Μνήμη Μόρφου αγαπημένης… Όσα χρόνια κι αν περάσουν δεν μπορούν να διαγράψουν ή να πλαστογραφήσουν την ιστορία της αγαπημένης πόλης μας

FILE PHOTO. Η πανέμορφη κατεχόμενη κωμόπολη της Μόρφου

Toυ δρα Γεώργιου Κ. Γεωργίου  MD, FESC  Όπως σε κάθε γωνιά της κυπριακής γης, έτσι και στην περιοχή της Μόρφου συναντάμε μνήμες και προσκυνήματα της ομορφιάς, της παράδοσης και της ιστορίας της πολυβασανισμένης μας πατρίδας.

Η Μόρφου, σύμφωνα με την παράδοση, πήρε το όνομα της από τη θεά της ομορφιάς Μορφώ, δηλαδή την Αφροδίτη. Η χρυσοφόρα κοιλάδα της απλώνεται εύφορη στο νοτιοδυτικό τμήμα του νησιού, από την περιοχή των Σόλων μέχρι το Συριανοχώρι. Ένα συνταίριασμα του βουνού και της θάλασσας είναι το  χαρακτηριστικό της νοερής περιδιάβασης στην κοιλάδα της Μόρφου, με στολίδι την ομώνυμη κωμόπολη, όπου στην καρδιά της βρίσκεται κτισμένος ο ναός του Άη Μάμα, του πολιούχου και προστάτη της.

Στην κοιλάδα της Μόρφου βρίσκεται θαμμένος ένας πλούσιος πολιτισμός, των περιόδων που ανάγονται στο 16ο μέχρι το 12ο αιώνα π.Χ. Κοντά στην όχθη του ποταμού Οβκού, το 1968 η σκαπάνη του αρχαιολόγου, έφερε στην επιφάνεια ένα μεγάλης ιστορικής αξίας οικισμό. Είναι η λεγόμενη Τούμπα του Σκούρου ή λόφος του σκότους όπως αλλιώς λέγεται. Η Τούμπα του Σκούρου είναι το κέντρο μιας μικρής ομάδας ανασκαμμένων πολιτειών που ανάγονται σε διάφορες εποχές. Η Τούμπα του Σκούρου ήταν η μόνη περιοχή της εποχής του χαλκού που πρόσφερε με την ανακάλυψη της έναν συνδυασμό πολυδιάστατης ιστορίας διαφόρων περιοχών.

Οι ιστορικοί Σόλοι, με το ξακουστό ανάκτορο του Βουνιού, θυμίζουν πως οι Σόλοι ήταν το μόνο από τα εννιά βασίλεια της Κύπρου που άντεξε πιότερο στην πολιορκία του Πέρση κατακτητή, κατά τη διάρκεια των Περσικών επιδρομών και που την ηρωική αντίσταση τους οι γενναίοι υπερασπιστές της πόλης την πλήρωσαν με την ίδια τους τη ζωή. Ανάμεσα στους νεκρούς μαχητές κι ο βασιλιάς των Σόλων Αριστόκυπρος, που έπεσε υπερασπίζοντας το βασίλειό του. Η πόλη των Σόλων άκμασε και πλούτισε πολύ στα Ρωμαϊκά χρόνια. Τον πλούτο της αυτό, τον οφείλει αποκλειστικά και μόνο στα γειτονικά μεταλλεία του χαλκού. Κατά την διάρκεια των Ρωμαϊκών χρόνων κτίστηκε και το περίφημο θέατρο των Σόλων. Πιστεύεται πως παλιά στην ίδια τοποθεσία βρισκόταν κτισμένο ένα άλλο Ελληνικό θέατρο.

Η βυζαντινή εκκλησία του Άη Μάμα βρίσκεται κτισμένη στην καρδιά της Μόρφου. Εκεί, τις ευτυχισμένες, λεύτερες μέρες γίνονταν όλες οι επίσημες γιορτές της κωμόπολης και το καμπαναριό κτυπούσε χαρούμενα κάθε που είχε μια μεγάλη γιορτή, μα προπάντων στις 2 του Σεπτέμβρη, ημέρα της γιορτής του Αγίου. Ο ναός στο εσωτερικό του, λιτός μα μεγαλόπρεπος, δίνει την εντύπωση πως χωρίζεται σε 3 μέρη. Τούτο οφείλεται στις ψηλές του κολώνες και τις καμάρες. Δέος νιώθει ο προσκυνητής έστω και νοερά αντικρίζοντας τον ναό, ξέροντας πως στη μεγάλη τρίκλιτη, με τρούλο βασιλική του, φυλάγεται το λείψανο του πολιούχου Αγίου Μάμα, προστάτη της Μόρφου.

Αρχικά, στα ερείπια ενός αρχαίου ναού, αφιερωμένου στη θεά Μορφώ, δηλαδή την Αφροδίτη, πρωτοκτίστηκε ένα εκκλησάκι  αφιερωμένο στον Άγιο Μάμα τον θαυματουργό. Τα λείψανα του τα έφεραν στην περιοχή της Μόρφου οι γενναίοι Ακρίτες, που ήλθαν στον τόπο μας για να τον υπερασπίσουν από τις Αραβικές επιδρομές. Η μορφή του Αγίου ήταν ζωγραφισμένη και στα τρομερά ρόπαλα των Ακριτών, που παρομοίαζαν τον Άγιο με τον μυθολογικό ήρωα Ηρακλή. Με το πέρασμα των χρόνων η εκκλησία που έκτισαν οι Ακρίτες μεγάλωσε. Στα χρόνια της φραγκοκρατίας, οι ορθόδοξοι ίδρυσαν στην εκκλησία του Αγίου Μάμα κι ένα μοναστήρι, που στα χρόνια της τουρκοκρατίας λειτούργησε και σαν κρυφό σχολειό. Μια τοιχογραφία του 15ου αιώνα παρουσιάζει τον Άγιο πάνω σ’ ανθρωπόμορφο λιοντάρι.

Όσα χρόνια κι αν περάσουν, η τουρκική κατοχή και ο εποικισμός δεν μπορούν να διαγράψουν ή να πλαστογραφήσουν την ιστορία της Μόρφου. Η Μόρφου είναι δική μας κι ας την κρατούν οι ξένοι. Το διαλαλεί το άρωμα των λεμονανθών που διαπερνά το συρματόπλεγμα της προδοσίας, που μοίρασε τη γη και την καρδιά και κρατά άσβεστη την ελπίδα μέσα μας. Το διαλαλούν οι φωνές των ηρωικών μας νεκρών που μας καλούν να μην λυγίσουμε σε απειλές, να μην υποκύψουμε σε μηχανορραφίες, αλλά ενωμένοι να διεκδικήσουμε την απελευθέρωση κι επιστροφή.

Στη θύμηση μας κρατιούνται όλα οικεία, ζωντανά και περιμένουμε την ώρα του γυρισμού, που η καμπάνα του Άη Μάμα θα σημάνει την ώρα της λευτεριάς. Κι εμείς, όλοι εμείς θα βρεθούμε εκεί ταπεινοί προσκυνητές για να φιλήσουμε ευλαβικά ξανά το άγιο χώμα της Μόρφου.

*Καρδιολόγος, δημότης της Μόρφου.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *