Φόρμουλες μιας ανάγνωσης από ΟΗΕ: Στρατηγική συμφωνία ή θα εγκαινιάσουν «τη νέα εποχή» για το Κυπριακό

Η ΟΥΝΦΙΚΥΠ βρίσκεται στην Κύπρο από το 1964 UN Photo/Yutaka Nagata

Του ΚΩΣΤΑ ΒΕΝΙΖΕΛΟΥ

Φόρμουλα που να μην τοποθετεί, σε αυτή τη φάση, στο ράφι το Κυπριακό αναζητούν τα Ηνωμένα Έθνη, εξετάζοντας διάφορα εναλλακτικά σενάρια.

Ο Γενικός Γραμματέας δεν αναμένεται να κλείσει τον κύκλο της παρέμβασής του στο Κυπριακό, αλλά την ίδια ώρα δεν θα προβεί σε νέα, εάν δεν διασφαλίσει, τουλάχιστον, ότι δεν θα καταρρεύσει όπως τις δύο προηγούμενες Πενταμερείς Διασκέψεις.

  • Στόχος των Ηνωμένων Εθνών παραμένει η επίτευξη στρατηγικής συμφωνίας στη βάση του πλαισίου Γκουτέρες. Αυτό θα συνιστά υπογραφή ενδιάμεσης λύσης, θεωρώντας πως έτσι δεν θα υπάρχει πορεία επιστροφής για τους εμπλεκόμενους, οι οποίοι μετά τη συζήτηση των λεπτομερειών θα θέσουν το σχέδιο σε δημοψήφισμα.

Όλοι οι διεθνείς παίκτες, κυρίως όμως τα Ηνωμένα Έθνη, υποστηρίζουν πως το Κυπριακό αλλάζει, η διαδικασία θα αλλάξει, όπως και η μεθοδολογία. Ο Γενικός Γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες φαίνεται πως δεν είναι διατεθειμένος να επιτρέψει επανέναρξη συνομιλιών, όπως διεξάγονταν μέχρι σήμερα.

Ποια είναι τα πιθανά σενάρια που εξετάζει ο Γενικός Γραμματέας;

Πρώτο, ενδέχεται να ζητήσει από τη σύμβουλό του,, να πραγματοποιήσει ακόμη έναν κύκλο επαφών στις διάφορες πρωτεύουσες και να επανέλθει. Αυτό, εάν γίνει, θα κρατήσει μερικές ημέρες ενόψει και της υποβολής της έκθεσης του Γ.Γ. στα μέσα Οκτωβρίου στο Συμβούλιο Ασφαλείας.

Δεύτερο, ενδέχεται να κρίνει πως θα πρέπει, ενόψει και του γεγονότος ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι θα βρίσκονται στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση, να τους καλέσει σε νέα Πενταμερή. Σημειώνεται πως στην έδρα του ΟΗΕ θα βρίσκονται τόσο ο Πρωθυπουργός Τσίπρας όσο και ο Τούρκος Πρόεδρος Ερντογάν, πέραν των ΥΠΕΞ και ασφαλώς των Αναστασιάδη και Ακιντζί. Αυτό, όμως, προϋποθέτει ότι θα διασφαλίσει κάποια εχέγγυα για μη αποτυχία.

Πέραν από τα διαδικαστικά, που ενίοτε είναι η ουσία στο Κυπριακό, υπάρχουν και τα δεδομένα που επηρεάζουν τους σχεδιασμούς και τα επόμενα βήματα.

Πρώτο, τα Ηνωμένα Έθνη για πρώτη φορά σημειώνουν πως θα πρέπει να συζητηθεί και η επόμενη ημέρα μιας αποτυχημένης προσπάθειας. Αυτό αφορά πρωτίστως την τουρκική πλευρά, η οποία πάντα έθετε το ζήτημα τούτο. Τι θα γίνουν, δηλαδή, οι Τουρκοκύπριοι. Η τουρκική ανάγνωση είναι η αναβάθμιση και βαθμηδόν αναγνώριση.

Δεύτερο, η τουρκική πλευρά, πέρα από το γεγονός ότι δεν έχει προτεραιότητα το Κυπριακό, φαίνεται να συζητά μόνο συνομοσπονδιακής μορφής λύση, που εάν δεν πετύχει θα μετεξελιχθεί σε δύο κράτη.

Τρίτο, η Λευκωσία φοβάται τα σενάρια για την ΟΥΝΦΙΚΥΠ και για να αποφύγει να επωμιστεί την ευθύνη επαναλαμβάνει την ετοιμότητά της για συνομιλίες στη βάση του πλαισίου Γκουτέρες. Σε ό,τι αφορά την ΟΥΝΦΙΚΥΠ έχουν ετοιμαστεί από την Κυπριακή Δημοκρατία διάφορα σενάρια. Την ίδια ώρα, αξιολογεί –για πρώτη ίσως φορά– πως με βάση τις μέχρι σήμερα συζητήσεις είναι αμφίβολο κατά πόσο θα μπορέσει το κράτος να λειτουργήσει σε περίπτωση συμφωνίας. Αυτό είναι μια διαπίστωση που έγινε μετά το Κραν Μοντανά, ενώ πυκνώνουν οι απόψεις για συζήτηση, σε περίπτωση νέας αποτυχίας, ενός βελούδινου διαζυγίου. Προσέγγιση που μάλλον δεν επιλύει το ζήτημα αλλά θα το διαιωνίσει επικίνδυνα.

Όλα αυτά συζητούνται ενώ διαμορφώνονται νέα δεδομένα στην περιοχή.

  • Η κρίση στις σχέσεις ΗΠΑ και Τουρκίας δεν είναι περιστασιακή. Αυτό φαίνεται από την ένταση της αντιπαράθεσης και των διαφόρων κινήσεων που γίνονται εκατέρωθεν. Την ίδια ώρα είναι κρίσιμο να λεχθεί πως, σε περίπτωση που θα τα βρουν, το Κυπριακό δεν αποκλείεται να είναι η παράπλευρη απώλεια.
  • Η οικονομική κρίση στην Τουρκία και κατ’ επέκταση στα κατεχόμενα διαμορφώνει άλλες προτεραιότητες. Δεν αποκλείεται ο Ερντογάν να θελήσει να εξωτερικεύσει την κρίση με προκλήσεις σε Κύπρο και Αιγαίο.
  • Το Ισραήλ, σε συνεννόηση με τους Αμερικανούς, έχει την πρωτοκαθεδρία στην περιοχή και δεν θα αποδεχθεί, στην παρούσα φάση, να έχει ρόλο η Τουρκία και σίγουρα να μην το αποκτήσει μέσω Κύπρου.
  • Η προσοχή όλων είναι στραμμένη στις έρευνες που θα διεξάγουν εταιρείες στην κυπριακή ΑΟΖ τους επόμενους μήνες, όπως και στην ενδεχόμενη αντίδραση της Άγκυρας.

Αυτό που προβληματίζει στη Λευκωσία, όπως και στην Αθήνα, είναι οι αναφορές που γίνονται από τρίτους, ακόμη και από φιλικές χώρες, πως το Κυπριακό εισέρχεται «σε νέα εποχή», ό,τι κι εάν αυτό σημαίνει. Γι’ αυτό και οι επόμενοι μήνες θεωρούνται κρίσιμοι και καθοριστικοί.

 

 

 

ΚΙΝΗΣΕΙΣ ΑΘΗΝΑΣ ΚΑΙ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ ΓΙΑ ΘΕΜΑΤΑ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ

Οι επόμενες κινήσεις τόσο της Αθήνας όσο και της Λευκωσίας ενδέχεται να δρομολογήσουν εξελίξεις. Πρώτο σημαντικό βήμα θεωρείται το ταξίδι των υπουργών Εξωτερικών Ελλάδος και Κύπρου, Νίκου Κοτζιά και Νίκου Χριστοδουλίδη, στο Ισραήλ στις 13 Σεπτεμβρίου. Το ταξίδι αυτό αποτελεί το πρώτο βήμα για μια σειρά εξελίξεων με χώρες της περιοχής, ενώ έχει ήδη αναφερθεί πως αναμένονται και κινήσεις μεταξύ Ουάσινγκτον και Λευκωσίας. Στο Ισραήλ θα συζητηθούν κατά συγκεκριμένο τρόπο τα θέματα της ασφάλειας της περιοχής ενόψει και των νέων ερευνών που θα κάνουν εταιρείες που δραστηριοποιούνται σε θαλασσοτεμάχια της κυπριακής ΑΟΖ. Οι συζητήσεις αυτές λαμβάνουν σοβαρά υπόψη και τις ενδεχόμενες αντιδράσεις στις έρευνες αυτές της Τουρκίας. Το καθεστώς Ερντογάν έχει ήδη προβεί σε ενέργειες, δεσμεύοντας περιοχές για ασκήσεις και έρευνες. Κι όλα αυτά ενόψει και της καθόδου του τουρκικού ερευνητικού πλοίου «Πορθητής». Πότε θα έλθει στην περιοχή το τουρκικό σκάφος δεν είναι γνωστό. Το σίγουρο είναι πως προετοιμάζεται και κατά πάσα πιθανότητα θα προχωρήσει σε έρευνες σε μη αδειοδοτημένα θαλασσοτεμάχια της κυπριακής ΑΟΖ, ώστε να μην έλθει σε αντιπαράθεση με χώρες εταιρείες των οποίων δρουν στην περιοχή μας.

Χρησιμοποιείται ήδη το λιμάνι Αμμοχώστου: Παρανομίες και με UNFIL

Η Τουρκία χρησιμοποιεί ήδη το κλειστό λιμάνι της κατεχόμενης Αμμοχώστου για στρατιωτικούς λόγους. Στην περίπτωση που θα προχωρήσει, όπως είδε το φως της δημοσιότητας, στην κατασκευή ναυτικής βάσης, τότε αυτό σημαίνει αναβάθμιση του λιμανιού και της παρουσίας της.

  • Η κατασκευή μιας ναυτικής βάσης θα αναβαθμίσει την αεροναυτική δύναμη της Τουρκίας στην περιοχή.
  • Η κατασκευή της βάσης δείχνει προθέσεις για το Κυπριακό. Εάν ισχύει το τουρκικό δημοσίευμα, τότε η Τουρκία έχει περάσει πλέον ανοικτά στην εφαρμογή του σχεδίου β’. Θα ασχοληθεί με την αναβάθμιση της στρατιωτικής της παρουσίας στο νησί βλέποντας ότι μπορεί να υλοποιήσει στρατηγικούς σχεδιασμούς και χωρίς μια λύση στα μέτρα της. Μπορεί να πετύχει τούτο διατηρώντας το κατοχικό στάτους κβο.

Η Τουρκία χρησιμοποίησε παρανόμως το κατεχόμενο λιμάνι της Αμμοχώστου στέλνοντας και πλοία της που μετέχουν στην UNFIL. Ενώ συνήθως πριν να προσεγγίσει το λιμάνι αλλάζει σημαία, τοποθετώντας αυτήν της Τουρκίας, υπήρξαν περιπτώσεις που διατήρησε αυτήν του ΟΗΕ, προκαλώντας την αντίδραση και τις διαμαρτυρίες της Λευκωσίας. Παράλληλα, όπως συναφώς πληροφορούμαστε, μετέφερε ασθενή, μέλος του πληρώματος, με ελικόπτερο, στο νοσοκομείο Αμμοχώστου, παρά το γεγονός ότι η Διοίκηση της Δύναμης είχε υποδείξει τον Λίβανο, ο οποίος ήταν και πιο κοντά. Αυτό έγινε σκοπίμως και για να αναδείξουν τη χρησιμότητα του ψευδοκράτους, αλλά και για να προβληθεί το παράνομο κατοχικό καθεστώς.

Είναι προφανές από τις κινήσεις, διαχρονικά, της Άγκυρας ότι η Τουρκία σε περίπτωση που θα προχωρήσει στην κατασκευή της ναυτικής βάσης θα θέλει να προσεγγίσει και πολεμικά άλλων χωρών, αν και τούτο θεωρείται στην παρούσα φάση δύσκολο.

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *