Οι στρεβλώσεις της «θετικής δράσης»: Το όνειρο του Martin Luther King γίνεται όλο και πιο μακρινό

Του ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ*

Τα αμερικανικά εκπαιδευτικά ιδρύματα και οι επαγγελματικές οργανώσεις έχουν ενσωματώσει και αποδεχθεί τη θετική δράση τόσο απόλυτα που πολλοί πιστεύουν ότι η επιλογή αιτούντων βάσει προσόντων ενεργεί ως ταμπέλα «μόνο για λευκούς».

Παρά τη δημοφιλία της, η θετική δράση πάντοτε εμφάνιζε προβλήματα ακόμη και για τους πλέον ένθερμους υποστηρικτές της. Προ δεκαετίας, μελέτη του Princeton απεκάλυψε ότι η φυλετική προκατάληψη ήταν ήδη παράγων στις επιλογές: Ασιάτες και λευκοί έπρεπε να σκοράρουν πολύ περισσότερα στις εισαγωγικές εξετάσεις για να έχουν τις ίδιες πιθανότητες εισαγωγής με έναν Αφροαμερικανό. Ότι η πρακτική αυτή είναι ρατσιστική δεν υπάρχει αμφιβολία. Πώς μπορούν όμως να υποστηρίζουν τον ρατσισμό και συγχρόνως να τον καταδικάζουν; Με την άρνηση ότι τα δύο σχετίζονται.

Οι φυλετικές διακρίσεις είναι αυτή καθ’ εαυτή η πολιτική. Πολλά προβλήματα έχουν δημιουργηθεί από την υιοθέτηση στις ΗΠΑ της θετικής δράσης. Κατ’ αρχάς, οι επιλεκτικές προτεραιότητες είναι εύκολο να επικρατήσουν ακόμη και όταν αντίκεινται στα γεγονότα. Δημοσκόπηση αποκάλυψε το 2016 ότι το 57% των Αφροαμερικανών συμφώνησε ότι ούτε το χρώμα ούτε η εθνότητα δεν πρέπει να λαμβάνονται υπ’ όψιν στις εισαγωγές στα κολέγια. Το 2001 παρόμοια δημοσκόπηση του Washington Post διεαπίστωσε ότι 86% των εγχρώμων συμφώνησε ότι οι εργοδοτήσεις ή οι εισαγωγές σε πανεπιστήμια πρέπει να βασίζονται αυστηρά στην αξία και στη μόρφωση παρά στη φυλή/εθνότητα. Τα αποτελέσματα αυτά είναι προβληματικά για τους οπαδούς της θετικής δράσης, που επιλέγουν να προπαγανδίζουν την πρακτική αυτή ως πολύ δημοφιλή μεταξύ των Αφροαμερικανών και κατηγορούν τους αντιπάλους ως ρατσιστές. Για κάθε μελέτη που ανακαλύπτει ένα θετικό πρόσημο, άλλη ανακαλύπτει ένα αρνητικό. Είναι φανερό ότι αν τοποθετήσεις κάποιον σε ένα καλύτερο πανεπιστήμιο ή σε μία πιο καλοπληρωμένη θέση, αυτό είναι θετικό για τους ίδιους. Όμως οι προνομιακές αυτές πολιτικές συχνά «βολεύουν» μειονοτικούς σε θέσεις για τις οποίες δεν είναι προετοιμασμένοι.

Δεν πιστεύει κανείς ότι οι συνήγοροι της θετικής δράσης ενδιαφέρονται για την ορθότητα της πολιτικής αυτής. Σχεδόν όλα τα αναγκαία δεδομένα για να διαμορφώσει κανείς γνώμη αποκρύπτονται για δεκαετίες. Το τελευταίο σκάνδαλο απόκρυψης έρχεται από το Πανεπιστήμιο Harvard, όπου εσωτερική έκθεση του 2013 κατέδειξε ότι η διαδικασία εισδοχής ήταν μεροληπτική για Αμερικανούς και Ασιάτες. Η έκθεση υπολόγισε ότι εάν βαθμολογούνταν μόνο ακαδημαϊκά προσόντα, τότε το ποσοστό των εισακτέων Ασιατών – Αμερικανών φοιτητών θα ήταν υπερδιπλάσιο –από 19% στο 43%.

Σε πρόσφατη αγωγή για μεροληπτική συμπεριφορά, οι ενάγοντες είχαν παρουσιάσει μαρτυρίες ότι το Harvard βαθμολογούσε βάσει προγράμματος Ασιάτες και Αμερικανούς χαμηλά στα «προσωπικά προσόντα», όπως «θάρρος» και «καλοσύνη», μειώνοντας με τη μέθοδο αυτήν τα ποσοστά τους. Σύμφωνα με το New York Times, το Harvard «πολέμησε σκληρά» να το κρατήσει μυστικό.

Ένα μικρότερο σκάνδαλο συνέβη προ δεκαετίας όταν δύο καθηγητές του Harvard αποκάλυψαν ότι πέραν του 50% των έγχρωμων φοιτητών δεν ήταν δικαιούχο θετικού προσήμου, δηλ. δεν ήταν απόγονοι Αμερικανών σκλάβων, αλλά παιδιά πρόσφατων προσφύγων. Έκτοτε, η διοίκηση των ελίτ πανεπιστημίων δεν δίνει πληροφορίες για τη «δημογραφική επανόρθωση» των έγχρωμων φοιτητών στέλλοντας ένα ξεκάθαρο μήνυμα: Μη ζητάτε πληροφορίες πώς ή εάν το θετικό πρόσημο λειτουργεί. Το τρίτο μάθημα είναι ότι το να χαϊδεύεις τη διαφορετικότητα είναι κακή στρατηγική. Η υποχώρηση σε μία προνομιακή πολιτική, πιστεύοντας ότι θα ικανοποιήσει, είναι η λογική του προοδευτικού ακτιβισμού από την ανάποδη. Η εφαρμογή της πολιτικής αυτής αυξάνει τη διαφορετικότητα. Στα πανεπιστήμια βλέπουμε τις πιο ενεργητικές φωνές για διαφοροποίηση και ευαισθησία επειδή οι αντιδράσεις συμβαδίζουν με το επίπεδο της κοινωνικής ενοχής. Όπου η ενοχή των λευκών είναι ενδημική, οι απαιτήσεις για «διόρθωση» του ρατσισμού θα είναι πιο δυνατές, ανεξαρτήτως πόσος ρατσισμός υπάρχει. Όπου οι ενοχές για τις αποικίες είναι ενδημικές, οι απαιτήσεις για επανόρθωση θα είναι πιο δυνατές. Οι συνήγοροι της διαφοροποίησης δεν κοιτάζουν πού είναι πιο αναγκαία, αλλά πού μπορεί να επιβληθεί.

Εάν τα αμερικανικά πανεπιστήμια συνεχίσουν να θυσιάζουν στους ψεύτικους θεούς της θετικής δράσης και ενσωμάτωσης, δεν θα ξεφύγουμε ποτέ από τον ρατσισμό.

Όντως, οι προοδευτικοί έχουν βραχυκυκλώσει τη δημόσια συζήτηση για το φυλετικό που πλέον η φράση «πέραν του φυλετικού» ακούγεται ως μία κοινοτοπία από μία παρωχημένη εποχή –ακόμη και γι’ αυτούς που πιστεύουν ότι πρέπει να είναι ο στόχος.

Ο Martin Luther King μίλησε για το όνειρό του ότι τα τέσσερα παιδιά του «μία μέρα θα ζήσουν σ’ ένα έθνος όπου δεν θα αξιολογούνται από το χρώμα του δέρματος, αλλά από τον χαρακτήρα τους».

Το όνειρο αυτό γίνεται όλο και πιο μακρινό, καθώς η διαφοροποίηση γίνεται μπούμερανγκ με τη διαιώνιση των φυλετικών διακρίσεων στον 21ο αιώνα.

  • ΔΙΚΗΓΟΡΟΣ, ΑΘΗΝΑ

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *