Συμπεράσματα για την ένταση Oruc Reis

FILE PHOTO. Στιγμιότυπο από άσκηση της Εθνικής Φρουράς. Φωτογραφία: ΓΕΕΦ

Του ΠΕΤΡΟΥ ΣΑΒΒΙΔΗ

Αντιμέτωπο με την πρωτοφανή (για πρώτη φορά μετά την κρίση Μαρτίου 1987) ελληνική αποφασιστικότητα για υπεράσπιση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο, ακόμη και με στρατιωτικά μέσα, το Βερολίνο, που προεδρεύει της ΕΕ, αναγκάστηκε να παρέμβει διπλωματικά προς την Τουρκία (και την Ελλάδα) για αποκλιμάκωση της έντασης. Η ασυνήθιστη υπαναχώρηση της Άγκυρας στο ζήτημα του «Oruc Reis» έπληξε το στρατηγικό γόητρο της Τουρκίας –που το τελευταίο διάστημα καλπάζει, διά της χρήσης στρατιωτικής βίας, σε διάφορα περιφερειακά μέτωπα (Κύπρος, Ανατολική Μεσόγειος, Συρία, Β. Ιράκ, Δ. Λιβύη, Αζερμπαϊτζάν)– και τον εγωισμό του Ερντογάν, ο οποίος, προ της απειλής θερμού επεισοδίου ή ακόμη και πόλεμου με την Ελλάδα, έδειξε, προσωρινά, σημεία κάμψης της τουρκικής επιθετικότητας με επίκεντρο τη βίαιη αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάνης.

Η προσωρινή αποκλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο εκτονώθηκε τελικά στην Κύπρο, αφού οι δηλώσεις της Άγκυρας για προσωρινή αναστολή των τουρκικών σεισμικών ερευνών στην ελληνική υφαλοκρηπίδα για διαπραγμάτευση του ζητήματος, συνοδεύτηκαν από την εξαγγελία σεισμικών ερευνών στην κυπριακή ΑΟΖ από το ερευνητικό R/V ΒΑRBAROS HAYREDDIN PASA και τα συνοδά ΤANUX-1 και APOLLO MOON μεταξύ 28 Ιουλίου και 18 Σεπτεμβρίου 2020. Η σιωπή της Λευκωσίας, των Βρυξελλών και του προεδρεύοντα Βερολίνου, καταδεικνύουν ότι το ζήτημα των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας στην κυπριακή ΑΟΖ έχει πληγεί ανεπανόρθωτα, αν δεν έχει απολεσθεί οριστικά. Η απουσία συγκροτημένης και θεσμοθετημένης ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ από την Κυπριακή Κυβέρνηση, η αδυναμία στρατηγικής εκτίμησης των τουρκικών προθέσεων από τις αρμόδιες υπηρεσίες, η πομπώδης υπερπροβολή του ενεργειακού σχεδιασμού της ΚΔ από το υπουργείο ενέργειας, οι γραφειοκρατικές αδυναμίες και η ανεπάρκεια των διπλωματικών υπηρεσιών, και η επιφανειακή αντιμετώπιση του εξαιρετικά σοβαρού αυτού ζητήματος από τους διάφορους «αρμόδιους» του κράτους, αναδεικνύουν τις ευθύνες της Κυπριακής Κυβέρνησης για τη σημερινή κατάσταση στην κυπριακή ΑΟΖ.

  • Οι πρόσφατες δηλώσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας για την «αποτυχία της πολιτικής του κατευνασμού» έναντι της Τουρκίας είναι ατυχείς, αφού είναι ετεροχρονισμένες και δεν αναιρούν το τετελεσμένο αποτέλεσμα της εσφαλμένης πολιτικής των διαδοχικών Κυβερνήσεων. Επιπλέον, αποδεικνύουν την απουσία σοβαρής, θεσμοθετημένης στρατηγικής για τη διαχείριση σημαντικών ζητημάτων, όπως ο ενεργειακός πλούτος της ΚΔ και το Κυπριακό, και την εγωκεντρική αδυναμία της κυπριακής πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας να αναλάβει την ευθύνη της παταγώδους αποτυχίας υπεράσπισης των κυριαρχικών δικαιωμάτων της ΚΔ.

Για όσους δε επικρίνουν την Ελλάδα για την αποφασιστική υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και την «εγκατάλειψη» της Κύπρου (απουσία ναυτικών μονάδων του ΠΝ και μαχητικών της ΠΑ) στην Ανατολική Μεσόγειο, θα πρέπει πρώτα να αναρωτηθούν τα αυτονόητα. Δηλαδή, την επιπόλαιη διαχείριση του κρίσιμου ζητήματος της Άμυνας, τόσο από την κυπριακή πολιτεία και τα πολιτικά κόμματα, όσο και στο εσωτερικό της ΕΦ. Ο χρόνιος κομματικός παρεμβατισμός, η εγκληματική αδιαφορία και η επαγγελματική ανεπάρκεια αρκετών στελεχών (αξιωματικών και υπαξιωματικών), η αφιέρωση χρόνου και μεγάλης προσπάθειας σε μη επιχειρησιακές δραστηριότητες (τελετές, δεξιώσεις, αγήματα, κοκ), και η λειψανδρία που ταλανίζει τη Δύναμη, αποτελούν μερικά από τα καρκινώματα που υποσκάπτουν τη μαχητική ικανότητα της ΕΦ, πέραν του πολύ σοβαρού ζητήματος της παλαιότητας των οπλικών συστημάτων, μετά από δύο σχεδόν δεκαετίες στραγγαλισμού των αμυντικών προϋπολογισμών. Όλοι γνωρίζουν και όλοι είναι συνυπεύθυνοι για τη σημερινή κατάσταση της κυπριακής Άμυνας, μηδενός εξαιρουμένου, εντός και εκτός ΕΦ.

*Επίτιμος επιστημονικός ερευνητής στο Κέντρο Μελετών Ασφάλειας και Πληροφοριών του Πανεπιστημίου Buckingham στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *