Ποιος σκότωσε τον Χάμαρσκελντ; Νέα έκθεση για τα αίτια της συντριβής στην Αφρική του αεροπλάνου που μετέφερε τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ

Πηγή: Wikipedia

Του Πανίκου Παναγιώτου, Νέα Υόρκη

Ο δεύτερος Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών δεν είχε προλάβει να ασχοληθεί με το Κυπριακό, μετά την Ανεξαρτησία της Κύπρου, επειδή σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια μιας επικίνδυνης αποστολής στην Αφρική πριν από 58 χρόνια, σε ηλικία 56 ετών. Πρόκειται για τον Νταγκ Χάμαρσκελντ, το όνομα του οποίου επανέρχεται στην επικαιρότητα λόγω μιας νέας έκθεσης – πορίσματος για τις συνθήκες και τα αίτια που οδήγησαν στην πτώση του αεροπλάνου που επέβαινε στο Κονγκό, στις 18 Σεπτεμβρίου 1961. Ο Χάμαρσκελντ ήταν Σουηδός διπλωμάτης, οικονομολόγος και συγγραφέας. Είχε αναλάβει καθήκοντα στις 10 Απριλίου 1953 και μετά θάνατον τού απονεμήθηκε το Νόμπελ Ειρήνης (1961). Εκείνη την περίοδο έγινε ιδιαίτερα δημοφιλής για τις ειρηνευτικές πρωτοβουλίες του, υποστηρίζοντας ότι η Αφρική ανήκει στους λαούς της.

Ο Χάμαρσκελντ και 13 συνεπιβάτες του έχασαν τη ζωή τους όταν το αεροσκάφος Douglas DC-6 που τους μετέφερε από την Κινσάσα του Κονγκό προς την πόλη Ντόλα της Βόρειας Ροδεσίας (σημερινής Ζάμπια), όπου οι βρετανικές αποικιακές αρχές επρόκειτο να διεξάγουν συνομιλίες με τους αντάρτες της πλούσιας σε ορυκτά επαρχίας Κατάνγκα, συνετρίβη μυστηριωδώς. Μετέβαινε στην περιοχή για να συναντήσει τον ηγέτη των ανταρτών και με σκοπό να επιτύχει κατάπαυση του πυρός. Το Κονγκό (απέκτησε την ανεξαρτησία του από το Βέλγιο) και άλλες περιοχές της Αφρικής βίωναν εμφύλιες συγκρούσεις, φρικτά εγκλήματα από λευκούς μισθοφόρους και αποικιοκρατικές πολιτικές κλοπής του ορυκτού πλούτου τους.

Το 1962, οι ερευνητές του ΟΗΕ είχαν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι δεν μπόρεσαν να αποφανθούν με σιγουριά για την πραγματική αιτία της πτώσης του αεροσκάφους, αν ήταν αποτέλεσμα επίθεσης ή ατυχήματος, ενώ σε δυο βρετανικές έρευνες υποστηριζόταν ότι η αιτία ήταν «σφάλμα του πιλότου». Επομένως, η υπόθεση είχε κλείσει και εντάχθηκε στα «μυστικά» της περιόδου του Ψυχρού Πολέμου. Αλλά, η ανεξάρτητη έρευνα του Σουηδού Γκόραν Μπγιορκντάλ και της Σούζαν Γουίλιαμς (συγγραφέας του βιβλίου «Ποιος σκότωσε τον Χάμαρσκγελντ;») έπεισε τον ΟΗΕ να ξανανοίξει την υπόθεση. Το 2016, η παρουσίαση νέων πληροφοριών και μαρτυριών ανάγκασε τον τότε ΓΓ του ΟΗΕ, Μπαν Κι Μουν, να προτείνει τη διεξαγωγή μιας νέας έρευνας, η οποία διήρκησε περίπου τρία χρόνια. Το υλικό συγκεντρώθηκε από πληροφορίες μυστικών υπηρεσιών και κυβερνήσεων αρκετών χωρών. Στις 31 Ιουλίου 2019, ο Τανζανός δικαστής Μοχάμεντ Τσαντ Όθμαν, επικεφαλής της Ανεξάρτητης Ομάδας Εμπειρογνωμόνων των Ηνωμένων Εθνών, που εξέτασε τις νέες πληροφορίες σχετικά με το θάνατο του Νταγκ Χάμαρσκελντ, παρέδωσε την έκθεσή του στον σημερινό ΓΓ, Αντόνιο Γκουτέρες.

Η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ, με ψήφισμά της τον Δεκέμβριο του 2017, είχε ζητήσει από τον ΓΓ να την ενημερώσει γραπτώς, με βάση τα πορίσματα της νέας έρευνας, έως το τέλος της 73ης συνόδου της ΓΣ, δηλαδή έως τις 16 Σεπτεμβρίου 2019, με την επισήμανση ότι «η διεθνής κοινότητα έχει κοινή ευθύνη να επιδιώξει την πλήρη αλήθεια». Η έκθεση δεν έχει όμως ακόμα δημοσιοποιηθεί. Σύμφωνα με αξιωματούχο της Γραμματείας, φαίνεται ότι μετά από σχεδόν έξι δεκαετίες «ο ΟΗΕ δεν ήταν ποτέ πιο κοντά στην αλήθεια». Ο δικαστής Όθμαν είχε καλέσει τις χώρες που ενδέχεται να έχουν πληροφορίες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ, να ορίσουν έναν ανεξάρτητο και υψηλόβαθμο αξιωματούχο για τη μελέτη των αρχείων, υπογραμμίζοντας ότι οποιαδήποτε πληροφορία είναι πιθανό να οδηγήσει σε σίγουρα συμπεράσματα.

 

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.