματα από την Τουρκία για άνοιγμα νέων πανεπιστημίων. Αυτή η υπόθεση έχει μετατραπεί σε επιχείρηση. Τα συνολικά ετήσια έσοδα από το διαδικτυακό τζόγο στην ΤΔΒΚ έφθασαν το 1 δις. δολαρια. Οι πανεπιστημιακοί φοιτητές χρησιμοποιούνται ως μέσο εκμετάλλευσης για τη μεταφορά αυτών των χρημάτων στη χώρα, καταθέτοντάς τα στους λογαριασμούς τους για να φαίνονται νόμιμα. […]. Παρόλο που ο αριθμός των φοιτητών στη χώρα είναι 86.000, μόνο οι 56.000 φοιτητούν κανονικά στα ιδρύματα. Οι υπόλοιπες 30.000 δεν φοιτούν σε αυτά, αλλά συνεχίζουν να ζούν εδώ με φοιτητική βίζα.  Ο αρμόδιος οργανισμός για αυτά τα θέματα είναι το YÖDAK. Έχουμε στην κατοχή μας ένα τεράστιο φάκελο που περιλαμβάνει όλες τις ατασθαλίες και δολοπλοκίες που γίνονται από τους επικεφαλής αυτού του οργανισμού», δήλωσε ο Ελτσίλ.

Η εφημερίδα Κίπρις (12.09.17) έγραψε επίσης ότι ο Prof. Dr. Ngara και Διευθύνων Σύμβουλος του Ανώτατου Συμβουλίου Εκπαίδευσης στη Ζιμπάμπουε (ZIMCHE), επρόκειτο να πραγματοποιήσει παράνομη επίσκεψη στα κατεχόμενα, προκειμένου να διερευνήσει ισχυρισμούς που δημοσιεύτηκαν στο διεθνή Τύπο, όσον αφορά στην εμπλοκή Αφρικανών φοιτητών στα κατεχόμενα σε υποθέσεις πορνείας, ναρκωτικών και ξεπλύματος βρώμικου χρήματος.

 

Η. Σφετερισμός ελληνοκυπριακών περιουσιών στα κατεχόμενα

Η πλειοψηφία των «πανεπιστημίων» που επί του παρόντος λειτουργούν στα κατεχόμενα, έχουν ανεγερθεί παράνομα, ως επί το πλείστον σε γη που ανήκει σε Ελληνοκύπριους που αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις περιουσίες τους  εξαιτίας της Τουρκικής εισβολής του 1974. Ως εκ τούτου, αποτελούν εγκαταστάσεις που ανεγέρθηκαν παράνομα, κατά παράβαση των δικαιωμάτων των νόμιμων ιδιοκτητών της περιουσίας και χωρίς τη συγκατάθεσή τους.

Συγκεκριμένα, μέρος των εγκαταστάσεων του «Πανεπιστημίου Ανατολικής Μεσογείου» βρίσκεται κτισμένο σε κτήρια και σε γη που ανήκει στον Ελληνοκύπριο Κώστα Σαβεριάδη. Η Τουρκία έχει καταδικαστεί από το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) στις 22 Σεπτεμβρίου 2009 (Υπόθεση16160/90, Σαβεριάδης εναντίον Τουρκίας) για την πλήρη άρνηση του δικαιώματος της πρόσβασης, ελέγχου, χρήσης και απόλαυσης της περιουσίας του[22].

Χαρακτηριστικό παράδειγμα σφετερισμού ελληνοκυπριακών περιουσιών από τις κατοχικές αρχές αποτελεί η πρόσφατη παραχώρηση μεγάλης έκτασης γης στο παράνομο «Πανεπιστήμιο Ανατολικής Μεσογείου», που λειτουργεί εδώ και 31 χρόνια, προκειμένου να δημιουργηθεί πανεπιστημιούπολη στο κατεχόμενο Τρίκωμο. Σχετικά με το θέμα, η εφημερίδα Γενί Ντουζέν (31.05.17) έγραψε ότι η λεγόμενη κυβέρνηση προχώρησε στην ετοιμασία «διατάγματος» το οποίο προβλέπει την παραχώρηση 3.000 τετρ. μέτρων στρεμμάτων γης στο κατεχόμενο Τρίκωμο, προκειμένου να γίνει διαχωρισμός οικοπέδων που θα δοθούν αργότερα σε διάφορα «πανεπιστήμια».

Η εφημερίδα Κίπρις (30.05.17) αναφέρεται σε άλλο δημοσίευμά της σε παραχωρήσεις εκτάσεων γης από τη λεγόμενη ψευδοβουλή, στον πατέρα του «υπουργού οικονομικών και ενέργειας”, Σουνάτ Ατούν, Ατά Ατούν και στον γιο του «υπουργού δημοσιονομικών», Σερντάρ Ντενκτάς, Ραούφ Ντενκτάς, για την ίδρυση και λειτουργία δύο ακόμη «πανεπιστημίων». Το «πανεπιστήμιο» Ραούφ Ντενκτάς, επρόκειτο να ανεγερθεί μάλιστα σε γη που είναι εντός στρατιωτικής ζώνης του τουρκικού στρατού, κοντά στο οδόφραγμα του Αγίου Δομετίου. Πρόκειται για 200 στρέμματα, που σύμφωνα με τον Τύπο, αξίζει 50 εκ. στερλίνες. Ωστόσο, μετά από σωρεία αντιδράσεων, η οικογένεια Ντενκτάς απέσυρε το αίτημά της για παραχώρηση γης στη συγκεκριμένη περιοχή (Κίπρις 01.06.17).

 

Θ. Δηλώσεις για τον αυξανόμενο αριθμό των «πανεπιστημίων» – Φρένο σε άδειες για λειτουργία νέων «πανεπιστημίων» από το YÖDAK

Ανησυχίες αλλά και αντιδράσεις εκφράζονται στα κατεχόμενα τόσο από «κυβερνητικούς αξιωματούχους» όσο και από άλλους κύκλους σχετικά με τον αυξανόμενο αριθμό των «πανεπιστημίων». Σύμφωνα με την ιστοσελίδα της λεγόμενης προεδρίας[23], o τουρκοκύπριος ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί σε δηλώσεις του στα πλαίσια συνάντησης που είχε με αντιπροσωπεία του λεγόμενου πανεπιστημίου Cosmopolitan, υπογράμμισε τη σημαντικότητα του τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης στη «χώρα», χαρακτηρίζοντας την «ανώτατη εκπαίδευση» τόσο σημαντική όσο τον τουρισμό.  «Τα πανεπιστήμια είναι σημαντικά από την άποψη της επικοινωνίας μας με τον υπόλοιπο κόσμο», δήλωσε ο Ακιντζί, εκφράζοντας ωστόσο ανησυχία ότι ο μεγάλος αριθμός τους, δεν πρέπει να επηρεάσει την ποιότητα της εκπαίδευσης που προσφέρεται.

Εξάλλου, σύμφωνα με την Κίπρις (27.06.17), η λεγόμενη πρόεδρος της ψευδοβουλής Σιμπέλ Σιμπέρ, σε δηλώσεις της κατά τη συνάντηση που είχε με το «δήμαρχο» του κατεχόμενου Τρικώμου, Χασάν Σαντίκογλου, εξέφρασε ανησυχίες για τον αυξανόμενο αριθμό των «πανεπιστημίων», υπογραμμίζοντας την ανάγκη για διατήρηση του επιπέδου παροχής ποιοτικής και όχι ποσοτικής εκπαίδευσης.

Σχετικά με τον μεγάλο και αυξανόμενο αριθμό των «πανεπιστημίων», η εφημερίδα Γενί Ντουζέν (02.10.17) υπό τον τίτλο «Το YÖDAK βάζει φρένο στο χάος», έγραψε ότι το «Συμβουλίο Προγραμματισμού, Αξιολόγησης, Διαπίστευσης και Συντονισμού Ανώτατης Εκπαίδευσης-YÖDAK» αποφάσισε να βάλει φρένο στην «παραχώρηση» νέων αδειών για λειτουργία νέων «πανεπιστημίων» στα κατεχόμενα, παρά τις πιέσεις που ασκούνται από το λεγόμενο υπουργείο παιδείας για «νέες άδειες». Σε δηλώσεις της, η «επικεφαλής» του «YÖDAK», Akile Buke, προειδοποίησε για ενδεχόμενο «πάγωμα» στην «παραχώρηση αδειών» και τόνισε την ανάγκη για διενέργεια μελέτης για το κατά πόσο υπάρχουν ή όχι ανάγκες για άλλα «εκπαιδευτικά ιδρύματα».

Στο μεταξύ, σύμφωνα με την ίδια εφημερίδα, ο «ανεξάρτητος βουλευτής» Χασάν Τάτσοϊ, ανακοίνωσε ότι έχει ετοιμάσει «πρόταση νόμου» σχετικά με τα «πανεπιστήμια» την οποία κατέθεσε ήδη στη «βουλή». Η «σχετική πρόταση», σύμφωνα με τον Τάτσοϊ, προβλέπει στην αναχαίτιση όλων των προσπαθειών που καταβάλλονται για δημιουργία νέων «πανεπιστημίων» στα κατεχόμενα για την επόμενη τουλάχιστον δεκαετία.

 Ι. Τα «πανεπιστήμια» ως εργαλείο για προβολή και αναβάθμιση των κατεχομένων

Η υλοποίηση διαφόρων ενεργειών και σχεδιασμών εκ μέρους της Τουρκίας σε συνεργασία με το κατοχικό καθεστώς για την αναβάθμιση του τομέα της «ανώτερης και ανώτατης εκπαίδευσης», αδιαμφισβήτητα έχουν ως απώτερο στόχο την πολιτική αναβάθμιση του ψευδοκράτους. Η Τουρκία, μέσω του τουρκικού Υπουργείου Εξωτερικών, έχει καταφέρει να προωθήσει τα «πανεπιστήμια» στο εξωτερικό και κατόρθωσε την ένταξή τους σε διεθνείς οργανισμούς ανώτατων ακαδημαϊκών ιδρυμάτων.

Πέραν αυτού, τα λεγόμενα πανεπιστήμια έχουν επιτύχει να συμμετάσχουν σε διάφορα διεθνή συνέδρια και διαλέξεις στο εξωτερικό. Διοργανώνουν επίσης διάφορα διεθνή και παγκόσμια συνέδρια, διαλέξεις και άλλες εκδηλώσεις στα κατεχόμενα, με απώτερο στόχο την προβολή του ψευδοκράτους στο εσωτερικό και στο εξωτερικό.

Ένα απτό παράδειγμα που καταδεικνύει την στρατηγική που ακολουθεί η Τουρκία για την «αναβάθμιση» του κατοχικού καθεστώτος, φαίνεται από τις δηλώσεις του Τούρκου Πρόεδρου Ρετζέπ Ταγγίπ Έρντογαν στην κατεχόμενη Λευκωσία, κατά την πρώτη «επίσημη επίσκεψη» του στα κατεχόμενα μετά την ανάληψη των καθηκόντων του στην προεδρία. Ο Ερντογαν, αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην οικονομική ανάπτυξη των κατεχομένων τα τελευταία χρόνια, η οποία επιτεύχθηκε με τη συμβολή και βοήθεια της Τουρκίας υποστηρίζοντας τα εξής: «H σημερινή ΤΔΒΚ είναι ένα μοντέρνο και δημοκρατικό κράτος, το οποίο μπορεί να σταθεί στα πόδια του. […] Κοινός μας στόχος είναι να διπλασιάσουμε το κατά κεφαλήν εισόδημα στην ΤΔΒΚ, μετρατρέποντάς την σε κέντρο προσέλκυσης τουριστών και φοιτητών στην Ανατολική Μεσόγειο. [….]. Πολλές χώρες έχουν στείλει φοιτητές στα πανεπιστήμια της ΤΔΒΚ και αυτό δείχνει ότι η ‘ΤΔΒΚ’ αποτελεί πόλο έλξης  για αυτές τις χώρες. Στην ημερήσια διάταξή μας είναι η προβολή και ενήμερωση για τη δομή της ΤΔΒΚ και αυτό θα το πετύχουμε μέσω των γραφείων μας στο εξωτερικό αλλά και σε διεθνείς συναντήσεις», ανέφερε μεταξύ άλλων.

Η εφημερίδα Ντεμοκράτ Μπακίς (23.03.17) γράφει ότι ο λεγόμενος υπουργός παιδείας και πολιτισμού Όζντεμιρ Μπέροβα, σε δηλώσεις του στο πλαίσιο του “Eurasia Higher Education Summit-EURIE 2017, που έγινε στην Κωνσταντινούπολη, ισχυρίστηκε ότι με τη βοήθεια της Τουρκίας, η «ΤΔΒΚ» έχει επιτύχει να ξεπεράσει τα «εμπάργκο στην ανώτατη εκπαίδευση».  Ο Μπέροβα υποστήριξε επίσης ότι ως αποτέλεσμα της σωστής πολιτικής και βημάτων που έγιναν από κοινού με την Τουρκία, κατάφεραν να μετατρέψουν την «ΤΔΒΚ» σε «εκπαιδευτικό κέντρο» και υποστήριξε ταυτόχρονα, ότι αρκετοί απόφοιτοι από τα «πανεπιστήμια» έχουν τεράστιες ευκαιρίες εργοδότησης στις χώρες τους.

Επίσης, η εφημερίδα Γκιουνές (21.04.17) γράφει ότι ο λεγόμενος υπουργός εξωτερικών Ταχσίν Ερτουγρούλογλου, στο πλαίσιο «επίσκεψής» του στο Κατάρ, συναντήθηκε με τον Υπουργό Εξωτερικών του Κατάρ, Wahid Al-Hammadi. Ο Ερτουγρούλογλου ενημέρωσε τον Al-Hammadi σχετικά με την «ανώτατη εκπαίδευση» στα κατεχόμενα και του ζήτησε να ενθαρρύνει τους φοιτητές από το Κατάρ να εγγραφούν στα «πανεπιστήμια» του ψευδοκράτους. Ανακοίνωσε επίσης ότι, ομάδες φοιτητών από τα λεγόμενα πανεπιστήμια θα πραγματοποιήσουν στο μέλλον επίσκεψη στο Κατάρ για προώθηση της «ΤΔΒΚ». Κάλεσε επιπλέον τις χώρες μέλη της Οργάνωσης Ισλαμικής Συνεργασίας (ΟΙΣ) να στείλουν περισσότερους φοιτητές στο ψευδοκράτος. Έκκληση προς τις χώρες μέλη της ΟΙΣ για άρση των λεγόμενων εμπάργκο που εφαρμόζονται στους τομείς της «εκπαίδευσης, τουρισμού, αθλητισμού κ.α», έκανε σε ομιλία του στην 13η Σύνοδο της Οργανωσης στο Ισλαμαμπάτ και ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Ακιντζί. Σύμφωνα με την ιστοσελίδα του παράνομου Μπαϋράκ, ο Ακιντζί ισχυρίστηκε, μεταξύ άλλων, ότι η «ΤΔΒΚ» προσφέρει ένα ιδανικό περιβάλλον στον τομέα της «ανώτατης εκπαίδευσης». Κάλεσε επίσης τις χώρες μέλη της ΟΙΣ να ενθαρρύνουν την εγγραφή φοιτητών τους στα λεγόμενα «πανεπιστήμια», τονίζοντας ότι σε αυτούς προσφέρονται και υποτροφίες.

Κ. Συμπεράσματα

Καταληκτικά, θα μπορούσε να λεχθεί ότι η Τουρκία έχει κατορθώσει με τις μεθοδεύσεις της τα τελευταία χρόνια, να ενδυναμώσει σε μεγάλο βαθμό την πρόσβαση και επιρροή της στις δομές της «ΤΔΒΚ». Με την «τουρκοποίηση» των «θεσμών και οργανισμών» της «ΤΔΒΚ» συμπεριλαμβανομένων και των «ανώτερων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων» στα κατεχόμενα, η Τουρκία κατάφερε να καταστήσει το κατεχόμενο βόρειο τμήμα της Κύπρου, σε ένα «εκπαιδευτικό κέντρο». Ο σχεδιασμός της εκπαιδευτικής πολιτικής της Τουρκίας στα κατεχόμενα εδάφη της Κύπρου, η οποία ενσωμάτωσε τα «ανώτερα και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα» της κατεχόμενης Κύπρου στο δικό της κατάλογο με τα πανεπιστήμια, οδήγησε στη θεαματική αύξηση των λεγόμενων πανεπιστημίων και αλυσιδωτά στην αύξηση του αριθμού των φοιτητών σε αυτά, αλλά και των εσόδων που αφήνουν στην οικονομία του ψευδοκράτους. Αν και διπλωματικά, πολιτικά και οικονομικά απομονωμένο από τον κόσμο και το διεθνές εμπόριο, το κατοχικό καθεστώς, έχει καταφέρει μέσω του τομέα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, με την οικονομική, πολιτική και διπλωματική στήριξη της Τουρκίας, να επιτύχει τελικά, την αλματώδη ανάπτυξη του τομέα της «τριτοβάθμιας εκπαίδευσης» και την προβολή και προώθησή του στο εξωτερικό.

Πηγή: Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών Κλάδος Τουρκικών Θεμάτων

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *