Παλιά λάθη που πληρώνουμε σήμερα

Φωτογραφία UN CYPRUS

Του ΧΡΙΣΤΟΥ ΨΙΛΟΓΕΝΗ

Το 1974 συντελέστηκε στην Κύπρο ένα πολλαπλό έγκλημα που ακόμα συνεχίζεται και επεκτείνεται, για το οποίο όμως υπάρχει σειρά καταδικαστικών ψηφισμάτων από τον ΟΗΕ.

Στις 20 Ιουλίου με το ψήφισμα 353/74, το Συμβούλιο Ασφαλείας απαιτεί τον άμεσο τερματισμό της στρατιωτικής επέμβασης στην Κυπριακή Δημοκρατία και αποχώρηση όλων των στρατευμάτων που δεν βρίσκονται στην Κύπρο με βάση τις συνθήκες Εγγύησης και Συμμαχίας, καθώς επίσης το σεβασμό της κυριαρχίας, ανεξαρτησίας και εδαφικής ακεραιότητας της Κύπρου. Οι πρόνοιες του ψηφίσματος αυτού έπρεπε να εφαρμοστούν χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση (ψήφισμα 3395/75). Το ψήφισμα ΓΣ3212/74 ήταν ομόφωνο, το ψήφισε και η Τουρκία, κι έχει για μας ειδική σημασία γιατί αργότερα υιοθετήθηκε από το Συμβούλιο Ασφαλείας με το ψήφισμα 365/74, γεγονός που του προσδίδει αυξημένη ισχύ.

Υπήρξε όμως και μια μεγάλη απάτη εκ μέρους της Τουρκίας. Αφού, επικαλέστηκε την Συνθήκη Εγγύησης, της οποίας αποκλειστικός σκοπός ήταν η διατήρηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, την παραβίασε με επιβολή διαμελισμού, τον οποίον όμως η Συνθήκη αυτή αποκλείει, όπως και την ένωση της Κύπρου με άλλο κράτος.

Εκ των υστέρων όμως η Τουρκία υποστηρίζει πως το μεν αντικείμενο της Συνθήκης, η Κυπριακή Δημοκρατία, για τη διατήρηση της οποίας υποτίθεται ότι επενέβη, δεν υπάρχει πλέον, υπάρχουν όμως και διατηρούνται οι τρεις εγγυήτριες Δυνάμεις! Δυστυχώς αυτός ο νομικός τραγέλαφος υιοθετήθηκε, με την ανοχή μας, και από τον ΟΗΕ, με αποτέλεσμα μερικές πενταμερείς, των οποίων σαφώς το αποτέλεσμα ήταν προκαθορισμένο υπέρ της Τουρκίας. Φυσικά η επέμβαση της Τουρκίας ήταν εντελώς παράνομη, τόσο από πλευράς των Συνθηκών περί Κύπρου όσο από πλευράς του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ (άρθρο 2). Διότι με την ένταξη της Κυπριακής Δημοκρατίας στον ΟΗΕ και μάλιστα με τις ψήφους των τριών εγγυητριών δυνάμεων, έπρεπε να εφαρμοστεί το άρθρο 103 του Καταστατικού Χάρτη του ΟΗΕ, σύμφωνα με το οποίο, σε περίπτωση σύγκρουσης υποχρεώσεων μιας χώρας μέλους από άλλες Συνθήκες, με τις υποχρεώσεις προς τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ, οι υποχρεώσεις έναντι του ΟΗΕ υπερισχύουν.

Επιπλέον, με τα ψηφίσματα 550 και 789 αποκτήσαμε τουλάχιστο ακόμα ένα μέσο πίεσης ειδικά για την Αμμόχωστο. Κοντολογίς, η Κύπρος είχε πάρει πολλά και ουσιαστικά ψηφίσματα για να ασκήσει τις αναγκαίες πιέσεις και να φέρει αποτέλεσμα. Τα δύο κόμματα εξουσίας όμως, εντελώς εσφαλμένα, μπήκαν σε ένα ατέλειωτο διάλογο με τα γνωστά αποτελέσματα. Είναι η ώρα λοιπόν του Συμβουλίου Ασφαλείας και όχι των τριών Εγγυητριών Δυνάμεων που αποδείχθηκαν αναξιόπιστες. Και αυτή την ύστατη στιγμή το Συμβούλιο Ασφαλείας έχει υποχρέωση να επέμβει και να επιβάλει στην Τουρκία την τήρηση των δικών του αποφάσεων και να υπενθυμίσει ότι αυτά δεν αφορούν μόνο την διαδικασία των συνομιλιών (διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία κλπ.) αλλά την όλη διαδικασία, με προτεραιότητα την εφαρμογή των πρώτων ψηφισμάτων τόσο από πλευράς ουσίας όσο και από πλευράς χρονικής. Αυτό φυσικά ισχύει και για τον επόμενο γύρο συνομιλιών, για να διατηρείται η δυνατότητα πίεσης που μας προσφέρουν τα πρώτα ψηφίσματα.

Οι διαδικασίες επίλυσης διαφορών προβλέπονται από το άρθρο 33 του Καταστατικού Χάρτη (μεσολάβηση, καλές υπηρεσίες κλπ.). Προβλέπεται όμως και δικαστική επίλυση, δηλαδή προσφυγή στο Διεθνές Δικαστήριο, και απ’ εκεί έπρεπε να αρχίσουμε.

Όσοι λοιπόν έσπευσαν να παραχωρήσουν στους Τουρκοκύπριους το περιβόητο «equal footing» (ίση μεταχείριση), είναι καιρός να διερωτηθούν αν ισχύει αυτό και για τους Ελληνοκύπριους με 40.000 κατοχικού στρατού να τους πατούν στο σβέρκο!

Τέλος εάν το Συμβούλιο Ασφαλείας θέλει πράγματι να προλαβαίνει τις κρίσεις και όχι να τρέχει πίσω από τα γεγονότα, μπορεί να ιδρύσει στην Κύπρο μια βάση του για άμεση και έγκαιρη επέμβαση. Η βάση αυτή θα καλύψει την ασφάλεια Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων, την ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου, με δυνατότητα έγκαιρης επέμβασης όπου αλλού αυτή χρειαστεί. Ελπίζουμε ότι η Βρετανία δεν θα διαφωνήσει.

*Πρέσβης ε.τ. Δρ Πολιτικών επιστημών (Βρυξέλλες), Δρ Νομικής (Potsdam, Γερμανία).

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *