Η ανάφλεξη του Παλαιστινιακού αλλάζει εκ νέου το εκλογικό σκηνικό στο Ισραήλ

Του ΝΕΟΦΥΤΟΥ ΚΑΡΚΩΤΗ

Η αναθέρμανση της ισραηλινό-παλαιστινιακής διένεξης ανακύπτει σε μια κομβικά κρίσιμη συγκυρία καθότι στο εσωτερικό του ισραηλινού κράτους διεξάγονταν διεργασίες σχηματισμού κυβέρνησης μετά την τελευταία εκλογική αναμέτρηση στις 23 Μαρτίου 2021. Η προαναφερθείσα εκλογική διαδικασία ήταν η τέταρτη σε λιγότερο από δύο έτη μιας και οι προηγούμενες δεν κατάφεραν να οδηγήσουν στο σχηματισμό κυβέρνησης μέσω ενός συνασπισμού των πολιτικών δυνάμεων. Βάσει του κοινοβουλευτικού συστήματος που ισχύει στο Ισραήλ θα πρέπει να διαμορφωθεί ένας πλειοψηφικός σχηματισμός που θα καταλαμβάνει τουλάχιστον 61 έδρες στο ισραηλινό νομοθετικό σώμα (Knesset) από τις συνολικά 120 που υπάρχουν.

Ένα από τα βασικά διακυβεύματα  που διαπέρασε ως διαιρετική τομή και αυτή την εκλογική διαμάχη ήταν το ζήτημα της απομάκρυνσης του σημερινού πρωθυπουργού της χώρας Μπενιαμίν Νετανιάχου, όπου μάλιστα υπήρχαν και μια σειρά από σχετικές διαδηλώσεις εναντίον του το προηγούμενο έτος. Τούτο διότι ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει ζητήματα διαφθοράς με κατηγορίες για δωροδοκία, απάτη και παραβίαση εμπιστοσύνης ενέχοντας νομικές προεκτάσεις αφού οι τρείς υποθέσεις βρίσκονται ενώπιον του επαρχιακού δικαστηρίου της Ιερουσαλήμ. Συνεπώς, κεντρικό ζήτημα που απασχόλησε τη δημόσια σφαίρα στις εκλογικές αντιπαραθέσεις ήταν το άνω θέμα διαμορφώνοντας ρευστά στρατόπεδα ανάμεσα σε κομματικούς/πολιτικούς σχηματισμούς που δεν έχουν μεν ιδεολογικές συγκλίσεις, έχουν όμως δε κοινή θέση τερματισμού της κυβερνητικής παρουσίας του σημερινού πρωθυπουργού και του κόμματος του (Likud).

Το εκλογικό αποτέλεσμα στις 23 Μαρτίου ανέδειξε στην πρώτη θέση το Likud (κεντροδεξιά), που βρίσκεται στην εξουσία με τον πρωθυπουργό Νεντανιάχου λαμβάνοντας 30 έδρες. Εντούτοις οι πρωτοβουλίες Νεντανιάχου, που έλαβε την εντολή από τον πρόεδρο του κράτους, δεν καρποφόρησαν αφού πέρα των μικρότερων ιουδαϊκών θρησκευτικών- συντηρητικών δυνάμεων που κινούνται στα δεξιά του πολιτικού χάρτη ουδείς άλλος πολιτικός σχηματισμός ήταν πρόθυμος για τη συγκρότηση πλειοψηφικού κυβερνητικού συνασπισμού. Ως εκ τούτου, στις αρχές Μαΐου δόθηκε έντολη στον επικεφαλής του δεύτερου μεγαλύτερου κόμματος, τον Γιάιρ Λαπίντ που ηγείται του κεντρώου Yesh Atid (κοσμικό, φιλελεύθερο) και οποίος ξεκίνησε διαβουλεύσεις για σχηματισμό κυβέρνησης. Στις εν λόγω διαβουλεύσεις συμπεριλαμβάνονταν, εκτός του υπερεθνικιστικού θρησκευτικού κόμματος Yamina (Νέα Δεξιά) με επικεφαλής αυτού τον Naftali Bennett (πρώην Υπουργός Άμυνας), και άλλοι διάφοροι πολιτικοί συνασπισμοί, αναμέσα σε αυτούς, δύο που αποτελούνται από αραβικής/παλαιστινιακής καταγωγής πολίτες του Ισραήλ.

Πρόκειται για την Κοινή Λίστα (Joint List) μια συμμαχία μειονοτικών αραβικών και αριστερών πολιτικών ομάδων και την Ενωμένη Αραβική Λίστα (United Arab List / Ra’am) που πέρα από τον αραβικό χαρακτήρα της διατηρεί και έντονα θρησκευτικά/ισλαμικά ιδεολογικά χαρακτηριστικά. Αν και αυτή η αντιπολιτευτική προς τον Νεντανιάχου (υπό εκκόλαψη) συμμαχία, με στόχο την κυβερνητική εξουσία, παρουσίαζε πολλές παραδοξότητες και είχε το φαινομενικά οξύμωρο στοιχείο της πολιτικής συνεργασίας όχι απλώς εβραϊκών και αραβικών κομμάτων, αλλά εθνικιστικών/θρησκευτικών δυνάμεων ένθεν και ένθεν, διαφαινόταν έτοιμη να καταλήξει σε σχηματισμό κυβέρνησης. Από τη μια ο Naftali Bennett (ο οποίος προοριζόταν για τη θέση του πρωθυπουργού) δήλωνε πως προείχε η σταθερότητα και η αποφυγή πέμπτης εκλογικής αναμέτρησης, ενώ από την άλλη οι αραβικοί/μουσουλμανικοί σχηματισμοί παρουσιάζονταν έτοιμοι να μπουν στην κυβερνητική συνεργασία.

Παρόλα αυτά, η σταδιακή κλιμάκωση των αντιπαραθέσεων με αφετηρία τα επεισόδια την περίοδο του μουσουλμανικού ιερού μήνα του Ραμαζανιού στην Παλιά Πόλη της Ιερουσαλήμ τον Απρίλιο, στη συνεχεία με τη βίαιη αντιπαράθεση αναφορικά με την προγραμματισμένη έξωση Παλαιστινίων από Εβραίους εποίκους στην περιοχή Sheikh Jarrah αρχές Μαΐου, τη συνακόλουθη σύγκρουση στο τέμενος Al-Aqsa μεταξύ Παλαιστινίων και ισραηλινών δυνάμεων ασφαλείας, καθώς και την ένοπλη πλέον σύρραξη που εκδηλώθηκε μεταξύ του ισραηλινού στρατού και της ισλαμιστικής Χαμάς οδήγησε στη διακοπή των δια-κομματικών συζητήσεων. Το κλίμα επιδεινώθηκε περισσότερο λόγω της γεωγραφικής έκτασης και του πληθυσμιακού εύρους που έλαβαν οι συγκρούσεις αφού αυτές επεκτάθηκαν με εκατέρωθεν επιθέσεις εναντίον σπιτιών, καταστημάτων, θρησκευτικών χώρων κ.λπ. σε διάφορες πόλεις που συμβιώνουν αραβικής/παλαιστινιακής και εβραϊκής/ισραηλινής καταγωγής πολίτες του Ισραήλ (Λοντ, Χάιφα, Ιερουσαλήμ, Γιάφφα-Τελ Αβίβ).

Σε αυτό το συγκείμενο, όπως διαμορφώθηκε, οι διαβουλεύσεις μεταξύ των άνω εβραϊκών και αραβικών πολιτικών σχηματισμών σταμάτησαν αφού το τεταμένο κλίμα δεν επέτρεπε μια περαιτέρω διεργασία αναδεικνύοντας ταυτόχρονα πως η ανάφλεξη της εθνοτικής διένεξης δύναται να υπονομεύσει και να εκτροχιάσει το σχηματισμό κυβέρνησης. Αναπόφευκτα, αυτή η εξέλιξη παρατείνει την παραμονή Likud-Νεντανιάχου στην κυβέρνηση έστω και βραχυπρόθεσμα, η οποία κυβέρνηση μάλιστα δεν κινείται προς την κατεύθυνση αποκλιμάκωσης και ήδη έχει απορριφθεί η πρώτη διαμεσολαβητική πρόταση της αιγυπτιακής διπλωματίας για κατάπαυση του πυρός. Με βάση αυτά τα δεδομένα το σενάριο για πέμπτη εκλογική αναμέτρηση στο επόμενο διάστημα που ενδεχομένως να διαμορφώσει νέους συσχετισμούς στο κοινοβούλιο, επιτρέποντας στον Νεντανιάχου μια ακόμη απόπειρα παραμονής στην εξουσία, διαφαίνεται ως το επικρατέστερο. Επίσης, υπάρχει η πρόθεση για τροποποίηση του νόμου ούτως ώστε η εκλογή πρωθυπουργού να γίνεται απευθείας.

Η αποτροπή του πιο πάνω σεναρίου μπορεί να γίνει μόνο σε περίπτωση που υπάρξει κάποιου είδους αποκλιμακωση, επιτρέποντας την επανέναρξη του διαλόγου μεταξύ των άλλων κομμάτων και το σχηματισμό κυβέρνησης, κάτι το οποίο εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το τραύμα που θα αφήσει το παρόν «επεισόδιο» του παλαιστινιακού. Αυτό όμως φαίνεται δύσκολο αφού η παρούσα συγκυρία μεταβάλλει εκ νέου το σκηνικό με τον Naftali Bennett (Νέα Δεξιά) να δηλώνει πως αποκλείει πλέον τη συνεργασία με τα άλλα κόμματα για αλλαγή της κυβέρνησης, κάνοντας στροφή προς τον Νετανιάχου. Την ίδια στιγμή στελέχη του Likud κάνουν εκκλήσεις για αποφυγή συμμετοχής αραβικών/ισλαμικών κομμάτων σε οποιοδήποτε κυβερνητικό συνασπισμό καλώντας σε ενότητα τα κόμματα της δεξιάς, συμπεριλαμβανομένων και όσων εναντιώνονται στον Νετανιάχου, με στόχο την εθνική ενότητα μπροστά στις εξελίξεις.

*Νομικός – Ερευνητής (LLB Law, LLM International Law)

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *