Ο ρόλος των πολιτών, καθημερινά και όχι ανά πενταετία, είναι καθοριστικός για να είναι και Τοπική και Αυτοδιοίκηση!

Το Προεδρικό Μέγαρο της Κύπρου. Φωτογραφία ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟΣ

Του ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΣΙΜΙΛΛΗ

Hαπό μακρού αναμενόμενη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης διανύει το τελευταίο κομμάτι της επί χάρτου διαδρομής της, κουβαλώντας το απόσταγμα της μέχρι τώρα πορείας που δεν ήταν χωρίς προβλήματα. Μερικοί από τους τοπικούς άρχοντες αισθάνονται να φεύγει η εξουσία κάτω από τα πόδια τους, άλλοι αισθάνονται να φουσκώνουν από τη διεύρυνση του ρόλου του δικού τους δήμου. Άλλοι προβληματίζονται για το προξενιό, άλλοι χαίρονται για το προσδοκώμενο προικοσύμφωνο. Λίγες είναι οι περιπτώσεις που υπάρχει ετοιμότητα για διαχείριση της σημαντικής αυτής πρόκλησης κι ακόμα λιγότερες εκείνες που προνόησαν να προετοιμάσουν το έδαφος ενόψει των εξελίξεων που από καιρό άρχισαν να γίνονται γνωστές.

  • Είναι πρόωρο να σχολιαστεί το νομοσχέδιο την ώρα που δεν έχει ακόμα δημοσιοποιηθεί. Μέχρι τη συζήτησή του στη Βουλή εκτιμάται πως θα υπάρχει κάποιο ρεαλιστικό διάστημα ώστε να μελετηθεί από τα μέλη της αλλά και τους πολίτες, ώστε να διαμορφώσουν κι αυτοί από μόνοι τους άποψη. Αυτό όμως δεν αρκεί. Μια τέτοια αλλαγή, που δεν μπορεί να αναφέρεται μόνο στις «εδαφικές αναπροσαρμογές» αλλά και στον επανακαθορισμό αρμοδιοτήτων, απαιτεί, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία και πρακτική, δημόσια διαβούλευση, ακόμα και δημοψήφισμα ώστε οι ενημερωμένοι πολίτες να τοποθετηθούν.

Στην προκαταρκτική κουβέντα σημειώνεται η προοπτική εξοικονόμησης πόρων που, ελπίζοντας να επιβεβαιωθεί και στην πράξη, αποτελεί από μόνη της ένα σημαντικό όφελος. Είναι όμως και πολλά άλλα που χρειάζεται να διασφαλιστούν μέσα από τη λειτουργία του νέου πλαισίου με στόχο την εξυπηρέτηση του πολίτη στον οποίο απευθύνεται (και) η Τοπική Αυτοδιοίκηση.

  • Μια εξυπηρέτηση αναβαθμισμένη ποιοτικά, σε βάση όχι πελατειακή αλλά σεβασμού των δικαιωμάτων του πολίτη, ενάντια στην κάθε διάκριση και με διασφάλιση του δίκαιου, της ηθικής, της ισοπολιτείας. Είναι και η καταγραφή κι έγκαιρη ανταπόκριση σε παράπονα, εισηγήσεις, υπομνήσεις και θετικά σχόλια των πολιτών. Κι είναι αυτά θέματα στα οποία δεν τα πάει, γενικά, και τόσο καλά η Τοπική Αυτοδιοίκηση. Αν ήταν να συμφωνήσουμε σε κάποιους δείκτες, θα ήταν λογικό να στοχεύουμε να μειώνονται τα παράπονα, αλλά και να αυξάνονται οι εισηγήσεις και τα θετικά σχόλια. Μόνη η μείωση των παραπόνων δεν σημαίνει κατ΄ανάγκην ικανοποίηση, αφού μπορεί και να είναι δηλωτική της απογοήτευσης των πολιτών, που ούτε για παράπονα δεν απευθύνονται πια στον δήμο τους.

Η συνένωση-διεύρυνση των δήμων μπορεί να μας απαλλάξει από τον ανταγωνισμό ποιος θα συγκεντρώσει τις περισσότερες λειτουργίες και δράσεις στα μέχρι τώρα όριά του, στοιβάζοντάς τις ακόμα και σε πολυώροφα κτήρια, εκτός χώρου και χωρίς μελέτες στρατηγικών επιπτώσεων – ό,τι βλέπουμε τα τελευταία πέντε χρόνια. Αυτό ουδόλως αποτελεί απάντηση στην παράλογη εξάπλωση των πόλεων σε βάρος αγροτικών περιοχών (οικοπεδοποίηση, πολιτική μεμονωμένης κατοικίας). Ατυχώς, πολύ λίγοι μιλάμε πια για την αστυφιλία και την υπαλληλοποίηση του πληθυσμού σαν αποτέλεσμα της απουσίας ή ανεπάρκειας και αναποτελεσματικότητας των όποιων κατά καιρούς μέτρων για αποκέντρωση κι ανάπτυξη της υπαίθρου.

Είναι κι άλλα θέματα πολλά που με την ευκαιρία αυτή πρέπει να τύχουν σωστής διαχείρισης. Ηλεκτρονική διακυβέρνηση, πρόσβαση των πολιτών σε πληροφορίες και συμμετοχή στη λήψη αποφάσεων, λειτουργία της γειτονιάς, πολεοδομικός σχεδιασμός. Είναι ακόμα τα θέματα των ανθρώπινων πόρων, της ουσιαστικής αξιολόγησης, των προσλήψεων και προαγωγών, της αξιοκρατίας, της εφαρμογής της νομοθεσίας, της πολυδιάσπασης αρμοδιοτήτων. Θα σταματήσουν οι παράτυπες παρεμβάσεις κομματικών μηχανισμών και οι πιέσεις από οικονομικά συμφέροντα; Κι όπου στη νομοθεσία δεν υπάρχει ούτε χαραμάδα, θα σταματήσουμε να ανοίγουμε παράθυρα; O νέος υπουργός Εσωτερικών καλείται να συμβάλει στη δημιουργία μιας άλλης ατμόσφαιρας με το νέο ξεκίνημα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης…

Πολλά από αυτά τα προβλήματα δεν εκπλήσσουν μιας και αποτελούν μια αντανάκλαση των γενικότερων χαρακτηριστικών της κοινωνίας. Την κοινωνία την αποτελούν οι πολίτες, οι εκπρόσωποί τους, τα κόμματα, τα κινήματα κι άλλοι φορείς, το πλαίσιο λειτουργίας, οι προτεραιότητες και το όραμα, που όπου υπάρχει δεν είναι κοινό, οι αδυναμίες που έγιναν συνήθειες. Όλα όσα συνοψίζονται στο «δαμαί εν Κύπρος», που συχνά διατυπώνεται σαν έκφραση, όχι περηφάνιας κι αυτοπεποίθησης, αλλά σαν ένα παρεξηγημένο άλλοθι και δικαιολογητικό της κάθε μας λανθασμένης επιλογής. Τι να αναμένουν άραγε οι της Τοπικής Αυτοδιοίκησης από τον νέο υπουργό Οικονομικών, ο οποίος μαζί με την ευθύνη στήριξης του υπό μεταρρύθμιση θεσμού, έχει το πλεονέκτημα της επαρκούς γνώσης της κατάστασης; Η αλλαγή ρόλου μπορεί να βοηθήσει καθοριστικά! Είναι και γι΄αυτό η συγκυρία μοναδική κι ενδιαφέρουσα κι ευχόμαστε να αξιοποιηθεί.

Σύντομα θα καταλαγιάσουν οι αμφισβητήσεις για την ορθότητα συγκεκριμένων συνενώσεων κι οι προτάσεις θα διαμορφωθούν σε νομοθεσία που θα περάσει στο χαρτί κι ελπίζουμε η ουσία της να μη μείνει στο ράφι. Στην κάθε περίπτωση, ο ρόλος των πολιτών, καθημερινά και όχι ανά πενταετία είναι καθοριστικός, βαλβίδα ασφαλείας για να είναι και Τοπική και Αυτοδιοίκηση!

ktsimillis@cytanet.com.cy

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *