Σημασία έχει ποιος θα τραβήξει τη σκανδάλη; Θα τον αφήσουμε; Για τη Χερσόνησο του Ακάμα, τo ερώτημα δεν είναι ποιος έχει τη μεγαλύτερη ευθύνη στις τέσσερεις σχεδόν δεκαετίες αλλά ποιος θα πάρει την ευθύνη της καταστροφής;   

FILE PHOTO. Νεογέννητες χελώνες τρέχουν προς τη θάλασσα στην παραλία της Λάρας στον Ακάμα/ ΓΤΠ/ Σταύρος Ιωαννίδης

Του ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΤΣΙΜΙΛΛΗ

Ήταν χρήσιμη κι ενδιαφέρουσα η κοινή συνεδρία των Επιτροπών Εσωτερικών και Περιβάλλοντος της Βουλής την περασμένη Τετάρτη. Θέμα ήταν οι εξελίξεις σε σχέση με τη Χερσόνησο του Ακάμα μέσα από μια αμφιλεγόμενη διαδικασία που ακολουθείται τους τελευταίους μήνες. Ήταν λογικό να είναι γεμάτη η αίθουσα της Ολομέλειας στο κανονικό κτήριο της Βουλής, μετά την επιστροφή ύστερα από τον διετή υποχρεωτικό εκτοπισμό λόγω πανδημίας. Η συνεδρία κράτησε πέραν του συνήθους και θα χρειαζόταν ακόμα περισσότερος χρόνος για να αναδειχτούν και συζητηθούν, στο πλαίσιο του Κοινοβουλίου, όλες οι πτυχές ενός θέματος που απασχολεί έντονα την κοινωνία, τις κοινότητες της περιοχής, τους περιβαλλοντικούς, επιστημονικούς και άλλους φορείς, αρκετά κυβερνητικά τμήματα, τους μεγαλοϊδιοκτήτες γης και τους  «ντιβέλοπερς», τελευταία και τους κυνηγούς. Αν είχανε όλοι τις ίδιες απόψεις δεν θα χρειαζόταν μια ακόμα συνεδρία ενώ ακόμα και μια σύγκλιση απόψεων για το τι (δεν) πρέπει να γίνει δεν σημαίνει και σύμπτωση προτεραιοτήτων ή και τελικού στόχου.

Η συνεδρία δεν έμοιαζε με άλλες! Μπορεί, πέρα από την ενημέρωση από τα εμπλεκόμενα τμήματα και τον σχολιασμό τους από τους βουλευτές και τους άλλους παρευρισκόμενους,  να ακούστηκαν γνωστές απόψεις, ήταν όμως φανερή η αγωνία στη δοσμένη χρονική συγκυρία. Η Κυβέρνηση σπεύδει να κλείσει το θέμα με βαρύ τίμημα για το μέλλον της Χερσονήσου σε συνδυασμό με την προσδοκία της για εκλογικό όφελος τον επόμενο Φεβράρη. Βέβαια εκλογές έχουμε συνέχεια και δεν είναι αυτές που φταίνε αλλά πώς οι κυβερνώντες προσπαθούν να τις αξιοποιήσουν με δράσεις της τελευταίας στιγμής…

Θα πείτε πως δεν είναι της τελευταίας στιγμής η απόπειρα «ισοζυγισμένης» ή «μέσης» λύσης μετά από σχεδόν τέσσερεις δεκαετίες. Μόνο που στα θέματα διαχείρισης τέτοιων ευαίσθητων περιοχών δεν χωράνε εκπτώσεις και παζάρια και λεγομενες μέσες λύσεις. Μέσα σ΄όλα αυτά τα χρόνια έγιναν μελέτες πολλές (που τις πληρώσαμε οι φορολογούμενοι – μόνο όσοι πληρώνουν!) που κατέληξαν σε πολύ διαφορετικά συμπεράσματα, εισηγήσεις και δεσμεύσεις για την Πολιτεία. Και τις έγιναν αυτές οι δεσμεύσεις; H Kυβέρνηση τις αθέτησε σηματοδοτώντας το πισωγύρισμα στο θέμα της προστασίας της Χερσονήσου αλλά και της στήριξης των κοινοτήτων και των κατοίκων τους.

Το 2021 ολοκληρώθηκε ένα πρώτο σχέδιο-πρόταση για το Τοπικό Σχέδιο (Κοινοτήτων) Ακάμα, χωριστά από εκείνο που θα ετοιμαστεί από τον Δήμο Πέγειας για τη δικιά του περιοχή. Κακή και λανθασμένη η επιλογή που δεν αφήνει περιθώριο για ολιστική μελέτη και αξιολόγηση και πιο αποτελεσματική εφαρμογή του ενιαίου (σε τέτοια περίπτωση) Σχεδίου. Δεν ξεχνάμε (αλλά δεν ήταν στα ζητούμενα της συνεδρίας) το λεγόμενο Εθνικό Δασικό Πάρκο (ΕΔΠ) – μια συνένωση ουσιαστικά δυο κρατικών δασών (ούτως ή άλλως προστατευμένων από τη νομοθεσία) που καλά-καλά ούτε επί χάρτου δεν ενώνονται. Είναι όμως χαρακτηριστική η απόστασή του από τις κοινότητες με όσα προβλήματα αυτό συνεπάγεται. Σκεφτείτε πως οι επισκέπτες του ΕΔΠ μπορούν να το «γνωρίσουν» μέσα από τα ιδιωτικά τους αυτοκίνητα χωρίς, ούτε από περιέργεια, να επισκεφτούν μια από τις κοινότητες, αφού μπορούν να εξυπηρετηθούν από τα αναψυκτήρια κι άλλες αχρείαστες εντός προστατευόμενης(;) περιοχής υποδομές. Ας πάμε όμως στη δεύτερη – αναθεωρημένη πρόταση για το Τοπικό Σχέδιο Κοινοτήτων…

Οι στόχοι μιλούσαν με σαφήνεια για συμπαγή κι όχι διάσπαρτη ανάπτυξη. Αυτό προέβλεπαν οι όροι εντολής και οι στρατηγικοί στόχοι της Έκθεσης του Υπουργού Εσωτερικών για την εκπόνηση του Τοπικού Σχεδίου. Σε πλήρη αντίθεση με αυτούς τους στόχους, η προβλεπόμενη από την κυβερνητική πρόταση ανάπτυξη είναι διάσπαρτη! Κύρια χαρακτηριστικά της είναι και μερικές ιδέες που έχουν παντελώς αποτύχει όπου εφαρμόστηκαν στην υπόλοιπη ελεύθερη Κύπρο. Υπήρξε η παραδοχή πως ευθύνεται η απουσία εποπτικού ελέγχου αλλά, σίγουρα, όχι μόνο αυτή! Ο υπουργός Εσωτερικών μίλησε με σαφήνεια πριν λίγα μόλις χρόνια για την ανάγκη κατάργησης της μεμονωμένης κατοικίας. Είναι και τα λεγόμενα επισκέψιμα αγροκτήματα είναι και οι μεγάλες και εξειδικευμένες αναπτύξεις, οι αθλητικές εγκαταστάσεις, η νέα λατομική ζώνη και η επέκταση και δημιουργία νέων τουριστικών ζωνών… Κι όλα αυτά πολύ εκτός των (σε μεγάλο ποσοστό, περίπου 80%) άδειων ζωνών ανάπτυξης των κοινοτήτων. Τελικά, αυτός είναι ο ορισμός της διάσπαρτης ανάπτυξης…

Πέρα από αυτό, είναι φανερό πως η αναθεωρημένη πρόταση για το Τοπικό Σχέδιο των Κοινοτήτων δεν αίρει τους λόγους για τους οποίους η ενδιάμεση Γνωμάτευση της Περιβαλλοντικής Αρχής (για την αρχική πρόταση) ήταν αρνητική. Και αναμένουμε πως αρνητική θα είναι και η όποια νέα Γνωμάτευση. Το αντίθετο θα ήταν αντιεπιστημονικό αλλά και εκτός λογικής!

Φθίνουν οι κοινότητες στον Ακάμα; Πώς συγκρίνεται αυτή η δυσάρεστη πορεία εκείνη όλων των άλλων κοινοτήτων; Τα στατιστικά θα τα δούμε όταν δημοσιοποιηθεί η πρόσφατη απογραφή, έντεκα χρόνια από  την προηγούμενη. Το πρόβλημα είναι πως αδειάζει η ύπαιθρος κι αυτό οφείλεται  στη διαχρονική απουσία πολιτικής στήριξής της. Είναι χαρακτηριστικό πως πριν μερικά χρόνια δημοσιεύτηκαν κάποιοι απεικονιστικοί αριθμοί (Φιλελεύθερος, 10 Δεκεμβρίου 2015): 86 σχολικά κτήρια στην ύπαιθρο αναζητούν άλλη χρήση (όχι ταβέρνες και μουσεία, που ήδη στεγάστηκαν σε άλλα τέτοια κτήρια).

Και τι γίνεται με τις ιδιωτικές περιουσίες που, μέσα από την απαραίτητη συνολική αναθεώρηση και της δεύτερης πρότασης, δεν θα μπορούν να οικοδομηθούν; Η μη ικανοποίηση των όποιων προσδοκιών για τον τρόπο αξιοποίησης περιουσίας, λόγω πολεοδομικών παραμέτρων που τεκμηριωμένα καθορίζει η Πολιτεία, δεν αποτελεί αποστέρηση του δικαιώματος περιουσίας. Η Πολιτεία, όμως, έχει αποτελεσματικά δημοσιονομικά εργαλεία, πέραν των αποζημιώσεων που προβάλλονται σαν απαγορευτικές υπό τις περιστάσεις.

Για τη Χερσόνησο του Ακάμα, όλοι όσοι κυβέρνησαν στις σχεδόν τέσσερεις  δεκαετίες έχουν μικρές ή μεγάλες ευθύνες. Το θέμα είναι ποιος θα τραβήξει τη σκανδάλη για την καταστροφή του Ακάμα. Η παρούσα Κυβέρνηση είναι έτοιμη! Θα την αφήσουμε;

ktsimillis@cytanet.com.cy

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.