Μια επέτειος για δεκαεπτά ταλαιπωρημένους στόχους… Οι εξελίξεις είναι απαισιόδοξες και απαιτούν συνειδητοποίηση και αποτελεσματική δράση, τοπικά και διεθνώς! 

Του ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΣΙΜΙΛΛΗ

Μπορεί η ημερομηνία να μην έχει ιδιαίτερη σημασία, πέρα από συμβολισμό μιας παγκόσμιας προσπάθειας που ξεκίνησε στις 25 Σεπτεμβρίου 2015 στο πλαίσιο του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Επετειακά θα υπάρξουν μηνύματα και ανανέωση δεσμεύσεων. Ήταν η μέρα που διακόσια τόσα κράτη μέλη του διεθνούς οργανισμού, υιοθέτησαν ομόφωνα τους Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης με στόχο το 2030 (Sustainable Development Goals – SDGs, Αgenda 2030). Είχε προηγηθεί μακρά προεργασία προκειμένου να περιγραφούν κάτω από δεκαεφτά πολύ περιεκτικούς τίτλους οι στόχοι για επιβίωση του πλανήτη. Να ρωτούσαμε, άραγε, φοιτητές Ανωτάτων Σχολών τι είναι λογικό να καλύπτουν αυτοί οι στόχοι; Περισσότερο προκλητικό θα ήταν αν το ίδιο ερώτημα υποβαλλόταν σε πολιτικά πρόσωπα π.χ. υπουργούς, βουλευτές, υποψήφιους για διάφορες εκλογές, επιχειρηματίες, τεχνοκράτες. Eδώ θα είμαστε περισσότερο απαιτητικοί ζητώντας και προτάσεις (που σπάνια τις ακούμε) για το πώς προσεγγίζουμε τους στόχους. Η Κύπρος είναι κι αυτή ανάμεσα στις διακόσιες χώρες. Τώρα μάλιστα όλοι μιλούν για την Πράσινη Ανάπτυξη. Μπoρεί και να κοντεύουμε… Είναι και η Συμφωνία για το Κλίμα. Τι θα φέρει, άραγε, η 27η Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για το Κλίμα που θα φιλοξενηθεί στο Σαρμ ελ Σέιχ της Αιγύπτου στις 6-18 Νοεμβρίου;

Ας μεταφέρουμε αναφορά στους στόχους από ιστοσελίδες του ΟΗΕ: Μηδενική φτώχεια, μηδενική πείνα, καλή υγεία και ευημερία, ποιοτική εκπαίδευση, ισότητα φύλων, καθαρό νερό και αποχέτευση, φτηνή και καθαρή ενέργεια, αξιοπρεπής εργασία και οικονομική ανάπτυξη, βιομηχανία, καινοτομία και υποδομές, λιγότερες ανισότητες, βιώσιμες πόλεις και κοινότητες, υπεύθυνη κατανάλωση και  παραγωγή, δράση για το κλίμα, ζωή στο νερό, ζωή στο έδαφος,  ειρήνη, δικαιοσύνη και ισχυροί θεσμοί, συνεργασία για τους στόχους.

O Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες χαρακτήρισε αυτούς τους στόχους ως «το μονοπάτι που μας οδηγεί σε ένα κόσμο δικαιότερο, πιο ειρηνικό και ευημερούντα, και σε έναν υγιή πλανήτη». Είναι σίγουρο πως όλες οι χώρες που εκφράστηκαν με τόσο μεγάλη συναντίληψη το εννούν κι αυτές με τον ίδιο τρόπο; Η εμπειρία των εφτά αυτών χρόνων επιβεβαιώνει το αντίθετο! Ο Γενικός Γραμματέας είπε ακόμα (και είχε απόλυτο δίκαιο!) πως «οι στόχοι αποτελούν και μια πρόσκληση για αλληλεγγύη μεταξύ των γενεών». Φαίνεται όμως πως δεν δικαιώνεται ούτε το όραμά του να καταφέρει «ένας αποτελεσματικός και μεταρρυθμισμένος ΟΗΕ να επιτρέψει στους ανθρώπους παντού, του σήμερα και του αύριο, να ανταποκριθούν στις ανάγκες τους και να υλοποιήσουν τις προσδοκίες τους».

Πόσο τραγικά μακρινή είναι, αλήθεια, αυτή η προοπτική… Πολιτικοί, οικονομικοί, περιβαλλοντικοί, ενεργειακοί πρόσφυγες και μετανάστες παίρνουν δρόμους άγνωστους, αβέβαιους και θανατηφόρα επικίνδυνους. Η οικονομική και πολιτική εκμετάλλευση των χωρών τους από τους παλιούς και τους σύγχρονους αποικιοκράτες, οι ιμπεριαλιστικές εισβολές, οι κατευθυνόμενοι τοπικοί πόλεμοι και τα εγκάθετα δικτατορικά (ακόμα και δημοκρατικοφανή) καθεστώτα συνεχίζουν να κάνουν τη φυγή σαν τη μόνη προοπτική και τη μόνη ελπίδα. Και, όλως τυχαίως, η εκμετάλλευση δεν σταματά ούτε τότε!

Η πανδημία δεν έφυγε, απλώς τη συνηθίσαμε… Εδώ συνηθίσαμε τον πόλεμο μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Διακόσιες δεκατέσσερεις μετρούν οι μέρες και πολλαπλάσιοι οι νεκροί, στρατιώτες κι άμαχοι. Τώρα πια, περισσότερο ενδιαφέρουν οι ελλείποντες ή πανάκριβοι (όπου βρεθούν) ενεργειακοί πόροι κι αναζητούνται διέξοδοι στα ενεργειακά χρηματιστήρια και νέες πολιτικές συμμαχίες. Οι επιπτώσεις είναι πολλαπλές κι αλυσιδωτές. Τα τρόφιμα και όλα τα άλλα αγαθά είναι λιγότερο διαθέσιμα ακόμα και γιαυτούς που δεν ήταν συνηθισμένοι στην έλλειψή τους. Κι οι συνηθισμένοι;  Αφού συνήθισαν, δεν χρειάζεται να ανησυχούμε… Δεν θα ψάξουμε και για την ισότητα των φύλων! Πόλεμο έχουμε και προσφυγιά – αυτά είναι «πολυτέλειες». Η κλιματική αλλαγή εκφράζεται όλο και περισσότερο αυθόρμητα, στερεύουν τα ποτάμια κι οι πηγές. Απρόβλεπτος, όπως πάντα, ο εγκέλαδος. Δεν απορούμε για την κατιούσα πορεία των δεικτών που παρακολουθούν τους στόχους αλλά πρέπει να διαβάσουμε τις εκθέσεις του ΟΗΕ για την πορεία των στόχων…

Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία αποτελεί ένα πλαίσιο που θέλει κι αυτό να διασφαλίσει μια καλύτερη κοινωνία. Έχει παράλληλους στόχους που ενισχύουν τις προκλήσεις και τις υποχρεώσεις, υποσχόμενη οικονομική στήριξη. H Συμφωνία επικεντρώνεται στα παρακάτω: καθαρό αέρα, καθαρό νερό, υγιές έδαφος και βιοποικιλότητα, ανακαινισμένα και ενεργειακά αποδοτικά κτήρια, υγιεινά και οικονομικά προσιτά τρόφιμα, περισσότερες δημόσιες μεταφορές, καθαρότερη ενέργεια και πρωτοποριακή καθαρή τεχνολογική καινοτομία, προϊόντα με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής που μπορούν να επισκευάζονται, να ανακυκλώνονται και να επαναχρησιμοποιούνται, μελλοντικά βιώσιμες θέσεις εργασίας και κατάρτιση σε δεξιότητες για τη μετάβαση, ανταγωνιστική και ανθεκτική βιομηχανία σε παγκόσμιο επίπεδο…

Είναι κακός σύμβουλος η απαισιοδοξία όταν οδηγεί σε αδιαφορία και απραξία. Είναι απαραίτητη όμως η επαρκής γνώση και πλήρης κατανόηση μιας, όπως πάμε, αδιέξοδης καταστροφικής πορείας ώστε να δράσουμε, όπως μπορούμε, τοπικά και διεθνώς. Όπως περιγράφει κι ο καταληκτικός στόχος: Συνεργασία για τους στόχους!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *