Για την αναγκαία στρατηγική με στόχο τη λύση του Κυπριακού προβλήματος

ΣΚΙΤΣΟ ΤΟΥ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΓΚΟΥΜΑ

Του Γιαννάκη Λ. Ομήρου

Μετά το ναυάγιο του Κραν Μοντάνα η διαμόρφωση της ακολουθητέας στρατηγικής είναι, ούτως ή άλλως, επιβεβλημένη. Ως εκ τούτου η παρουσιαζόμενη ως αντιδικία, για την αναγκαιότητά της ή μη, ιδίως εν όψει των Προεδρικών Εκλογών, είναι περιττή και άνευ ουσίας.

Άλλωστε 43 χρόνια άκαρπων συνομιλιών και αδιέξοδων μεσολαβητικών προσπαθειών για λύση του Κυπριακού καθιστούν μονόδρομο την ανάγκη μιας συλλογικής διαβούλευσης για την περαιτέρω πορεία. Για μια νέα στρατηγική. 

Περαιτέρω είναι αδιανόητο να παραμένουμε μαρμαρωμένοι στο παρελθόν. Πολύ περισσότερο τώρα που έχουν διαμορφωθεί νέα γεωστρατηγικά, γεωπολιτικά και γεωοικονομικά δεδομένα στην περιοχή μας.

Το ζητούμενο ωστόσο είναι ότι η περαιτέρω πορεία και η αναγκαία στρατηγική πρέπει να αποκτήσει περιεχόμενο. Πέραν των γενικών λεκτικών και διακηρυκτικών-ρητορικών διατυπώσεων, να πάρει τη μορφή συγκεκριμένων προτάσεων.

1.Επί 43 χρόνια απουσιάζει μια ολοκληρωμένη πρόταση-περίγραμμα λύσης του Κυπριακού το οποίο να κατατεθεί ενώπιον της διεθνούς και της ευρωπαϊκής κοινότητας. Ο σημερινός Πρόεδρος της Δημοκρατίας είχε υποσχεθεί προεκλογικά να προχωρήσει σε πρωτοβουλία για διαμόρφωση ενός τέτοιου περιγράμματος λύσης. Υπόσχεση ωστόσο την οποία αθέτησε.

Είναι τώρα κατάλληλη η περίοδος της «περισυλλογής», να υπάρξει συλλογική διαβούλευση σε κλίμα συναίνεσης για τη διαμόρφωση αυτού του περιγράμματος λύσης. Οι λεγόμενες «ομόφωνες αποφάσεις του Εθνικού Συμβουλίου του 1989», επικαιροποιημένες, καθώς και το περιεχόμενο του «κοινού ανακοινωθέντος του Εθνικού Συμβουλίου» του Σεπτεμβρίου του 2009 μπορούν και πρέπει να αξιοποιηθούν για τη σύνταξη μιας πρότασης πολιτικά αξιόπιστης και νομικά τεκμηριωμένης που θα απαντά και όσους κακόπιστα διεθνώς προβάλλουν τον φαιδρό ισχυρισμό ότι «οι Έλληνες Κύπριοι δεν επιθυμούν λύση» και ότι είναι δήθεν βολεμένοι με το status quo.

2.Με αποσύνδεση της εσωτερικής από τη διεθνή πτυχή του Κυπριακού. Πολύ σωστά η σημερινή ελληνική Κυβέρνηση κατέστησε σαφές ότι εκείνο που την αφορά, ως εγγυήτρια δύναμη, είναι το θέμα της αποχώρησης στρατευμάτων, η κατάργηση των αναχρονιστικών εγγυήσεων του 1960 και η απομάκρυνση των εποίκων. Αυτά είναι τα ζητήματα που πρέπει να τεθούν ενώπιον της Τουρκίας σε μια πραγματική διεθνή διάσκεψη, με συμμετοχή των μονίμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, της Ε.Ε., των τριών εγγυητριών δυνάμεων και της Κυπριακής Δημοκρατίας.

3.Με προώθηση αιτήματος για υιοθέτηση δέσμης αρχών λύσης του Κυπριακού σε ένα προσεχές Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, προκειμένου η λύση να είναι συμβατή με το Ευρωπαϊκό Κεκτημένο και τον ευρωπαϊκό νομικό πολιτισμό.

4.Με διατύπωση αιτήματος διορισμού πολιτικής προσωπικότητας, ως ειδικού απεσταλμένου για το Κυπριακό, με όρους εντολής να εποπτεύει ότι οι όποιες πρόνοιες της λύσης συζητούνται είναι συμβατές με την ιδιότητα της Κύπρου ως κράτους-μέλους της Ε.Ε.

5.Με την ανάληψη έντονης διαφωτιστικής εκστρατείας, ώστε να καταστεί σαφές ότι οι τουρκικές διαχρονικές προτάσεις-αξιώσεις βρίσκονται απολύτως εκτός του πλαισίου του Διεθνούς και του Ευρωπαϊκού Δικαίου.

6.Εντατικοποίηση των επαφών με τους Τουρκοκύπριους. Εκπόνηση ειδικού προγράμματος και μέτρων που να στοχεύουν στη συνειδητοποίησή τους ως πολιτών της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στόχος η ενεργοποίηση της τουρκοκυπριακής κοινότητας ως αποφασιστικού παράγοντα επίτευξης της λύσης. Το μήνυμα προς τους Τουρκοκύπριους ωστόσο πρέπει να είναι ότι η απόλαυση δικαιωμάτων από την Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι συμβατή με προσκόλληση και πειθήνια υποταγή στην Τουρκία. Η συμμετοχή στην Κυπριακή Δημοκρατία δεν μπορεί να είναι a la cart. Η παρουσία-απουσία Ακιντζί στη διάσκεψη του Κραν Μοντάνα υποδεικνύει την ανάγκη ανάδειξης της πραγματικής φωνής των Τουρκοκυπρίων ως βασικής συνιστώσας οικοδόμησης ενός κοινού μέλλοντος όλων των νομίμων κατοίκων της Κύπρου.

7.Με προώθηση διαβημάτων για εφαρμογή των ψηφισμάτων 550 (1984) και 789 (1992) του Συμβουλίου Ασφαλείας και της συμφωνίας υψηλού επιπέδου του 1979 Κυπριανού – Ντενκτάς για κατά προτεραιότητα επιστροφή της Αμμοχώστου.

 8.Με αδιαπραγμάτευτη αποσύνδεση της επιδίωξης λύσης από την αξιοποίηση του υποθαλάσσιου πλούτου της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Επειδή προβάλλεται η άποψη ότι με τις εξελίξεις στις σχέσεις Ε.Ε. – Τουρκίας, η δυνατότητα άσκησης πιέσεων από δικής μας πλευράς προς την Τουρκία μέσω της Ε.Ε. έχει εκμηδενιστεί, θα πρέπει να υπομνησθεί ότι, πέραν του στόχου της πλήρους ένταξης της Τουρκίας στην Ε.Ε., ανοικτή παραμένει και θα παραμείνει η ειδική εταιρική σχέση. Συνεπώς η απαίτηση της Κυπριακής Δημοκρατίας για εκπλήρωση των κυπρογενών υποχρεώσεων της Τουρκίας προς οιασδήποτε εξομάλυνσης-αναβάθμισης των ευρωτουρκικών σχέσεων θα πρέπει να παραμένει αμετακίνητη. Το ίδιο ισχύει και για την αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης Τουρκίας – Ε.Ε. Από το 2005 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο έχει αναθέσει στην Τουρκία συγκεκριμένες υποχρεώσεις. Ανεπιφύλακτη αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας, άνοιγμα λιμανιών και αεροδρομίων σε κυπριακά πλοία και αεροπλάνα και συνεργασία για λύση του Κυπριακού στη βάση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας περί Κύπρου και των αρχών και των αξιών της Ε.Ε. Χωρίς εκπλήρωση αυτών των υποχρεώσεων η θέση μας θα πρέπει να παραμείνει αταλάντευτη για παρεμπόδιση αναβάθμισης της τελωνειακής ένωσης της Τουρκίας με την Ε.Ε.

Στη διαμόρφωση της στρατηγικής μας τη συγκεκριμένη και προσεχή χρονική περίοδο, θα πρέπει να συνεκτιμούμε και το γεγονός ότι η Άγκυρα αντιμετωπίζει και την κρίση του Ιράκ. Παρά τις αγωνιώδεις προσπάθειες και από πλευράς ΗΠΑ και από πλευράς Τουρκίας να πέσουν οι τόνοι και να επιτευχθεί σύγκλιση στο μέτωπο του Βορείου Ιράκ, η ένταση συντηρείται. Αυτή η ένταση θα τροφοδοτείται ακόμα περισσότερο καθώς θα πλησιάζει η ημερομηνία του δημοψηφίσματος στο τέλος Σεπτεμβρίου για τη δημιουργία κράτους στο Βόρειο Ιράκ. Η Άγκυρα ενίσταται σφοδρά σε κάτι τέτοιο. Προσπαθεί μάλιστα να προβάλει μια μικρή πληθυσμιακή ομάδα Τουρκομάνων στην περιοχή, ως προγεφυρώματος για την προώθηση των στρατηγικών της σχεδιασμών, πρώτον, για να «βάλει χέρι» στα πετρέλαια της περιοχής και, δεύτερον, για να αποτρέψει τη δημιουργία κουρδικού κράτους στο βόρειο Ιράκ.

Καταγγελία διεθνώς των τουρκικών ενεργειών

Απότοκο της νευρικής κρίσης που διακατέχει αυτή την περίοδο την Άγκυρα είναι και η προσπάθεια που καταβάλλει για δημιουργία έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο με αφορμή το γνωστό θέμα των ερευνών για υδρογονάνθρακες στην υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας. Κεντρικοί στόχοι της τουρκικής πολιτικής είναι να αμφισβητήσει τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου και άρα τη διεθνή της υπόσταση, να εμφανιστεί ως συγκυρίαρχη κρατική δύναμη που εκπροσωπεί τους Τουρκοκύπριους σε μια λογική συνεκμετάλλευσης, να προβάλει δήθεν δικά της δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα και την οικονομική ζώνη, κατά σαφή παραβίαση του Δικαίου της Θάλασσας και να αποτρέψει τη συνέχιση ενδιαφέροντος από διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες. Ως εκ τούτου η αμυντική ετοιμότητα Ελλάδας – Κύπρου επιβάλλεται όπως και η καταγγελία διεθνώς και εντός Ε.Ε. των επιδρομικών ενεργειών της Τουρκίας.

Η διαμόρφωση της στρατηγικής διαχείρισης του Κυπριακού στη νέα αυτή περίοδο, σε πλήρη συνεννόηση με την Ελλάδα, για να έχει προοπτική και αποτελεσματικότητα πρέπει να οικοδομείται στη βάση της εθνικής ομοψυχίας. Μακριά από προεκλογικές σκοπιμότητες και μικρόψυχους υπολογισμούς. Μόνο έτσι θα μπορέσει να εμπνεύσει τον λαό σε συμπόρευση.

* Τέως Πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.