Τα κυριαρχικά δικαιώματα στην υφαλοκρηπίδα

Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών στη Γενεύη. Φωτογραφία ΚΑΤΙΑ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ

Του ΑΝΤΩΝΗ ΣΤ. ΣΤΥΛΙΑΝΟΥ

Η απόφαση της Τουρκίας να αποστείλει το πλοίο-γεωτρύπανο «Πορθητής» στην Ανατολική Μεσόγειο αποτελεί σοβαρότατη παραβίαση του διεθνούς δικαίου και του δικαίου της θάλασσας όπως ορίζεται από τους κείμενους κανόνες που αφορούν στα δικαιώματα, τη δικαιοδοσία και τις υποχρεώσεις των κρατών όσον αφορά στην εξερεύνηση, εκμετάλλευση και αξιοποίηση των φυσικών πόρων που βρίσκονται στις θαλάσσιες ζώνες που ορίζονται από το συμβατικό και το εθιμικό διεθνές δίκαιο.

Παρόλο το γεγονός ότι ως έχει τονιστεί επανειλειμμένως η Τουρκία δεν έχει κυρώσει τη σχετική διεθνή νομοθεσία που αφορά στα ζητήματα των ωκεανών και των θαλασσών, ήτοι τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982, λόγω της επενέργειας του διεθνούς εθιμικού δικαίου το οποίο αντικατοπτρίζει τους κοινούς εκείνους κανόνες που αναγνωρίζονται ως δεσμευτικοί για όλους από τα κράτη – μέλη του ΟΗΕ, η Τουρκία δεσμεύεται να τηρεί αυτούς τους κανόνες.

Σύμφωνα με τους πιο πάνω κανόνες ορίζονται τα δικαιώματα, οι υποχρεώσεις, η δικαιοδοσία των παράκτιων κρατών στην υφαλοκηπίδα και στην Αποκλειστική Οικονομική τους Ζώνη (ΑΟΖ) αλλά και τα αντίστοιχα δικαιώματα και υποχρεώσεις τρίτων κρατών. Πρωτίστως θα πρέπει να αναφερθεί ότι όσον αφορά στην υφαλοκρηπίδα, αυτή υπάρχει ipso facto και ab initio και δεν απαιτείται η ανακήρυξή της. Στην περίπτωση της παρούσας περιατικής ενέργειας της Τουρκίας, αυτή έχει ουσιαστικά εισβάλει και προτίθεται να διενεργήσει γεώτρηση στην υφαλοκρηπίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Όσον αφορά στην ΑΟΖ, αυτή θα πρέπει να ανακηρύσσεται (η πράξη αυτή έχει γίνει από την Κυπριακή Δημοκρατία με τον Νόμο Περί Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης και Υφαλοκρηπίδας 64(Ι)/2004). Όπου δεν υπάρχει η δυνατότητα του μέγιστου εύρους της ΑΟΖ ως ορίζεται από το δίκαιο της θάλασσας, αυτή θα πρέπει να οριοθετείται. Στη βάση του Νόμου 64(1)/2004, η οριοθέτηση επέρχεται κατόπιν συμφωνίας με το άλλο κράτος, ελλείψεις δε συμφωνίας μεταξύ τους, τα όρια της ζώνης είναι η μέση γραμμή ή η ίση απόσταση από τις εκατέρωθεν γραμμές βάσεις από τις οποίες μετράται το πλάτος της χωρικής θάλασσας.

Οι σχετικοί κανόνες, που αφορούν στην υφαλοκρηπίδα, αντικατοπτρίζονται στις αντίστοιχες πρόνοιες της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982. Επί τούτου αναφέρεται ότι τα δικαίωματα του παράκτιου κράτους στην υφαλοκρηπίδα είναι κυριαρχικά δικαιώματα και αποκλειστικά υπό την έννοια ότι αν το παράκτιο κράτος δεν εξερευνά την υφαλοκρηπίδα ή δεν εκμεταλλεύεται τους φυσικούς της πόρους, κανείς δεν μπορεί να αναλαβεί αυτές τις δραστηριότητες χωρίς ρητή συναίνεση του παράκτιου κράτους. Τονίζεται επίσης ότι τα δικαιώματα αυτά δεν εξαρτώνται από την πραγματική ή ιδεατή κατοχή ή από οποιαδήποτε ρητή διακήρυξη.

Επιπρόσθετα, σύμφωνα με το δίκαιο της θάλασσας, το παράκτιο κράτος (στην προκείμενη περίπτωση η Κυπριακή Δημοκρατία) έχει το αποκλειστικό δικαίωμα να επιτρέπει και να ρυθμίζει τις γεωτρήσεις στην υφαλοκρηπίδα για όλους τους σκοπούς.

Ως εκ των πιο πάνω, διαφαίνεται η παντελής έλλειψη σεβασμού του διεθνούς δικαίου από την Τουρκία με τις τελευταίες της πράξεις και η σοβαρότατη παραβίαση των κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας μας.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *