Μεμονωμένη απεικόνιση φρικτών στατιστικών… Ανάμεσα στις χιλιάδες θυμάτων της κάθε βίας, χρειαζόμαστε πρόσθετα δικαιολογητικά για να δείξουμε ανέξοδη ευαισθησία

Refugees traveling by overloaded rubber dinghy from Turkey arrive at the coast of Lesbos, Greece. EPA/ZOLTAN BALOGH ΦΩΤΟ ΑΡΧΕΙΟ

Του ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΣΙΜΙΛΛΗ

Πρώτα ήταν ένα δημοσίευμα για ένα (ακόμα) νεκρό παιδί, ένα 14χρονο πρόσφυγα που πνίγηκε στη Μεσόγειο αναζητώντας μια καινούργια ζωή. Δεν ήταν μια τυχαία περίπτωση, είχε κάτι που τον έκανε «προνομιούχο». Ψάχνοντας στο διαδίκτυο για περισσότερες πληροφορίες, εντοπίζεις πληθώρα ειδήσεων για πολλά χαμένα παιδιά. Δειγματοληπτική η ειδησιογραφία, περιορίζεται όχι στην απώλεια αλλά σε κάτι πρόσθετο που, τώρα πια, είναι προϋπόθεση για να γίνει είδηση…

  • «Νεκρό προσφυγόπουλο σε επιχείρηση αποτροπής ανοιχτά της Σάμου», «οργή στις ΗΠΑ: Δεύτερο νεκρό προσφυγόπουλο μετά τον θάνατο της 7χρονης», «νεκρό πεντάχρονο προσφυγόπουλο στη Λέσβο», «δύο προσφυγόπουλα έχασαν τη ζωή τους σε απόσταση 50 μέτρων από την ακτή του Μποντρούμ»…

Είναι εκατοντάδες κι ας μην γράφει για όλα το διαδίκτυο. 200 μετανάστες χάθηκαν στη Μεσόγειο μόνο μέσα στις 21 πρώτες μέρες του «ελπιδοφόρου» νέου έτους. Είναι και τα συγκεντρωτικά της διεθνούς αδιαφορίας: «Περισσότεροι από 2000 μετανάστες χάθηκαν μέσα στο 2018». Η απόκλιση στα κατά καιρούς δημοσιοποιούμενα στοιχεία είναι πρόσθετα θλιβερή μια και δεν πρόκειται για αριθμούς αλλά για ανθρώπους.

  • «Νεκρά 115 παιδιά και 172 ακρωτηριασμένα σε ένα μήνα στην Υεμένη». Έκθεση της UNICEF λέει πως στη Συρία ο αριθμός των σκοτωμένων παιδιών το 2017 ήταν διπλάσιος από το 2016. Κι άλλη έκθεση της UNICEF αναφέρει πως, μέσα στο 2017, ένα παιδί πέθαινε πριν τα 15 του κάθε πέντε δευτερόλεπτα»…

Μέσα σε όλα αυτά, δεν είναι εύκολη η διαδικτυακή αναγνώριση ενός νεκρού παιδιού ή ενός ενήλικα. Συχνά τα θύματα είναι «χωρίς όνομα». Μα και η αναφορά σε κάποιο ξενικό όνομα, πάλι δεν αποτελεί πρόσθετο ερέθισμα. Τα ΜΜΕ και η κοινή γνώμη χρειάζονται ένα στοιχείο που να ενεργοποιήσει κρυμμένες ευαισθησίες, απορίες κι αναπάντητα ερωτήματα. Όπως με τον Αϊλάντ, τον «γνωρίσαμε» όλοι – εκείνος όχι…

Τώρα στην Καλαβρία φτιάχνουν ένα νεκροταφείο στο όνομά του για ταφή των μεταναστών – 30 στρέμματα θεωρήθηκαν «αρκετά». Είναι ομολογουμένως σκληρό αλλά φαίνεται πως ένα νεκρό παιδί θα μας κινεί το ενδιαφέρον και θα μας συγκινεί μόνο αν, χάνοντας τη ζωή του, αφήνει είναι χαρακτηριστικό αποτύπωμα, μαχαιριά στις συνειδήσεις μας και τον εφησυχασμό μας. «Τι μπορούμε να κάνουμε εμείς;», «Πόλεμος είναι αυτός»… Δεν είναι πόλεμος, είναι σφαγή, χώρια που και στον πόλεμο δεν υπάρχει «φέαρ πλέϊ».

Η τωρινή αναζήτηση ξεκίνησε από εκείνο το δημοσίευμα που αναφερόταν σε ένα ασυνήθιστο στοιχείο ταυτότητας, ένα διακριτικό γνώρισμα. Τούτο το 14χρονο παιδί από το Μάλι κουβαλούσε  το δελτίο προόδου – τον σχολικό έλεγχο, επιμελώς διπλωμένο και φυλαγμένο στο μπουφάν του. Αυτό ήταν που έκανε ιδιαίτερη εντύπωση και προκάλεσε το αρχικό δημοσίευμα. Το στοιχείο αυτό ήταν αναμφισβήτητο αποδεικτικό της επιμέλειάς του, μέχρι τότε… Δεν είχε την ευκαιρία να δείξει αν θα ΄χε συνέχεια.

Το γεγονός δεν είναι πρόσφατο. Το παιδί πνίγηκε το 2015 – ημερομηνία δεν αναφέρεται αλλά δεν είναι αυτό που έχει σημασία. Η είδηση προέκυψε τώρα με αφορμή ένα βιβλίο κι ένα σκίτσο. Συγγραφέας του βιβλίου «Απρόσωπα ναυάγια» είναι η Ιταλίδα ιατροδικαστής Cristina Cattaneo που ήταν αυτή που καθηκόντως εξέτασε το νεκρό παιδί. Ήταν φανερό ότι το κρυμμένο στο μπουφάν τεκμήριο δεν μπορούσε πια να αποτελεί «πρόσθετο προσόν ή πλεονέκτημα» για την  προγραμματισμένη χρήση. Ήταν όμως τελικά εκείνο το προσόν που του έδωσε ξανά το χαμένο όνομα. Ύστερα ο σκιτσογράφος Makkox απεικόνισε με θλίψη το συναπάντημα τού παιδιού στον υγρό του τάφο με τα ζωντανά της θάλασσας…

  • Τι να έγιναν όλα τα άλλα παιδιά που δεν ήταν προνοητικά να πάρουν μαζί τους ένα ιδιαίτερης σημασίας για τα ίδια φυλαχτό, που δεν «προσκόμισαν» δικαιολογητικά; Αυτά δεν δικαιούνται ένα τόσο δα μερτικό στην σύντομης διάρκειας ευαισθησία μας; Δεν θα ΄ναι κανείς να θυμάται τις παράπλευρες απώλειες σε τούτα τα ανώνυμα ναυάγια;

Aκόμα κι οι οικογένειές τους, όσα μέλη τους έχουν επιβιώσει, μπορεί και να μην μπορέσουν να εντοπίσουν ποτέ σε ποια Λαμπεντούζα ή σε ποια Λέσβο ή στο «ειδικό» νεκροταφείο Αϊλάντ Κουρντί είναι θαμμένα…

 

 

 

 

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *