Τα ωραία λόγια της Αμερικής για την Ελλάδα και την Κύπρο και ο θυμός της για την Τουρκία

US President Donald J. Trump listens during a lunch meeting with Republican lawmakers, in the Cabinet Room at the White House in Washington, DC, USA, on 26 June 2018. EPA, Al Drago / POOL

Του Μιχάλη Ιγνατίου

Η κατάθεση του υφυπουργού Εξωτερικών των Ηνωμένων Πολιτειών, Γουές Μίτσελ στην Επιτροπή Διεθνών Σχέσεων της Γερουσίας, είναι αποκαλυπτική του κλίματος των σχέσεων της υπερδύναμης, τόσο με την Τουρκία του Ταγίπ Ερντογάν, όσο και με την Ελλάδα.

  • Η Τουρκία είναι μία άκρως προβληματική χώρα, που δεν αποτελεί πλέον πιστό σύμμαχο της Αμερικής και της Δύσης, και
  • Η Ελλάδα, παρά τα μύρια προβλήματά της, είναι μία σταθερή χώρα, η οποία δεν δημιουργεί προβλήματα στους συμμάχους της. Αντίθετα συνεργάζεται αρμονικά και συμμετέχει με κόστος σε όλες τις υποχρεώσεις της στο ΝΑΤΟ και στις διμερείς σχέσεις με τις ΗΠΑ.

Τα παραπάνω, λίγο-πολύ, ειπώθηκαν και χθες στην κατάθεση του κ. Μίτσελ, ο οποίος εξελίσσεται στον Ρίτσαρντ Χόλμπρουκ των Ρεπουμπλικάνων. Ευθύς, χωρίς ωραιοποιήσεις και με στιβαρό λόγο. Αντιπροσωπεύει την Αμερική και εκπροσωπεί τα συμφέροντά της. Και τα συμφέροντα της, κινδυνεύουν από την ισλαμική Τουρκία, ενώ εξυπηρετούνται από την Ελλάδα. Αυτή είναι η νέα θέση των Ηνωμένων Πολιτειών. Και δεν το λέμε εμείς, αλλά ο επίσημος εκπρόσωπος τους στο Στέιτ Ντιπάρτμεντ.

Τι είπε για την Ελλάδα και την Κύπρο, για να χρησιμοποιήσουμε τα λόγια του;

  • Οι ΗΠΑ καλλιεργούν την Ελλάδα ως «αγκυροβόλιο σταθερότητας στη Μεσόγειο και τα Δυτικά Βαλκάνια».
  • Οι ΗΠΑ «εργάζονται για συστηματική ενίσχυση της ασφάλειας και της ενεργειακής συνεργασίας με την Κύπρο».

Πρόκειται για κουβέντες που δεν είχαμε ακούσει ποτέ στο παρελθόν, διότι πάντα έπρεπε οι Αμερικανοί να ικανοποιήσουν σε όλα την Τουρκία, και αν έμενε κανένα …«κοκκαλάκι» το έριχναν στην Αθήνα και τη Λευκωσία, τις οποίες χρησιμοποιούσαν χωρίς και να προσφέρουν σ’ αυτές πολλά πράγματα. Ή μάλλον έδιναν λίγα ψίχουλα για να μην παραπονιούνται.

Υπό ποιά έννοια είπε τα παραπάνω και πως συνέδεσε την Ελλάδα και την Κύπρο με την Αμερική; Τόνισε:

  • «Οικοδομούμε μια μακροπρόθεσμη στρατηγική για την ενίσχυση της παρουσίας των ΗΠΑ στην Ανατολική Μεσόγειο».

Αναφερόμενος στην ανατολική Μεσόγειο υπογράμμισε:

  • Παρουσιάζει ιδιαίτερες προκλήσεις, καθώς η Ρωσία αύξησε τη ναυτική παρουσία της και επιδιώκει να εδραιώσει μια σφαίρα επιρροής.

Και που βρίσκεται σε όλα αυτά η Τουρκία; Μα πουθενά, διότι επέλεξε άλλο δρόμο, μακριά από την Αμερική και το ΝΑΤΟ και βαδίζει μαζί με τη Ρωσία και το Ιράν.

Για όλα τα παραπάνω φέρει «ευθύνη» και ο Αμερικανός πρέσβης Τζέφρι Πάιατ, ο οποίος αντιλήφθηκε νωρίς πως η Τουρκία έπαψε να είναι πιστός σύμμαχος, αλλά έγινε αντίπαλος και αναδείχθηκε σε μία επικίνδυνη χώρα για τα συμφέροντα της Αμερικής. Μπόρεσε και έπεισε τους προϊσταμένους του, πως πρέπει να κοιτάξουν την Ελλάδα και την Κύπρο με άλλο μάτι. Να την κοιτάξουν στρατηγικά και στο πλαίσιο της ενεργειακής πολιτικής των ΗΠΑ στην ανατολική Μεσόγειο.

Ενώ η ευρύτερη γειτονιά μας είναι μία ταραγμένη περιοχή, η Κύπρος και η Ελλάδα, συνεργάζονται αρμονικά με τις γύρω χώρες, εκτός της Τουρκίας. Η μικρή σε μέγεθος Κυπριακή Δημοκρατία, αλλά μεγάλη σε στρατηγική θέση, παίζει ένα ιδιαίτερα θετικό ρόλο ανάμεσα στο Ισραήλ και την Αίγυπτο. Και αυτό το κατέγραψαν οι Αμερικανοί και το χρησιμοποιούν.

  • Όπως είπαμε και γράψαμε πολλές φορές, η υπερδύναμη δεν έχει ξεγράψει την Τουρκία. Βεβαίως τα προβλήματα πλέον είναι πολλά και αρκετά είναι και άλυτα. Η προσπάθεια βελτίωσης των σχέσεων τους συνεχίζεται αλλά είναι ευτύχημα ότι η Αμερική χάνει την υπομονή της. Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ επανασχεδιάζει την πολιτική της, με ή χωρίς την Τουρκία. Αυτό είναι ένα γεγονός. Οι σοβαρές χώρες αναζητούν πάντα εναλλακτικές λύσεις.

Ο Αμερικανός πρόεδρος είχε χθες μία πολύ δύσκολη τηλεφωνική συνομιλία με τον Ταγίπ Ερντογάν. Οι πληροφορίες είναι ανεπίσημες μεν, αλλά σίγουρα δεν είναι καλές. Μέχρι αυτή τη στιγμή που γράφονται τούτες οι γραμμές (ξημερώματα ώρα Ελλάδος) ο Λευκός Οίκος δεν είχε εκδώσει ανακοίνωση για το περιεχόμενο της συνομιλίας και ας είχαν περάσει 14 ώρες από την ώρα πραγματοποίησης του τηλεφωνήματος. Μπορεί να κυκλοφορήσει η ανακοίνωση αργότερα σήμερα. Αλλά όπως και να έχει το πράγμα, πρόκειται για ασυνήθιστο περιστατικό.

Οι Αμερικανοί θεωρούν και σήμερα την Τουρκία μία σύμμαχο χώρα, η οποία όμως αντιμετωπίζει βαθιές εξωτερικές και εσωτερικές προκλήσεις. Πιστεύουν ακόμα ότι είναι εταίρος τους στις προσπάθειες για κατανίκηση του Ισλαμικού Κράτους και της μετανάστευσης και ότι αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο για την αντιστάθμιση του Ιράν.

Ούτε το ένα ισχύει, ούτε άλλο. Ο Ταγίπ Ερντογάν δεν βοήθησε στον πόλεμο εναντίον των τζιχαντιστών. Και, αντίθετα, βοήθησε την Τεχεράνη να σπάσει το αμερικανικό εμπάργκο. Επίσης, η Τουρκία αποτελεί στρατηγικό σύμμαχο του Ιράν, που σημαίνει ότι το στηρίζει και έναντι της Αμερικής.

Με την Τουρκία οι Αμερικανοί ρίχνουν αυγά στον τοίχο:

  • «Οι άμεσες ανησυχίες μας», τόνισε στη Γερουσία ο κ. Μίτσελ, «είναι να εξασφαλίσουμε την απελευθέρωση του πάστορα Αντριου Μπράνσον και των άλλων Αμερικανών κρατουμένων και του προσωπικού της τοπικής πρεσβείας. Επίσης να αποφευχθεί η αγορά του ρωσικού συστήματος S-400 από την Τουρκία. Και να αναπτύξουμε modus vivendi για τις αντίστοιχες δυνάμεις και τους τοπικούς εταίρους μας για τη σταθεροποίηση της Βόρειας Συρίας και την αποτροπή της επιστροφής του ISIS».

Αν μελετήσει κανείς την παραπάνω παράγραφο, και την αναλύσει ορθά, θα αντιληφθεί εύκολα ότι το «πιάτο» είναι γεμάτο με δύσκολα και δυσεπίλετα προβλήματα.

Τι σύμμαχοι είναι τελικά, όταν η Αμερική ανακοίνωσε πως θα επιβάλει κυρώσεις στην Τουρκία; Ας δούμε τι είπε ο κ. Μίτσελ:

  • «Έχουμε καταστήσει σαφές κατά την διάρκεια των πολυάριθμων επαφών σε ανώτατα επίπεδα της τουρκικής κυβέρνησης, ότι θα υπάρξουν συνέπειες- πρωτίστως με βάση το εδάφιο 231 του νόμου CAATSA (Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act (CAATSA-νόμος για την αντιμετώπιση αντιπάλων της Αμερικής μέσω κυρώσεων –σ.σ). Θα το εφαρμόσουμε αυτό, και όταν ορίσουμε, ότι η συναλλαγή συνετελέσθη, θα επιβάλλουμε κυρώσεις σύμφωνα με το εδάφιο 231 του νόμου CAATSA».

Το συμπέρασμα είναι ότι και μετά την επανεκλογή του Ταγίπ Ερντογάν, «δεν πάει τίποτα καλά» στις αμερικανοτουρκικές σχέσεις. Η Αμερική είναι υπερδύναμη και δεν μπορεί να ανεχθεί επ’ άπειρον την αντισυμμαχική συμπεριφορά της Τουρκίας. Έφτασε η ώρα, όπως άφησε να εννοηθεί ο κ. Μίτσελ, να πάρουν και οι δύο χώρες τις τελικές αποφάσεις του. Η Τουρκία έχει επιλέξει στρατόπεδο. Οι ΗΠΑ πότε θα το καταλάβουν επιτέλους;

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *