Τα ανθρώπινα δικαιώματα βασική και απαράβατη προϋπόθεση της λύσης του Κυπριακού

FILE PHOTO. Ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, o  Τουρκοκύπριος ηγέτης Μουσταφά Ακιντζί  και ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες. ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΝΑΓΟΣ

Tου Λουκή Γ. Λουκαΐδη

Δεν νοείται βιώσιμη λύση του Κυπριακού χωρίς την πλήρη κατοχύρωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Δεν νοείται λύση σύμφωνη με το Ευρωπαϊκό κεκτημένο και τις αξίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης χωρίς την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στην εποχή μας και στο ευρωπαϊκό χώρο που ζούμε τα κράτη θεωρούν τα δικαιώματα αυτά σαν αυτονόητα θεμέλια του κράτους.

Και όμως η συζήτηση για το Κυπριακό ξεκίνησε με παραχωρήσεις που δεν συμβαδίζουν με αυτή τη θέση. Ξεκινήσαμε με βάση ένα σύστημα διακυβέρνησης που θα στηριζόταν στις φυλετικές διακρίσεις που είναι μια απαγόρευση του αναγκαστικού δικαίου. Μια απαγόρευση για την οποία σύσσωμη η διεθνής κοινότητα  στη περίπτωση  της Νοτίου Αφρικής συμφώνησε και έλαβε μέτρα για την παραβίασή της. 

Έπειτα προσθέσαμε και άλλες παραβιάσεις που αφορούσαν το δικαίωμα της κατοικίας, της ελευθερίας εγκατάστασης και των πολιτικών δικαιωμάτων. Πιστεύω ότι οι πολιτικοί μας που χειρίζονταν το Κυπριακό δεν έδιναν και πολλή σημασία στο θέμα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων για τη λύση του Κυπριακού. Ορισμένοι μάλιστα δεν ήξεραν καλά -καλά τι εννοεί ένας με τα ανθρώπινα δικαιώματα. Ούτε τα πρόφεραν καν στις εξαγγελίες τους σχετικά με το πρόβλημά μας. Ίσως διότι δεν πολυπίστευαν σε αυτά.

Σταδιακά άρχισαν όλοι οι πολιτικοί να αναφέρονται σε αρχές, αξίες και ανθρώπινα δικαιώματα αλλά σκότωναν το θέμα όταν το συνόδευαν με την αποδοχή παραβιάσεων των δικαιωμάτων αυτών ως μέρος συμβιβασμού  για να διευκολυνθεί η λύση του Κυπριακού. Μπορεί πράγματι να βοηθήσει στη λύση η παραγνώριση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το ζητούμενο όμως είναι τι είδους λύση. Λύση που θα είναι σύμφωνη με τις αρχές και αξίες που συγχρόνως εξαγγέλλουν; Λύση που θα λειτουργήσει ή που θα δημιουργήσει καταστροφικές προστριβές; Πολιτικοί με ανάστημα προ πολλού υιοθέτησαν τη θέση που προσπαθώ να εξηγήσω.

Η Επιτροπή Νεχρού για το Σύνταγμα της ομοσπονδίας των Ινδιών είπε ότι «η πρώτη μας φροντίδα θα πρέπει να είναι η κατοχύρωση των θεμελιωδών μας δικαιωμάτων κατά τρόπο που δεν θα επιτρέπει να αποσύρονται κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες».

Η νομικός σύμβουλος Gro Nystuen που έλαβε μέρος στις  διαπραγματεύσεις για τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη στο Dayton έγραψε «Στις διαπραγματεύσεις οι υπεύθυνοι-μεσολαβητές είχαν την τάση να θεωρούν τις προοπτικές κατάληξης σε μια πολιτική διευθέτηση, τόσο σημαντικές που μια ενδελεχής νομική ανάλυση των πτυχών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στα Συντάγματα της χώρας αυτής δεν διεξήχθη. Κατά το χρόνο των διαπραγματεύσεων, ειδικότερα λόγω της αποτυχίας της διευθέτησης 18 μήνες προηγουμένως, θεωρήθηκε ως πολύ επικίνδυνο να εγερθούν ανησυχίες σχετικά με την εθνικιστική διάκριση που θα συμπεριλαμβανόταν στο συνταγματικό σύστημα. Υπήρχε ο φόβος ότι αυτό από μόνο του θα μπορούσε να καταστρέψει τις προοπτικές για μια συμφωνία. Βλέποντας όμως πίσω και σαν ένα μάθημα που πήραμε φαίνεται ξεκάθαρα ότι θα ήταν καλύτερη λύση να ακολουθήσουμε τις παραμέτρους του διεθνούς δικαίου κάνοντας την εθνικιστική ισορροπία του συστήματος προσωρινή.

Αυτό θα επέτρεπε μια πολιτική εξέλιξη στη Βοσνία που τελικά θα μπορούσε να κατευθυνθεί προς μια πολιτική ενοποίηση παρά όπως αποδείχθηκε ένα τσιμέντωμα της αρχικής πολιτικής της διάσπασης και αποσύνθεσης..  Το αποτέλεσμα των  συνομιλιών, τόνισε, ήταν ότι η προσήλωση στην εθνικότητα θα παραμείνει ουσιαστικό στοιχείο κα η συνεχής διάσπαση θα συνεχίσει» Όταν βλέπουμε όλα αυτά τα προηγούμενα, πρέπει να επιμένουμε με συνέπεια σε πραγματικές αρχές και αξίες και όχι σε κενά λόγια. Μόνο μέσω των δικαιωμάτων αυτών μπορεί να υπάρξει ενότητα του κράτους και εγγύηση ειρήνης και συνεργασίας μεταξύ των κατοίκων. Είναι γεγονός ότι έχουν ήδη γίνει δεσμεύσεις από τους πολιτικούς μας αντίθετες με την επιδίωξη εφαρμογής των εν λόγω δικαιωμάτων. Αλλά συνάμα τονίζεται ότι τίποτα δεν συμφωνήθηκε αν δεν συμφωνηθούν όλα. Για να πετύχει η πολιτική των ανθρωπίνων δικαιωμάτων πρέπει στις επόμενες εκλογές οι υποψήφιοι να υιοθετήσουν τα δικαιώματα αυτά σαν μέρος της πολιτικής τους για τη λύση του Κυπριακού και να μην υποστηριχθεί κανένας για Πρόεδρος που απέδειξε ότι δεν πιστεύει στα δικαιώματα αυτά ή νιώθει δεσμευμένος να μην τα προωθήσει.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *