Οι τουρκικές προκλήσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ και η σκληρή πραγματικότητα  των διεθνών σχέσεων

Τα τουρκικά πολεμικά πλοία στην Ανατολική Μεσόγειο. Φώτο τουρκικό ΓΕΕΘΑ

Της Γεωργίας Αντωνίου

Εδώ και αρκετές ημέρες συνεχίζονται οι τουρκικές προκλήσεις στην Κυπριακή ΑΟΖ με τις στρατιωτικές ασκήσεις της Τουρκίας να εμποδίζουν τη γεώτρηση της ΕΝΙ στο τεμάχιο 3 και να προκαλούν με στρατιωτικές επεμβάσεις Κύπρο και Ελλάδα αν συνεχιστούν περαιτέρω τα ενεργειακά προγράμματα. Και ενώ οι διπλωματικές ενέργειες συνεχίζονται εκ μέρους της κυβέρνησης με την ελπίδα επιτυχών παρεμβάσεων προς την Τουρκία, ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών εντέχνως απέφυγε να αποδώσει ευθύνες στην Τουρκία για την παράνομη και προκλητικότατη συμπεριφορά της, τόσο στην Κυπριακή ΑΟΖ όσο και στα ελληνικά ύδατα όπου για ακόμη μια φορά η Τουρκία αμφισβητεί τη δικαιοδοσία της Ελλάδας στο Αιγαίο. 

Κι ενώ οι ανησυχίες πληθαίνουν, πολλαπλασιάζεται ταυτόχρονα και το αίσθημα της άδικης καταπάτησης των διεθνών νόμων, καθώς και της απάθειας με την οποία οι ευρωπαϊκές και διεθνείς υπερδυνάμεις αντιμετωπίζουν ενέργειες τις οποίες σίγουρα δεν θα ανέχονταν αν γίνονταν εις βάρος τους. Και το ερώτημα που εγείρεται είναι απλό. Υπάρχει αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης τέτοιων προκλήσεων από αδύναμες στρατιωτικά και οικονομικά χώρες όπως η Ελλάδα και ιδιαίτερα η Κύπρος;

Θα επιδιώξω να δώσω απάντηση στο καίριο αυτό ερώτημα ξεκαθαρίζοντας από πριν πως, για να υπάρξουν λύσεις, πρέπει πρώτα να κατανοηθεί ο πολιτικός τρόπος σκέψης των δυνατών χωρών από τον μέσο Έλληνα και Κύπριο, ο οποίος τις πλείστες φορές αδυνατεί να δει πέρα από το άδικο που έχει υποστεί. Θα πρέπει να διευκρινίσουμε πως στις διεθνείς σχέσεις δεν υπάρχουν συναισθηματισμοί. Κανένας και ποτέ. Οι πολιτικές συμπεριφορές των μεγάλων και δυνατών κρατών έχουν χωρίς εξαίρεση δομηθεί κάτω από τη θεωρία του ρεαλισμού (realism theory), όπου ο δυνατός όχι μόνο επιβάλλεται του αδυνάτου έστω και αν καταπατούνται διεθνή και ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά επιπλέον αυτό είναι πλήρως αποδεκτό από τη διεθνή κοινότητα. Έτσι ακριβώς έχει δομηθεί η παγκόσμια πολιτική φιλοσοφία.

Τα δυνατά κράτη, όπως κάνει και τώρα η Τουρκία, θα επέμβουν με αφελή προσχήματα έτσι ώστε να αρπάξουν αυτό που επιθυμούν και που είναι προς το συμφέρον τους από τον αδύνατο, που σ’ αυτή την περίπτωση είναι η Κύπρος. Και αυτό δεν μπορεί να καταδικαστεί, τουλάχιστον σε πραγματικά πρακτικό επίπεδο, από τις υπερδυνάμεις γιατί απλούστατα είναι κανόνας που ακολουθούν και αυτές οι χώρες. Με την πιο πάνω σύντομη ανάλυση της κύριας πολιτικής σκέψης στις διεθνείς σχέσεις, θα μπορούσε να συμπεράνει κανείς πως είμαστε «καταδικασμένοι» να υποστούμε κάθε αδικία και κάθε καταπάτηση των δικαιοδοσιών και της κυριαρχίας μας ως κράτους. Επιφανειακά φαίνεται πως ναι, στην ουσία όμως αυτός που θέλει να βρει λύσεις και κατανοεί εις βάθος την πιο πάνω δημοφιλή θεωρία θα παίξει με τους ίδιους όρους στο παιχνίδι αυτό.

Η κυπριακή κυβέρνηση επιβάλλεται να παίξει με τους όρους των διεθνών σχέσεων. Αυτοί οι όροι δεν περιορίζονται μόνο στις διπλωματικές μεθόδους. Πάνε πολύ πιο μακριά. Η μόνη λύση για να αναγκαστεί η Τουρκία να σεβαστεί την κυπριακή κρατική κυριαρχία είναι να την αναγκάσει ένα πολύ πιο δυνατό κράτος από αυτήν, όπως η Ρωσία, το Ισραήλ και η Αμερική.

Οι υπερδυνάμεις αυτές μέχρι τώρα κρατούσαν ουδέτερη στάση, χωρίς καμία χειροπιαστή υποστήριξη στα εθνικά μας θέματα, με εξαίρεση τη Ρωσία η οποία είναι πάντα πρόθυμη να βοηθήσει, χωρίς βέβαια να θίγονται τα συμφέροντά της. Οι χώρες αυτές, για να μπορέσουν να μας στηρίξουν στρατιωτικά, πολιτικά και διπλωματικά, πρέπει απαραιτήτως να έχουν οικονομικά και γεωπολιτικά συμφέροντα από την Κύπρο. Η συνεργασία μαζί τους είναι πλέον απαραίτητη. Και δεν υπάρχουν περιθώρια αναβολής.

Όσο η Κύπρος ως κρατική οντότητα δεν παραχωρεί σημαντικούς οικονομικούς πόρους από τον φυσικό της πλούτο, όπως επίσης και στρατιωτικές διευκολύνσεις σε Ρωσία και Αμερική με ειδικές πολιτικοστρατηγικές συμφωνίες, η πιθανότητα να μας στηρίξουν πολιτικά και στρατιωτικά τα κράτη αυτά είναι μηδαμινή. Στην καλύτερη των περιπτώσεων να υπάρξουν πιέσεις από Ρωσία για άμεση διακοπή της τουρκικής στρατιωτικής άσκησης στην Κυπριακή ΑΟΖ, η οποία ακόμη και να έχει αποτέλεσμα, είναι προσωρινό και δεν λύνει το πρόβλημα στη ουσία του.

Η πραγματική λύση του προβλήματος βρίσκεται στις σωστές συμμαχίες με υπερδυνάμεις που να μπορούν σε πρακτικό και όχι μόνο επίπεδο να θωρακίσουν τα δικαιώματα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Και κανένας δεν θα υπερασπιστεί τα δικαιώματα αυτά αν δεν έχει ουσιαστικό συμφέρον από την υπεράσπισή τους. Μέχρι να αποφασίσουμε για γενναία αλλαγή εθνικής πολιτικής γραμμής, η Τουρκία θα εφαρμόζει τον νόμο του δυνατού και όχι μόνο θα διεκδικεί αυτά που δεν της ανήκουν, αλλά εκβιαστικά κάτω από τέτοιους όρους θα προσπαθήσει να αναγκάσει την ΚΔ να συρθεί και σε συνομιλίες για το Κυπριακό με ολέθρια αποτελέσματα.

Η αλλαγή πολιτικής πλεύσης με συγκεκριμένο στρατηγικό σχέδιο επιβάλλεται. Η Κύπρος πρέπει να χρησιμοποιήσει τον φυσικό της πλούτο και τη γεωστρατηγική της θέση προς όφελός της και για να το πράξει αυτό, η άμεση και ενεργή συμμετοχή υπερδυνάμεων δεν μπορεί να εξαιρεθεί απο τα μελλοντικά στρατηγικά της πλάνα.

* Εκπαιδευτικός, διεθνολόγος

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *