Η προβληματική οριοθέτηση της ΑΟΖ Ελλάδας – Αιγύπτου

Τουρκικά μαχητικά. Φωτογραφία τουρκικό υπουργείο Άμυνας

Του  ΧΡΙΣΤΟΥ Κ. ΣΕΝΕΚΗ*

Η συμφωνία τμηματικής οριοθέτησης της ΑΟΖ, μεταξύ Ελλάδας και Αιγύπτου, είναι μια βεβιασμένη και προβληματική απάντηση της Ελλάδας στο παράνομο τουρκολιβυκό σύμφωνο, η οποία πιθανό να πλήξει μελλοντικά τις ελληνικές και κυπριακές θέσεις, έναντι των τουρκικών απαιτήσεων στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.

Η ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία είναι προβληματική, μεταξύ άλλων, γιατί φαίνεται να μην έγινε στη βάση της αρχής της μέσης γραμμής, που αποτελεί πάγια θέση της Ελλάδας, έναντι των τουρκικών διεκδικήσεων στο Αιγαίο, και ως εκ τούτου η Ελλάδα φαίνεται να παίρνει κάτι λιγότερο από το 45% και η Αίγυπτος κάτι περισσότερο από το 55% της θαλάσσιας περιοχής που οριοθετήθηκε.

Για να επιτευχθεί η ως άνω δυσμενής για τα ελληνικά συμφέροντα αναλογία, φαίνεται να έχει περιοριστεί η επήρεια μεγάλων νήσων, όπως η Κρήτη, η Ρόδος και η Κάρπαθος, ενώ για άλλα μικρότερα νησιά, όπως το Κουφονήσι, φαίνεται να έχει μηδενιστεί η επήρειά τους. Η ελληνική αυτή υποχώρηση αποκρύπτεται, τεχνηέντως, με τη μη αποκάλυψη των γραμμών βάσης, δηλαδή των εκατέρωθεν σημείων από τα οποία μετρήθηκε η θαλάσσια οριοθετική γραμμή.

Επιπλέον, η συμφωνία φτάνει, ανατολικώς, μέχρι τον 28ο μεσημβρινό, με αποτέλεσμα να αφήνεται εκτός της οριοθέτησης όλη η θαλάσσια περιοχή που παρανόμως διεκδικεί η Τουρκία. Αφήνεται, δηλαδή, εκτός της συμφωνίας η (κομβική) επήρεια του Καστελορίζου, γεγονός που ενισχύει την τουρκική ρητορική αμφισβήτησης των ελληνικών θέσεων. Η χειρότερη δυνατή εξέλιξη θα είναι μια μελλοντική οριοθέτηση της περιοχής αυτής, μεταξύ Αιγύπτου και Τουρκίας, με την οποία η Αίγυπτος θα καταλάβει μεγαλύτερη θαλάσσια περιοχή από ό,τι θα έπαιρνε μέσω της οριοθέτησης με την Ελλάδα. Σε μια τέτοια αρνητική εξέλιξη, δύσκολα θα γίνουν αποδεκτά τα όποια ελληνικά επιχειρήματα α λα καρτ αμφισβήτησης.

Το πλέον αρνητικό είναι ότι η επιτευχθείσα συμφωνία αποκλίνει από πολλές πρόνοιες του Διεθνούς Δικαίου, και ειδικότερα του Δικαίου της Θάλασσας, καθώς και από τη διεθνή πρακτική στις θαλάσσιες οριοθετήσεις, γεγονός που αποδυναμώνει τις ελληνικές και κυπριακές θέσεις, οι οποίες εδράζονταν διαχρονικά στην πιστή εφαρμογή των κανόνων, που απορρέουν από τις διεθνείς συμβάσεις. Παρά τις πρώτες τουρκικές αντιδράσεις, για τη σύναψη της ελληνοαιγυπτιακής συμφωνίας, είναι βέβαιο ότι στο ενδεχόμενο μελλοντικών διαπραγματεύσεων μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας ή προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, η Τουρκία θα επικαλεστεί την πρακτική, που εφαρμόστηκε στην εν λόγω συμφωνία, ούτως ώστε να μειώσει ή να καταργήσει την επήρεια των ελληνικών νησιών σε θαλάσσιες δικαιοδοτικές ζώνες.

Η ελληνοαιγυπτιακή συμφωνία οριοθέτησης της ΑΟΖ είναι ένα κουτσουρεμένο, μετέωρο βήμα προς τα εμπρός. Για να περιοριστούν οι απώλειες θα πρέπει να υπάρξει τάχιστα συμπλήρωση της ελληνοαιγυπτιακής οριοθέτησης προς ανατολάς και οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου. Πλέον, το όποιο θαλάσσιο κενό, που ηθελημένα αφήνεται εκτός των θετών οριοθετήσεων, θα ενισχύει τις τουρκικές αμφισβητήσεις, θέσεις και διεκδικήσεις.

*Nομικός και διεθνολόγος, μέλος του Εκτελεστικού Γραφείου του ΔΗΚΟ

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *