Ο πολιτικός χαρακτήρας των ενεργειακών και η σημασία χάραξης εθνικής στρατηγικής

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης σε συνάντηση με αντιπροσωπεία της εταιρίας ΕΝΙ, στο Προεδρικό Μέγαρο, Λευκωσία 24 Νοεμβρίου 2017/ ΓΤΠ/ Χ. Αβρααμίδης

Του Σταύρου Αγγελίδη

Ιστορικά παγκόσμια γεγονότα αναδεικνύουν τα ενεργειακά θέματα ως τα δυσκολότερα σε διαχείριση και σε σχέση με την πολύπλοκη πολιτική τους επιρροή. Αποτελούν το νούμερο ένα κίνδυνο αποσταθεροποίησης και διπλωματικών επιπλοκών. Αυτά ως ένα “reality test” ή εξέταση με την πραγματικότητα για να το πούμε και στα Ελληνικά για αυτούς που φαντάζονται την Κύπρο ρυθμιστή και “παίκτη” στην περιοχή. 

Χώρες με πραγματική επιρροή στην περιοχή τους και όντως ρυθμιστές για χρόνια “γονάτισαν” κατά καιρούς μπροστά στα τεράστια πολιτικά συμφέροντα πίσω από τα οποία βρίσκονταν στρατηγικοί σχεδιασμοί ελέγχου του πετρελαίου. Δεν είναι δυνατόν κάποιοι να προσπαθούν να παρουσιαστούν προς τον λαό ως ανώτεροι των περιστάσεων γιατί απλά η ιστορία των ενεργειακών και των γεωπολιτικών συμφερόντων σε σχέση με αυτά τους ανατρέπει τις όποιες θεωρίες. Οφείλει ο λαός να γνωρίζει ρεαλιστικά τις πραγματικότητες που έχουμε να αντιμετωπίσουμε και να γνωρίζει πως οποιοιδήποτε λανθασμένοι χειρισμοί του θέματος αυτού θα μετατρέψουν την ανακάλυψη υδρογονανθράκων στην περιοχή μας από ευλογία σε κατάρα.

Μέχρι το τέλος του 2018 θα γνωρίζουμε ακριβώς τα αποθέματα στην Κυπριακή ΑΟΖ, σύμφωνα πάντα με τον Υπουργό Ενέργειας. Σε εκείνο το σημείο είναι που μπαίνουμε πραγματικά στην ουσία και στην πραγματική διαχείριση του θέματος από πολιτικής άποψης. Γι’ αυτό και το συγκεκριμένο θέμα δεν μπορεί να αποτελεί μέρος της ατζέντας μόνο της εκάστοτε Κυβέρνησης αλλά μέρος ενός εθνικού σχεδιασμού με τη συμμετοχή όλων. Οι πλουτοπαραγωγικοί μας πόροι ανήκουν πρώτα στον λαό και δεν είναι δυνατόν να αποτελεί ένα τέτοιο θέμα μέρος οποιωνδήποτε μικροπολιτικών σκοπιμοτήτων για χάριν της συλλογής ψήφων. Οι οποιοδήποτε εκμεταλλεύονται ένα τέτοιο λεπτό θέμα για τους δικούς τους λόγους και μόνο, είναι αφελείς, το ολιγότερον, και εμπαίζουν τον λαό τολμώ να πω.

Θα πρέπει να αντιληφθούμε πως τα ενεργειακά δεν αποτελούν θέματα συνδεδεμένα με οικονομικής φύσεως έργα μόνον, αλλά καταρχήν με οικονομικούς σχεδιασμούς στη βάση όμως γεωπολιτικών συμφερόντων. Η επιστημονική πλευρά του θέματος είναι μία, η βάση για εκμετάλλευση όμως είναι άλλη, και είναι πολιτικού χαρακτήρα. Αν υπολογίσουμε ακόμα πως το ενεργειακό θα είναι μέρος ή κάποιοι θα προσπαθήσουν να το κάνουν μέρος και της οποιασδήποτε λύσης μας παρουσιαστεί, τότε αντιλαμβάνεστε πως άμεσα πρόκειται για αποφάσεις καθαρά πολιτικού και γεωπολιτικού χαρακτήρα και όχι οικονομικού ή επιστημονικού. Θα πρέπει να γνωρίζουμε πως οι πραγματικές πιέσεις σε ό,τι αφορά το Κυπριακό θα ξεκινήσουν όταν θα έχουμε ακριβή εικόνα των αποθεμάτων τα οποία είναι εμπορεύσιμα.

Η εθνική στρατηγική θα μας απαλλάξει κατ’ αρχήν από οποιεσδήποτε τυχόν πιέσεις που θα είναι επικεντρωμένες από ξένους παράγοντες στην εκάστοτε κυβέρνηση, αφού θα είναι μέρος και της εθνικής εξωτερικής μας πολιτικής και ως βάση της οικονομικής μας διπλωματίας για κάθε κυβέρνηση. Επιπλέον θα δημιουργήσει και την αρχή της βάσης για λύση του Κυπριακού, και αυτό να το θυμάστε. Το ενεργειακό θα είναι το κυρίως θέμα στη βάση του οποίου μπορεί να λυθεί το Κυπριακό. Σωστή διαχείριση του μπορεί να μεταβάλει τις ισορροπίες στις διαπραγματεύσεις και μπορεί να ασκήσει πιέσεις κυρίως προς εταίρους και όχι προς την Τουρκία μόνο. Λέω ξεκάθαρα λοιπόν πως μια Ευρωπαϊκή λύση του Κυπριακού ξεκινά με πιέσεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ας μην ξεχνάμε πως το Κυπριακό ήταν ο κύριος λόγος ένταξης μας στην Ε.Ε. Γι’ αυτό και προκρίνω μέσω του ενεργειακού και αλλαγή στρατηγικής σε ό,τι αφορά τις πιέσεις που βάζουμε για λύση. Διαπραγματευτικά υπάρχουν πάντα και οι έμμεσοι οδοί και όχι πάντα οι απευθείας.

Αυτό βέβαια που φοβίζει στην περίπτωση μας ως Κύπρος είναι τρία παραδείγματα τα οποία δεν μας τιμούν ιδιαίτερα για την ένδειξη οράματος και στρατηγικού προγραμματισμού: το πρώτο είναι το Κυπριακό το ίδιο και ως το κυριότερο μας θέμα, και το γεγονός πως δεν καταφέραμε να έχουμε εθνική στρατηγική με τρανταχτό παράδειγμα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το Εθνικό Συμβούλιο αλλά και τις διαφωνίες σε επίπεδο μοντέλου λύσης. Δεύτερο, είναι πως ως κράτος δεν έχουμε οικονομικό μοντέλο με μακροχρόνιο πλάνο άλλα στηριζόμαστε κυρίως σε διάφορες ιδέες εισροής χρημάτων κατά καιρούς αγνοώντας πλήρως τις παγκόσμιες εξελίξεις και τη δυναμική των νέων μας επιστημόνων. Τρίτο, προσπαθούμε να υλοποιήσουμε εδώ και 16 χρόνια που ψηφίστηκε ο πρώτος νόμος το Γενικό Σχέδιο Υγείας (ΓεΣΥ) και αν και ψηφίστηκε ομόφωνα από τη Βουλή ως νομοσχέδιο το 2017. Αυτό που μετρά είναι αν έχουμε την δυνατότητα να το υλοποιήσουμε στην πράξη και όχι ως νομοθέτημα μόνο. Με τέτοιο τρόπο σκέψης και λειτουργίας λυπάμαι να πω, δεν διαβλέπω προσωπικά αρκετές πιθανότητες για τη δημιουργία εθνικής στρατηγικής στο θέμα της ενέργειας.

Η αντικειμενικότητα και ο ρεαλισμός απογοητεύει πολλές φορές, αλλά από την άλλη μας προετοιμάζει για να ξέρουμε και ανάλογα να πράττουμε. Δεν είναι κακό τότε να γνωρίζουμε κάποιες πραγματικότητες για να ξέρουμε τι ζητάμε. Δεν μπορεί να ζητάμε μια Κύπρο ρυθμιστή και παίκτη στα ενεργειακά στην περιοχή και γενικότερα την Ε.Ε. αλλά με χαμηλές αντιστάσεις που προέρχονται κυρίως από τη μη χάραξη εθνικής στρατηγικής. Η πατρίδα χρειάζεται οραματιστές και πολέμιους των μικροπολιτικών συμφερόντων.

*MA International Policy & Diplomacy

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *