Eρντογάν και Παυλόπουλος: Δύο Πρόεδροι, σύμβολα δύο διαφορετικών κόσμων

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκόπης Παυλόπουλος (Κ), ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν (Recep Tayyip Erdogan) (Α) και ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας (Δ), ακούν τους εθνικούς ύμνους των δύο χωρών, στο επίσημο δείπνο που παρέθεσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Π. Παυλόπουλος, στο Προεδρικό Μέγαρο, Πέμπτη 7 Δεκεμβρίου 2017.  ΑΠΕ-ΜΠΕ, ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΟΛΕΣΙΔΗΣ

Του Παναγιώτη Κ. Περσιάνη

Στιγμές έκρυθμες στις σχέσεις Ελλάδας και Τουρκίας σαν τις σημερινές έζησαν πολλές φορές οι Έλληνες, από ό,τι ξέρουμε από την ελληνική ιστορία, από το 1830 που συστάθηκε το ελληνικό κράτος μέχρι σήμερα. Δεν πιστεύω ωστόσο τέτοιες στιγμές να τις βίωσαν τόσο πολλοί και τόσο συνειδητά και έντονα από ώρα σε ώρα και από μέρα σε μέρα όσο τις σημερινές.

Οι λόγοι γι’ αυτή τη διαφορά, νομίζω, είναι πολλοί: Το διεθνές ταραγμένο περιβάλλον, οι υπό εξέλιξη πόλεμοι στη Μέση Ανατολή, και βέβαια η συνεχής κλιμάκωση της έντασης με αναφορές σε ανάγκη αναθεώρησης της Συνθήκης της Λωζάνης από τον Τούρκο πρόεδρο, με τις συνεχείς τουρκικές διεκδικήσεις για ελληνικά νησιά (Ίμια), τις καθημερινές παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου από τουρκικά αεροσκάφη και τις συχνές εικονικές αερομαχίες, και πιο πρόσφατα, με την απόρριψη για τρεις φορές της απαίτησης του Τούρκου Προέδρου για παράδοση των οκτώ Τούρκων αξιωματικών που διέφυγαν στην Ελλάδα μετά το αποτυχόν πραξικόπημα της 16ης Ιουλίου 2016 εναντίον του, τη σύλληψη των δύο Ελλήνων στρατιωτικών στον Έβρο και την παρελκυστική πολιτική των τουρκικών αρχών, και βέβαια με τις καθημερινές απειλές για λήψη μέτρων και επέμβαση στα νησιά, τις αλλεπάλληλες ΝAVTEX και τον αποκλεισμό περιοχών για στρατιωτικά γυμνάσια με πραγματικά πυρά.

Τον πιο σημαντικό ωστόσο ρόλο, σε σύγκριση με το παρελθόν, στην αυξημένη ένταση διαδραμάτισε, νομίζω, η δυνατότητα που είχαν οι Έλληνες πολίτες να ακούνε καθημερινά ζωντανά και με κάθε λεπτομέρεια μέσω των ΜΜΕ αυτούσιες τις αλαζονικές δηλώσεις, τις ιταμές απαιτήσεις, τις έμμεσες και άμεσες απειλές, την απαξίωση και τη χλεύη, τη χονδρή και πρωτόγονη προπαγάνδα και τις κατηγορίες των Τούρκων κατά των Ελλήνων πολιτειακών και πολιτικών ηγετών. Έτσι, οι Έλληνες πολίτες είχαν τη δυνατότητα να ακούσουν τη χλεύη του Τούρκου Προέδρου για «τους Έλληνες που γλύτωσαν μεν να γίνουν παστά ψάρια στον Σαγγάριο, πνίγηκαν όμως στη Σμύρνη», και του Τούρκου πρωθυπουργού Γιλντιρίμ που τους συμβούλευσε «να ξεχάσουν την εποχή που μπορούσαν να δρουν ως πειρατές στο Αιγαίο».

Τα τεχνολογικά μέσα είναι εκείνα που βοήθησαν να προβληθεί μεγεθυμένη και να συνειδητοποιηθεί βαθύτερα όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και παγκοσμίως η τεράστια ανθρώπινη και πολιτισμική διαφορά μεταξύ των Προέδρων των δύο χωρών. Βέβαια η διαφορά αυτή είναι μια συγκυρία, έτυχε αυτή τη χρονική περίοδο να κατέχουν το ανώτατο αξίωμα των δύο χωρών αυτοί οι δύο άνθρωποι. Με κανένα τρόπο δεν σημαίνει ότι όλοι οι Τούρκοι πολιτικοί είναι οι ίδιοι με τον Ερντογάν και όλοι οι Έλληνες σαν τον Παυλόπουλο. Και έτσι ωστόσο να είναι, δεν παύει να προκαλεί μεγάλη εντύπωση η συγκλονιστική διαφορά μεταξύ των δύο ανδρών, διαφορά ιδιοσυγκρασίας, χαρακτήρα, μόρφωσης, κουλτούρας, ανθρώπινου ήθους, νοοτροπίας, συμπεριφοράς, καλλιέργειας και πολιτισμού.

Η υπερβολή των δημόσιων δηλώσεων του Ερντογάν (σύμφωνα με τα επίσημα πρακτορεία μιλά στους οπαδούς του τρεις φορές την ημέρα και δυο φορές το Σαββατοκυρίακο), το ήθος των δηλώσεων, οι αγριοφωνάρες, οι απειλές, η άγρια κριτική και η καταδίκη όλων των αντιπάλων του από αέρος, οι κομπασμοί του για τη στρατιωτική δύναμή του, η μονόπλευρη αντιμετώπιση των πάντων (όλοι έχουν άδικο, οι Τούρκοι ποτέ) δείχνουν έναν άνθρωπο που ηδονίζεται να κάνει bullying στους άλλους, μεθυσμένο από τη δύναμή του σε βαθμό που δεν νιώθει καμιά αναστολή στην προσπάθειά του να πετύχει τον σκοπό του.

Σκέφτηκα να του αποδώσω τον χαρακτηρισμό που έδωσε ο Καβάφης στον Δαρείο «υπεροψίαν και μέθην, υπεροψίαν και μέθην θα είχεν ο Δαρείος», αλλά απέρριψα αμέσως αυτή τη σκέψη, μου φάνηκε πολύ αταίριαστο, ο Δαρείος μπορεί να είχεν υπεροψίαν και μέθην, αλλά είχε και πολιτισμό, καλλιέργεια, και ανθρώπινα αισθήματα.

Απέναντι σ’ αυτόν τον τύπο ανθρώπου και πολιτικού έχουμε τον Έλληνα Πρόεδρο, έναν άνθρωπο μορφωμένο, καλλιεργημένο, λογικό, ήπιο, πολιτισμένο που προσπαθεί με πολιτισμένο και διπλωματικό λόγο και με λογικά επιχειρήματα να πείσει ότι στη διεθνή πολιτική πρέπει να ισχύσουν οι αρχές του διεθνούς δικαίου, του σεβασμού των διεθνών συνθηκών, του ανθρωπισμού και της καλής γειτονίας. Η μεγάλη αντίθεση μεταξύ των δύο Προέδρων φάνηκε ανάγλυφα στα στιγμιότυπα από τη συνάντησή τους στο γραφείο του Παυλόπουλου κατά την επίσημη επίσκεψη του Ερντογάν στην Ελλάδα, που μεταδόθηκαν από την τηλεόραση.

Ο φιλοξενούμενος κάθισε άνετος και μεγαλοπρεπής σαν σουλτάνος στην πολυθρόνα του, αγνόησε κάθε ανάγκη διπλωματικής αβρότητας και μίλησε με στόμφο και απύθμενο θράσος για τις απαιτήσεις του για αλλαγή της Συνθήκης της Λωζάνης, ενώ ο οικοδεσπότης κάθισε μαζεμένος στην άκρη του καναπέ και με πολύ σεβασμό προς τον ξένο του προσπαθούσε να πείσει για την αξία της διατήρησης της καλής γειτονίας και του διεθνούς δικαίου. Βέβαια, θα μπορούσε να αντείπει κανείς ότι οι στάσεις τους αντανακλούν τη μέθη της δύναμης του ενός και την αίσθηση της αδυναμίας του άλλου. Πολύ σωστά, αλλά δεν παύει να υπάρχει και η ανθρώπινη πλευρά, το τι είδους άνθρωποι είναι οι δύο Πρόεδροι. Γι’ αυτό μίλησα για σύμβολα δύο διαφορετικών κόσμων, το σύμβολο της  βίας, της υλικής δύναμης, της αναρχίας, του παραλογισμού και του πρωτογονισμού, και το σύμβολο της λογικής, του δικαίου και της τάξης, το σύμβολο της σκεπτομένης Αθηνάς, όπως το ορίζει ο ίδιος ο Παυλόπουλος στο τελευταίο του βιβλίο (2017) με τίτλο Στο Λίκνο του Ευρωπαϊκού Πολιτισμού: Ο

ι Συμβολισμοί της «Σκεπτομένης Αθηνάς». Ο Παυλόπουλος διαβλέπει με αγωνία την επέλαση του πρωτογονισμού, γι’ αυτό γράφει στον Πρόλογό του: «Η Ευρώπη καλείται ιστορικώς να μην κουρασθεί να υπερασπίζεται τον Πολιτισμό της, μιας και οποιαδήποτε κόπωση έχει αρνητικές επιπτώσεις που ξεπερνούν, κατά πολύ, τα όριά της».

Πιστεύω πως είναι ευτύχημα για τον Ελληνισμό γιατί αυτή τη δύσκολη και επικίνδυνη ώρα ο Έλληνας Πρόεδρος με τις δηλώσεις και τις ενέργειές του εκπέμπει αυτό τον συμβολισμό.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *