Ενάντια στα χημικά όπλα: Μια σημαντική εβδομάδα με πολλούς συμβολισμούς

FILE PHOTO. Οι συνέπειες από τη χρησιμοποίηση χημικών όπλων είναι καταστροφικές. ΚΥΠΕ/ EPA/PHILIPP SCHULZE.

Του Κυριάκου Τσιμίλλη
Έχει άραγε η επιστήμη ενοχές για την καταστροφική χρησιμοποίησή της ενάντια στους ανθρώπους, τη ζωή τους και τα πολιτιστικά, υλικά και περιβαλλοντικά τους αγαθά; Eίναι κακή η Χημεία επειδή κράτη, εταιρείες και συνδικάτα τρόμου κατασκευάζουν και (μοσχο)πωλούν χημικά όπλα ή τα χρησιμοποιούν οι ίδιοι σαν εργαλεία μαζικής καταστροφής; Είναι κακή η Βιολογία και φταίει για τα βιολογικά όπλα; Eίναι κακή η Πυρηνική Φυσική για τα όσα προκαλεί η επιθετική αλλά και, σε αρκετές περιπτώσεις, η “ειρηνική” χρήση της πυρηνικής ενέργειας (εξαιρουμένων βέβαια των ιατρικών ή μερικών άλλων εφαρμογών);

Αντίστοιχα ρητορικά ερωτήματα μπορούν να διατυπωθούν και για άλλες επιστήμες-με διαφορετικά μεγέθη και επιπτώσεις.  Στην κάθε περίπτωση δεν είναι η επιστήμη που φταίει αλλά μερικοί (όχι από τους υπηρέτες της αλλά) χρήστες της που εν μέσω σύνθετων εξαρτήσεων υποδουλώνονται πότε συνειδητά, πότε με την αφελή επίκληση της υποτιθέμενης άγνοιας, συχνά και για χάρη μιας ενδιαφέρουσας αμοιβής και λοιπών κινήτρων – συνοπτική περιγραφή: πώληση φτηνών ή ακριβών συνειδήσεων…

Toν περασμένο μήνα, ο Οργανισμός για την Απαγόρευση των Χημικών Όπλων (ΟΑΧΑ-ΟΡCW) που δημιουργήθηκε για να εφαρμόσει τη Συνθήκη για τα Χημικά Όπλα (CWC) συμπλήρωσε είκοσι χρόνια έντονης και σημαντικής δραστηριότητας. Για τη δράση αυτή και συγκεκριμένα «για τις έντονες προσπάθειές του στην εξάλειψη των χημικών όπλων», του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ για την Ειρήνη 2013.

Το γεγονός ότι σε κάποιες περιπτώσεις το βραβείο δόθηκε και σε άτομα (πολιτικούς) που δεν έπειθαν για την απουσία σκοπιμότητας στην επιλογή τους ουδόλως υποβαθμίζει τη συγκεκριμένη επιβεβαίωση της δράσης και της αποτελεσματικότητας του ΟΑΧΟ. Ούτε ευθύνεται ο ίδιος για τις (τουλάχιστον) ανεπαρκείς δεσμεύσεις μερικών από τα 192 Κράτη Μέλη του που «εργάζονται μαζί του για να επιτύχουν ένα κόσμο ελεύθερο από χημικά όπλα».

Τα Κράτη Μέλη συμμερίζονται τον κοινό στόχο μιας Χημείας αποτρεπτικής της χρήσης χημικών όπλων ενδυναμώνοντας τη διεθνή ασφάλεια. Τέσσερις είναι οι άξονες δράσεις: H καταστροφή των υφιστάμενων χημικών όπλων με εποπτεία του ΟΑΧΟ, η παρακολούθηση της χημικής βιομηχανίας για αποφυγή της παραγωγής νέων, η υποστήριξη στα Κράτη Μέλη και η προστασία από χημικές απειλές και η ενδυνάμωση της διεθνούς συνεργασίας για ενίσχυση της εφαρμογής της Σύμβασης και προώθηση της ειρηνικής χρήσης της Χημείας (βλ. και https://www.opcw.org).

Με την ευκαιρία της 20ής επετείου τα Κράτη Μέλη διοργανώνουν εκδηλώσεις υπόμνησης των στόχων αυτών και ενός αντιπολεμικού μηνύματος. Με πρωτοβουλία του Υπουργείου Εξωτερικών που αποτελεί τον σύνδεσμο της Κυπριακής Δημοκρατίας με τον ΟΑΧΟ βρέθηκε μια κατάλληλη ευκαιρία για μια τέτοια κυπριακή και ταυτόχρονα διεθνή εκδήλωση για ανάδειξη των στόχων του Οργανισμού, δηλωτική και της στήριξής τους από την Κυπριακή Δημοκρατία. Ομιλητής θα είναι ειδικός επιστήμονας από τον OΑΧΟ που θα ταξιδέψει στην Κύπρο για τον σκοπό αυτό.

Η χρήσιμη συγκυρία της διοργάνωσης στην Κύπρο από την Παγκύπρια Ένωση Χημικών της «Εβδομάδας Eurachem 2017» (29 Mαϊου-3 Ioυνίου) έχει εξασφαλισμένα όχι μόνο τα ώτα ακουόντων αλλά και υπόβαθρο γνωστικά (και για το αντικείμενο) επαρκές. Όχι πως ένα τέτοιο θέμα αφορά μόνο μια επιστημονική ομάδα ή ελίτ αλλά γιατί η προέλευση των συνέδρων από ευρωπαϊκές και άλλες χώρες κάνει την εκδήλωση της 31ης Μαϊου στον κήπο του φιλοξενούντος Δήμου της ημικατεχόμενης πρωτεύουσας πρόσθετα συμβολική.

Η Eurachem αποτελεί τον πιο σημαντικό ευρωπαϊκό φορέα επιστημόνων, χημικών και άλλων, που μελετούν, ερευνούν, τεκμηριώνουν, εκπαιδεύουν, καταρτίζουν στελέχη για θέματα ποιότητας, διασφάλισης ποιότητας, αξιοπιστίας εργαστηριακών μετρήσεων. Με αυτό τον τρόπο στηρίζουν την ενιαία ευρωπαϊκή αγορά και συμμετέχουν ενεργά και αποτελεσματικά στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι σε πλείστους τομείς όπου οι έννοιες αυτές έχουν καθοριστικής σημασίας ρόλο κι ας μην το κατανοούν πάντα όλοι οι αρμόδιοι.

Η Παγκύπρια Ένωση Χημικών (ΠΕΕΧ) είναι ενεργό μέλος της Eurachem για είκοσι χρόνια – άλλος ένας συμβολισμός που συνέβαλε στην ανάθεση στην Κύπρο της διοργάνωσης της επιστημονικής αυτής εβδομάδας. Μια αναδρομή στην 57χρονη παρουσία της ΠΕΕΧ στα επιστημονικά και κοινωνικά δρώμενα αναδεικνύει πολλά στοιχεία ενδιαφέροντα για τους νεότερους συναδέλφους αλλά και το ευρύτερο κοινό.

Αναφορά γίνεται στην συμμετοχή σε φιλειρηνικά κινήματα στην Κύπρο και διεθνώς καθώς και τη συνεχή ενημέρωση του κοινού με ανακοινώσεις και δημοσιεύσεις. Μερικά χρόνια πριν την ίδρυση του ΟΑΧΟ, το πρώτο τεύχος του περιοδικού «Χημικά Νέα» (Νοέμβριος 1991) δημοσίευσε εκτενές άρθρο και εξώφυλλο (τρομακτικά και τα δύο) για τα χημικά όπλα. Ήταν πολύ πριν φτάσουμε, μέσα από πολέμους (λίγους και «μικρούς» – όχι ένα Γ΄ Παγκόσμιο), με εκατοντάδες χιλιάδες θύματα, αφανισμό πόλεων και οικισμών και καταστροφή σημαντικού μέρους της πολιτιστικής κληρονομιάς, στη διαρκούσα τραγωδία της γειτονικής Συρίας και την επαναλαμβανόμενη χρήση χημικών όπλων – ακόμα αναζητείται ο ένοχος – αυτό είναι που έχει σημασία; Ένας ακόμα συμβολισμός στην πολύ γεμάτη βδομάδα των Ευρωπαίων χημικών, εδώ στη Λευκωσία…

kctsimillis@cytanet.com.cy

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *