Περιβάλλον: Ένα βήμα μπροστά, πόσα πίσω;

Toυ ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΣΙΜΙΛΛΗ

Η 9η Υπουργική Σύνοδος των Ηνωμένων Εθνών «Περιβάλλον για την Ευρώπη» φιλοξενήθηκε με μεγάλη επιτυχία στη Λευκωσία, το τριήμερο 5-7 Οκτωβρίου. Ήταν η πρώτη σύνοδος που διοργανώθηκε στη Μεσόγειο μετά από άλλες οκτώ που προηγήθηκαν από το 1991. Είναι πολλαπλός ο συμβολισμός. Από τη μια υπογραμμίζεται η έγνοια για τη θάλασσά μας. Από την άλλη, αναδεικνύεται ο ρόλος που η Κυπριακή Δημοκρατία έχει ή μπορεί να έχει (αν θέλει) στην ιδιαίτερα ευαίσθητη αυτή περιοχή, σε πείσμα της κατοχικής γείτονος. Ταυτόχρονα αναδεικνύονται πολλές ευθύνες για την Πολιτεία, την όποια Κυβέρνηση μα και την κοινωνία στο σύνολό της. Για τη διοργάνωση της Συνόδου χρειάστηκε πολλή δουλειά από πολλούς ανθρώπους που έβαλαν δημιουργικά προσεκτικές πινελιές στο Συνεδριακό για να ΄ναι λειτουργικό για τις ανάγκες μιας τέτοιας πολυπληθούς διάσκεψης.

Στο ξεκίνημα είχαμε μια ευχάριστη έκπληξη που ενθουσίασε τους συνέδρους! Σύγχρονοι δημιουργοί ζωντάνεψαν Ανεράδες από το ποίημα του Βασίλη Μιχαηλίδη και Δράκους (μόνο σαράντα!) από τα χαρακτικά του Χαμπή. Χρειάστηκε κόπος και χρόνος πολύς, ευαισθησία, χρώματα, κίνηση, μουσική, συμβολισμοί…

Πέρα από τις ευρωπαϊκές χώρες που εκπροσωπήθηκαν με υπουργούς Περιβάλλοντος, Παιδείας, Υποδομών, Τουρισμού, Εξωτερικών, πήραν μέρος και άλλες χώρες, από τη Μεσόγειο, τη Μέση Ανατολή και την Ασία, εβδομήντα τόσες χώρες! Γιατί το περιβάλλον, σε όλες του τις πτυχές, δεν χωράει σε γεωγραφικά όρια επί χάρτου ή μέσα σε σύνορα: ενέργεια, απόβλητα, υδάτινοι πόροι, ατμοσφαιρική ρύπανση, πυρηνική ενέργεια, κλιματική αλλαγή, μεταφορές, τουρισμός. Το ίδιο και οι προτάσεις και οι λύσεις που αναζητούνται, συχνά υιοθετούνται αλλά δύσκολα βρίσκουν  εφαρμογή: βιώσιμη ανάπτυξη, υποδομές, προστασία βιοποικιλότητας, κυκλική οικονομία, πράσινη ανάπτυξη. Μόνο που φέτος, απρόβλεπτα και απαράδεκτα…

Ένας άλλος παράγοντας κι οι επιπτώσεις της ισοπεδώνουν τις μικρές προσπάθειες και τα πενιχρά αποτελέσματα προηγούμενων αποφάσεων και σχεδιασμών. Η εισβολή του Πούτιν (για να μην αδικούμε ολόκληρο τον ρωσικό λαό…) στην Ουκρανία και οι καταστροφικές συνέπειες των διακόσιων εικοσιοκτώ ημερών φρίκης. Κι η επόμενη μέρα; Πώς και βρεθήκαμε ξανά μπροστά στην πυρηνική απειλή; Κάποιοι μας «καθησύχασαν» πριν λίγες μέρες πως ο προωθούμενος στο ουκρανικό μέτωπο ρωσικός εξοπλισμός είναι «λάϊτ» σε πυρηνικά! Κι εκείνο το ρωσικό υποβρύχιο που «αγνοείται» κάπου στις θάλασσες της Αρκτικής μαζί με το φορτίο πυρηνικού ολέθρου; Κι αν όλα αυτά προκύπτουν από τον παραλογισμό ενός άλλου πολέμου, τι γίνεται με την «ειρηνική» χρήση της πυρηνικής ενέργειας που, παρά την ψευδεπίγραφη περιγραφή της, ουδόλως δικαιολογεί τον εφησυχασμό μας, ειδικά εδώ, στην Ανατολική Μεσόγειο. Απέναντι από την κατεχόμενη Κερύνεια, κοντεύει η ώρα των πανηγυρικών εγκαινίων του υπό κατασκευή σταθμού στο Ακκουγιού ενώ και στην Αίγυπτο η ίδια ρωσική εταιρεία (Rosatom) ανέλαβε τον Ιούλιο την κατασκευή πυρηνικού σταθμού.

Φεύγοντας από το Συνεδριακό, με συγκρατημένη αισιοδοξία, μπαίνεις στη Λεωφόρο Ακαδημίας που σχεδιάζεται να γίνει αεροδιάδρομος με πολλές λωρίδες για να διευκολύνονται οι οδηγοί ατομικών αυτοκινήτων! Κι όμως, στα μικρά διαφημιστικά που μόλις προβλήθηκαν, μόνο μέσα μαζικής μεταφοράς βλέπαμε. Στο βάθος βλέπεις τους περήφανους πύργους ατάκτως και χωρίς μελέτες χωροθετημένους! Και πάλι τολμάς να περάσεις μέσα από το κυκλοφοριακό χάος του κέντρου της πόλης… Σκέφτεσαι πως δεν χρειαζόταν και τούτη η (πολύ σημαντική) Σύνοδος για να γίνουν όσα οι αρμόδιοι πολιτικοί και τεχνοκράτες έμαθαν(;) στις προηγούμενες οκτώ συνόδους και πολλές άλλες ανάλογες συναντήσεις. Δεν μιλάμε για αντιγραφή αλλά προσαρμογή στις ιδιαιτερότητες του τόπου. Απαιτεί κι αυτό κάποιες ικανότητες… Βλέπεις ακόμα την ανεπάρκεια πράσινου μα και το ροκάνισμά του σε πόλεις και την ύπαιθρο και διερωτάσαι αν αυτό απορρέει από την εξαγγελία για περιφερειακό ρόλο για την κλιματική κρίση. Σκέφτεσαι τις δεσμεύσεις (πάλι αυτές!) για βιώσιμη και πράσινη ανάπτυξη και διερωτάσαι πώς την εννοούν οι αρμόδιοι υπουργοί με τα μαγειρέματα στον Ακάμα. Πριν φτάσεις στο κέντρο έχεις χρόνο να σκεφτείς την Ανδρολίκου, τη Γεροσκήπου και το Ακρωτήρι, το Κάβο Γκρέκο και τις Πλάτρες, τη χημική ρύπανση. Τελικά, μέσα σ΄αυτή την αλληλουχία αντιφάσεων, χάνεται μεγάλο μέρος της σημαντικής προσπάθειας που γίνεται για την περιβαλλοντική εκπαίδευση, στα σχολεία και αλλού…

Είναι χρήσιμες τέτοιες Σύνοδοι… Έχουν, όμως, ουσιαστική χρησιμότητα αν οι συμμετέχοντες αξιοποιούν τις διαπιστώσεις και σέβονται τις αποφάσεις τους, τοπικά, περιφερειακά και διεθνώς. Μπαίνει κι αυτό στον ισολογισμό, μαζί με το περιβαλλοντικό αποτύπωμα της συνολικής διοργάνωσης καθώς και της διακίνησης των αντιπροσωπειών. Βγαίνει θετικό τελικά το αποτέλεσμα;

Υ.Γ.: Όσο κι αν το προσπαθήσει, η απερχόμενη Κυβέρνηση δεν θα μας πείσει πως για το περιβάλλον τα πήγε καλά. Ούτε και με τις δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών πως «ο προϋπολογισμός του 2023 είναι ο πιο πράσινος που είχε ποτέ η Κυπριακή Δημοκρατία»… Τόση αχρωματοψία πια;

 

ktsimillis@cytanet.com.cy

 

 

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *