Όσο εγκλήματα χρεώνουν ισοπεδωτικά τους Κυπρίους, τις  τωρινές και τις επόμενες γενιές, μια φανερή ή συγκαλυμμένη διχοτομική «λύση» θα είναι αναπόφευκτη!

Από την κηδεία των 14 παιδιών στα κατεχόμενα. Φωτογραφία Φιλελεύθερος

Του ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΣΙΜΙΛΛΗ

Ποια να ΄ναι άραγε για τον καθένα η τελευταία εικόνα της χρονιάς που μόλις έφυγε; Είναι η φανταστική εικόνα της πολυμελούς οικογένειας που δεν κατάφερε να επαναληφθεί τις γιορτινές μέρες; Είναι η στολισμένη βιτρίνα σε άδειο και παγωμένο δρόμο ή το στιγμιότυπο με τους εύθυμους «γενναίους» συμπολίτες  μας που δεν θεώρησαν χρήσιμο να κρύψουν την ανευθυνότητά τους πίσω από μια απλή μάσκα; Αν κοιτάς πέρα από τα νησιωτικά όριά μας, μπορεί να θυμάσαι το τελευταίο μωρό που πνίγηκε σαλπάροντας για ένα άγνωστο μέλλον. Κι η δικιά μου «τελευταία εικόνα» – μπορεί και για αρκετούς από εσάς; Είναι εκείνες οι φωτογραφίες των δεκατεσσάρων μωρών κι εφήβων της Μάραθας, της Αλόας και της Σανταλάρης… Το μικρότερο δεν θα ΄χε κλείσει σήμερα 47 χρονών. Κι εκείνη που όλα μαζί, φορώντας τις σχολικές ποδιές τους, θα κρατούσαν για ενθύμιο… Τώρα έμεινε μόνο το ενθύμιο στα χέρια ενός μόνο από τα παιδιά – αγγελιαφόρου του τρόμου εκείνου του φονικού. Για τέτοιες τραγικές ιστορίες με θύματα ανάμεσα στους «δυο λογιών» Κυπρίους μάθαμε (όσοι θελήσαμε) πολλά από τη Σεβγκιούλ Ουλουτάγκ και τον Αντρέα Παράσχο. Θα ΄πρεπε όμως την σκυτάλη να την έπαιρνε απ΄αυτούς η Πολιτεία. Θα ΄πρεπε να την έπαιρναν συλλογικά και η κάθε μια από τις δυο κοινότητες…

Πίσω στην εικόνα, λοιπόν, πιο σωστά πίσω στον χρόνο – Αύγουστος 1974. Οι λεπτομέρειες δημοσιοποιήθηκαν ήδη πριν από είκοσι τόσα χρόνια. Έγκλημα πολέμου, ένα φρικτό έγκλημα κι αυτό όπως και άλλα με θύματα αμάχους, εκτελέσεις αιχμαλώτων,  βιασμοί και άλλες  θηριωδίες. Στις 26 του Δεκέμβρη έγινε η τρίτη ταφή των λειψάνων των παιδιών – η πρώτη ήταν σε παρακείμενο σκουπιδότοπο, με την ολοκλήρωση του εγκλήματος. Η δεύτερη, μετά τον εντοπισμό και την αναγνώριση των σορών των θυμάτων, σε χώρο όπου στη συνέχεια αναγέρθηκαν δυο μνημεία. Και τώρα η τρίτη(!) για να δοθεί η ευκαιρία και στους τωρινούς «επίσημους» του ψευδοκράτους και τον κατοχικό διοικητή να το εκμεταλλευτούν… Τα μικρά φέρετρα – μικραίνουν με το πέρασμα του χρόνου – τοποθετημένα στη σειρά, σκεπασμένα με τις «δικές τους» σημαίες.

Συχνά, στις κηδείες αγνοουμένων, αναφέρεται πως έτσι γράφεται η τελευταία πράξη, ο επίλογος. Δεν είναι έτσι ακριβώς… Χρειάζεται κι η διερεύνηση των συνθηκών, οι ευθύνες, η παραδοχή, η απολογία, η καταδίκη. Δεν παραγράφονται τέτοια εγκλήματα ακόμα κι αν η τυφλή δικαιοσύνη (ή, και το συμφωνημένο πλαίσιο για τη διερεύνηση της τύχης των αγνοουμένων) αλλιώς καθορίζουν. Είναι όμως και οι ανθρώπινοι κανόνες που δεν μπορούν να αθωώσουν τους ενόχους οι οποίοι, δεκαετίες τώρα, στις δυο πλευρές της τότε «πράσινης γραμμής» κι ύστερα του κατοχικού οδοφράγματος, προσπάθησαν (κι αρκετοί το κατάφεραν) να εξαργυρώσουν τον «ηρωϊσμό» τους με θέσεις και αξιώματα, να συμβάλουν στην καθοδήγηση των δυο κοινοτήτων, να αναλάβουν ρόλους, από την αρχή και στη συνέχεια, στην Κυπριακή Δημοκρατία κι αργότερα στο ψευδοκράτος. Κι όσοι δεν ήξεραν από πολιτική (όχι πως και οι άλλοι ήξεραν), να γίνουν επιχειρηματίες για να μας αναπτύξουν ή και εκπαιδευτικοί να διδάξουν τα παιδιά μας… Στο μεταξύ η τουρκική εισβολή αξιοποίησε όχι μόνο το πραξικόπημα – τη συνδυασμένη πρώτη φάση του συνολικού εγχειρήματος αλλά και κι όσα «εκάμαμεν τζι’ εμείς πολλά» για να εδραίωσει την κατοχή, διαγράφοντας τα δικά της πολλαπλάσια εγκλήματα και προβάλλοντας μόνο Τουρκοκύπριους σαν τα θύματα. Κι αυτοί, χωρίς να αναγνωρίζουν (στο μεγαλύτερο ποσοστό τους) τις δικές τους ευθύνες, έφτασαν να μιλούν, γενικά και αόριστα, για τα πόσα έπαθαν και πως, «επομένως» για λόγους ασφάλειας, χρειάζονται τις εγγυήσεις της Τουρκίας, ξεχνώντας τα ανάμεσά τους θύματα αυτής και των εντολοδόχων της  πριν και μετά το 1974.

Ο επίλογος, λοιπόν, δεν γράφτηκε και δεν θα γραφτεί αν δεν υπάρξει κάθαρση. Τούτη η ντροπή και η κάθε άλλη όμοιά της δεν μπορεί να μας βαραίνει. Η Ιστορία δεν μπορεί να περιμένει άλλο γιατί απειλητικά προβάλλουν μη αντιστρεπτές ρατσιστικές διευθετήσεις με επίκληση τέτοιων εγκλημάτων και της εξ αυτών καχυποψίας. Όλοι σχεδόν πια δηλώνουν πως «η λύση πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις ανησυχίες των δυο κοινοτήτων». Γιατί να συντηρούμε, όμως, αυτές τις ανησυχίες; Δεν ξεμπερδεύουμε βάζοντας στην ζυγαριά «τα δικά μας» και «τα δικά τους» εγκλήματα. Δεν μπορεί να βαραίνουν σαν προπατορικό αμάρτημα (και μάλιστα μόνο τους Ελληνοκύπριους) και εύκολη «αιτιολόγηση» του αναπόφευκτου μόνιμου φυλετικού διαχωρισμού. Ούτε μπορεί να χρεώνεται ολόκληρη κοινότητα (η μια ή η άλλη) με εγκληματικές ενέργειες. Κι αυτό ρατσιστικό είναι!

Τελικά ουδείς τιμωρήθηκε για δολοφονίες αθώων σε ολόκληρη τη διαδρομή των «δικοινοτικών ταραχών», περισσότερο από έξι δεκαετίες από τη σφαγή στο Κιόνελι. Ούτε εκείνοι που φόρτωσαν στους Ελληνοκύπριους «το έγκλημα της μπανιέρας» που από Τουρκοκύπριους καταδείχτηκε πως ήταν σκηνοθετημένο. Ούτε για τη δολοφονία των Ασσιωτών, ούτε για τη δολοφονία των αμάχων στο Πετροφάνι, τη Βώνη, το Παλαίκυθρο, την Τόχνη. Ούτε για το φονικό της «τελευταίας εικόνας του 2020». Ουδένα από αυτά μπορεί να αντισταθμίσει μια προηγούμενη δολοφονία. Ούτε μια επόμενη μπορεί να δικαιολογηθεί… Δεν τα διαγράφουμε κρύβοντάς τα! Πρέπει να τα μαθαίνουμε, να τα αποδεχτούμε και να μην πούμε πως δεν τα ξέραμε. Μόνο έτσι θα δεσμευτούμε με ειλικρίνεια, όλοι οι Κύπριοι, πως δεν θα αφήσουμε να ξαναγίνουν. Είναι η μόνη πιθανότητα και η μόνη δυνατότητα να ζήσουμε σε μια ενωμένη κοινωνία, με αμοιβαίο σεβασμό ανάμεσα στους πολίτες της…

Για όσο καιρό τα εγκλήματα αυτά χρεώνουν άδικα και ισοπεδωτικά τους Κυπρίους, τις  τωρινές και τις επόμενες γενιές, μια φανερή ή συγκαλυμμένη διχοτομική «λύση» θα είναι αναπόφευκτη!

 ktsimillis@cytanet.com.cy

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *