Κομματοκρατία και φαυλοκρατία συνέτριψαν τους θεσμούς στην Κύπρο, με αχρηστοκρατία

File Photo: Πόντιουμ της Κυπριακής Δημοκρατίας Φωτογραφία ΚΥΠΕ

ΤΟΥ ΣΑΒΒΑ ΙΑΚΩΒΙΔΗ

Η κομματοκρατία στην Κύπρο έχει από καιρό εδραιώσει τη φεουδοκρατία και τα σεϊχάτα. Στη Δημόσια όπως και στην Ημικρατική Υπηρεσία παρατηρούνται ανέκαθεν φαινόμενα προσωπικής νομής της εξουσίας από άτομα, τα οποία προτείνονται από τα κοινοβουλευτικά κόμματα και διορίζονται από τον εκάστοτε Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Τα άτομα αυτά, που ηγούνται νευραλγικών τομέων της Δημόσιας και Ημικρατικής Υπηρεσίας, κατά κανόνα δεν έχουν τα απαιτούμενα προσόντα και τις εξειδικευμένες γνώσεις, ώστε να αποφασίζουν υπεύθυνα, σοβαρά και μόνο προς το δημόσιο συμφέρον.

Επειδή είναι διορισμένα ή προαχθέντα μέσα από συνήθως διαβλητές και ύποπτες, δηλ. ευνοιοκρατικές διαδικασίες, υποχρεώνονται να στηρίζονται στους τεχνοκράτες των υπηρεσιών των οποίων προΐστανται. Αυτοί, με τη σειρά τους, για να φανούν αρεστοί και να εισπράξουν τα σχετικά παραφερνάλια της εξουσίας, εκτελούν τις εντολές των διορισμένων κομματόσκυλων.

Με αποτέλεσμα διασπαθίσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων, σκάνδαλα ολκής, συλλήψεις, διαφθορά, διώξεις, κ.λπ. Και μόνο να μελετήσει κανείς την ετήσια έκθεση του Γενικού Ελεγκτή, φρίττει για το εύρος και το βάθος της λεηλασίας και κατασπατάλησης δημοσίου χρήματος και εντεύθεν εκκωφαντικής ανεπάρκειας, ανικανοκρατίας και αχρηστοκρατίας.

Είναι, όμως, και οι θεσμοί. Δεν περνά ημέρα χωρίς να παρατηρούνται φαινόμενα σύγκρουσης εκπροσώπων θεσμών και αρμοδιοτήτων. Μόλις πρόσφατα (30/11/2022) η Πρόεδρος της Κυπριακής Βουλής συγκρούστηκε με τον Υπουργό Παιδείας για τη σεξουαλική διαπαιδαγώγηση των Κυπριόπουλων και για κατ’ ισχυρισμόν εισπήδηση του Υπουργού Παιδείας στο νομοθετικό έργο. Δεν είναι η μοναδική περίπτωση σύγκρουσης θεσμών. Ας θυμηθούμε:

Πριν από μερικά χρόνια ο Πρόεδρος Αναστασιάδης συγκρούστηκε με τον τότε Γενικό Εισαγγελέα, Κ. Κληρίδη, για την εν εξελίξει δίκη του κατηγορούμενου Βοηθού Γενικού Εισαγγελέα, με  αποτέλεσμα ο Γ. Εισαγγελέας να αναφωνήσει με οργή το γνωστό: «Ντροπή (κύριε Πρόεδρε)».

Στη συνέχεια ήταν η σύγκρουση του Γεν. Εισαγγελέα με το Ανώτατο Δικαστήριο της Κύπρου, που οδήγησε σε κρίση στους κόλπους της Δικαιοσύνης. Είχαμε ακόμα τη σύγκρουση του Γεν.Εισαγγελέα με τον πρώην Βοηθό Γενικού Εισαγγελέα, Ρ. Ερωτοκρίτου, για θέματα αρμοδιοτήτων. Ακολούθησε η δημόσια σύγκρουση, σε υψηλούς τόνους, του Προέδρου Αναστασιάδη με την πρώην Γενική Ελέγκτρια,  Χρ. Γιωρκάτζη και με τον διάδοχό της, Οδ. Μιχαηλίδη.

Έχουμε σύγκρουση της Βουλής με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας σχεδόν σε καθημερινή βάση για νομοθετήματα. Σύγκρουση της Βουλής με τον Γενικό Ελεγκτή οδηγήθηκε στα Δικαστήρια. Πέρυσι είχαμε τη σύγκρουση του Προέδρου Αναστασιάδη με την Υπουργό Δικαιοσύνης που υπέβαλε την παραίτησή της.

Φέτος σημειώθηκε σύγκρουση της Διεύθυνσης των Κεντρικών Φυλακών με τη Νομική Υπηρεσία και την Αστυνομία καθ’ ανυπακοή προς την προϊσταμένη Αρχή, το Υπουργείο Δικαιοσύνης. Οι πολίτες έχουν την πικρή, πλην οργισμένη εικόνα προϊσταμένων των θεσμών να ερίζουν, να διαπληκτίζονται, να αλληλοδάκνονται ως νεαροί μολοσσοί.

Δεν ανέχονται αμφισβητήσεις της αυθεντίας τους! Δεν δέχονται κριτική των ανεπαρκειών ή των παραλείψεών τους. Επειδή έχουν κομματικές ή προεδρικές πλάτες, θεωρούν τους εαυτούς των ως… μικρούς θεούς! Όπως παλαιότερα είχε αποφανθεί ο τότε ΓΓ του ΑΚΕΛ, Εζ. Παπαϊωάννου, βρισκόμαστε ενώπιον εμιράτων και σεϊχάτων.

Οι εμίρηδες και οι σεΐχηδες της Δημόσιας και Ημικρατικής Υπηρεσίας συναγωνίζονται τους σουλτάνους των θεσμών. Θεωρούν ότι οι υπηρεσίες και οι θεσμοί, των οποίων προΐστανται, ανήκουν σε αυτούς «κληρονομικώ δικαιώματι».  Κατ’ έτος οφείλουν να καταθέτουν τα πεπραγμένα της θητείας τους και να λογοδοτούν.

Δεν αρέσκονται στη λογοδοσία και συχνά αρνούνται τη διαφάνεια, επειδή κατά κανόνα ενεργούν ως διατεταγμένα κομματόσκυλα και όχι ως λειτουργοί στην υπηρεσία του δημόσιου και ευρύτερου συμφέροντος του τόπου.

Το συμφέρον του τόπου… Μα, αυτού προηγείται μόνο το συμφέρον του κόμματος,  επειδή ισχύει για όλους εκείνη η θλιβερή και αποκρουστική αναφορά του μ. Δ. Χριστόφια: «Το κόμμα και τα μάτια σας». Αφού, λοιπόν, το κόμμα υπερτερεί του κράτους και επιβάλλεται της χρηστής και υπεύθυνης διακυβέρνησης, που καλείται να λογοδοτεί με διαφάνεια, έτσι και τα διορισμένα  κομματόσκυλα ενεργούν συχνά καθ’ υπέρβασιν εξουσιών και αρμοδιοτήτων.

Ποιος ευθύνεται γι’ αυτήν τη γάγγραινα που ταλανίζει το κράτος, τις υπηρεσίες του και, συνακόλουθα, τους πολίτες; Πρώτα, ο τέως Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Γ.  Βασιλείου.

Όταν ανέλαβε την προεδρία, το 1988, η κομματοκρατία και η ΔΗΚΟκρατία είχαν κυριολεκτικά αλώσει το κράτος και τις υπηρεσίες. Ο μ. Σπ. Κυπριανού ήταν ο πατριάρχης του ρουσφετιού! Και το κόμμα του, το ΔΗΚΟ, η αιχμή του δόρατος της αήττητης κομματοκρατίας.

Όταν ο  Γ. Βασιλείου ανήλθε στην  εξουσία, με την υποστήριξη του ΑΚΕΛ,  χτύπησε τη ΔΗΚΟκρατία αλλ’ επέβαλε την κομματοκρατία. Για να ικανοποιήσει απαιτήσεις των κομμάτων, να έχει τη συνεργασία τους και να αποφύγει αντιπαραθέσεις, τα ενέπλεξε στους Ημικρατικούς Οργανισμούς.

Τα κόμματα προτείνουν δικούς τους υποψήφιους και ο εκάστοτε Πρόεδρος τους διορίζει χωρίς να εξετάζεται η επάρκεια, η ικανότητα, οι γνώσεις, η εμπειρογνωμοσύνη κ.λπ. για την υπηρεσία, στην οποία διορίζονται.

Παρατηρείται έτσι το τραγελαφικό και άθλιο φαινόμενο, διορισμένα κομματόσκυλα να το παίζουν ειδήμονες και παντογνώστες σε τομείς που δεν καταλαβαίνουν γρι. Ενεργούν και συμπεριφέρονται ως οιονεί… ιδιοκτήτες της υπηρεσίας της οποίας προΐστανται.

Λογοδοτούν μόνο στο κόμμα, από το οποίο προέρχονται και στις πλάτες του οποίου στηρίζονται. Μια τέτοια κατάσταση πραγμάτων είναι η απόλυτη καταστροφή επειδή συνδυάζεται με την αλαζονεία της ημιμάθειας, την έπαρση της κομματικής ταυτότητας και το ακαταλόγιστο της διοίκησης.

Στους θεσμούς, ο Πρόεδρος διορίζει τους προέδρους και τα μέλη τους αλλά κατά κανόνα με κομματικά, πελατειακά, μικροπολιτικά ή και κριτήρια φιλίας, κουμπαριάς, συναγελασμών, εξαρτήσεων και συμφερόντων. Είναι γνωστή η κωμική δήλωση του απερχόμενου Προέδρου Αναστασιάδη, ότι διόρισε τους «άριστους των αρίστων»,  ενώ στην πράξη ήταν «οι άχρηστοι των αχρήστων».

Αυτά αποτελούν τις ιδεώδεις προϋποθέσεις για να ανθίσει η ανικανότητα, η ανεπάρκεια, η ασχετοσύνη, με εντεύθεν καταστροφικές συνέπειες στους θεσμούς και, αντανακλαστικά, στους πολίτες οι οποίοι σέβονται τους θεσμούς αλλά αποστρέφονται τους εκφραστές τους.

Τι πρέπει να γίνει; Ο νέος Πρόεδρος που θα εκλεγεί τον Φεβρουάριο καλείται να πετάξει κλοτσηδόν τα κόμματα έξω από τη Δημόσια και Ημικρατική Υπηρεσία. Και στους θεσμούς να επιλέγει πραγματικά τους άριστους, τους ικανούς, τους βαθιούς γνώστες του αντικειμένου που καλούνται να ηγούνται, τους άμεμπτους και τους ανεπίληπτους.

Ο νέος Πρόεδρος καλείται να πατάξει την κομματοκρατία και την αχρηστοκρατία. Απαιτείται πολιτικό ανάστημα και ήθος για να συγκρουστεί με τα κομματικά και πολιτικάντικα κατεστημένα. Δεν πιστεύουμε και δεν αναμένουμε ότι ο νέος Πρόεδρος θα έχει τέτοιες επαναστατικές, ανατρεπτικές διαθέσεις για σωστικές αποφάσεις.

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *