Το πραξικόπημα του 1974 και η μεγάλη προδοσία της Κύπρου

Ο Μακάριος, μετά την επιστοφή του στην Κύπρο, το Δεκέμβριο του 1974, επισκέφθηκε το πυρπολημένο από τους πραξικοπηματίες προεδρικό μέγαρο. Φωτογραφια ΓΤΠ

Του ΝΑΘΑΝΑΗΛ ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ

Όπως είναι γνωστό, το πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου 1974 στην Κύπρο, διενεργήθηκε από την Εθνική Φρουρά, τις δυνάμεις της ΕΛΔΥΚ και την ΕΟΚΑ Β’ κατ’ εντολή της Χούντας των συνταγματαρχών στην Ελλάδα με σκοπό την ανατροπή και δολοφονία του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ’, με το πρόσχημα την Ένωση της Κύπρου με την Ελλάδα.

Την περίοδο εκείνη υπηρετούσα στην Προεδρική Φρουρά και ήμουν αποσπασμένος στην προσωπική συνοδεία του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου. Κατά την αποφράδα εκείνη ημέρα, αμέσως μετά την άφιξη μας στο Προεδρικό από την προεδρική εξοχική κατοικία στο Τρόοδος, δεχθήκαμε αιφνιδιαστική επίθεση από άρματα μάχης της Εθνικής Φρουράς και πάνοπλους αξιωματικούς και στρατιώτες των ΛΟΚ (Λόχος Ορεινών Καταδρομών). Οι άνδρες της Προεδρικής Φρουράς πρόβαλαν άμεση αντίσταση και απέτρεψαν την είσοδο πεζοπόρων τμημάτων, για την κατάληψη του Προεδρικού Μεγάρου και τη δολοφονία του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου που ήταν και ο απώτερος σκοπός τους. Παρ’ όλα αυτά, το σφυροκόπημα από βαρέα όπλα της Εθνικής Φρουράς από το ύψωμα της Αγγλικής Σχολής (English School) και από τα άρματα μάχης που εισέβαλαν μπροστά στην είσοδο των γραφείων του Προεδρικού και πολυβολούσαν αδιακρίτως κατά των γραφείων και των άλλων εγκαταστάσεων, είχε σαν αποτέλεσμα το Προεδρικό Μέγαρο να παραδοθεί στις φλόγες και να καταληφθεί από τους χουντικούς αξιωματικούς και τους στρατιώτες της Εθνικής Φρουράς παρά τη σθεναρή αντίσταση που πρόβαλαν οι άνδρες της Προεδρικής Φρουράς.

Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος, κατάφερε και διέφυγε από την πίσω πλευρά του γραφείου του που οδηγεί προς τον Πεδιαίο ποταμό, συνοδευόμενος από τον Νίκο Θρασυβούλου, διοικητή της Προεδρικής Φρουράς, τον υποδιοικητή Ανδρέα Ποταμάρη και τον γραμματέα του γραφείου του, Ανδρέα Νεοφύτου. Από εκεί, όπως όλοι γνωρίζουμε, μετέβη στην Πάφο, όπου εκφώνησε το ακόλουθο διάγγελμα προς τον κυπριακό λαό, διαψεύδοντας την είδηση του θανάτου του.

«Ελληνικέ κυπριακέ λαέ, γνώριμη είναι η φωνή που ακούεις. Γνωρίζεις ποιος σου ομιλεί. Είμαι ο Μακάριος. Είμαι εκείνος τον οποίο εσύ εξέλεξες για να είναι ηγέτης σου. Δεν είμαι νεκρός όπως η Χούντα των Αθηνών και οι εδώ εκπρόσωποί της θα ήθελαν. Είμαι ζωντανός και είμαι μαζί σου συναγωνιστής και σημαιοφόρος εις τον κοινόν αγώνα». Το διάγγελμα μεταδόθηκε από ένα τοπικό ραδιοσταθμό περιορισμένης εμβέλειας και αναμεταδόθηκε από ένα ραδιοσταθμό στο Ισραήλ και από εκεί στην Κύπρο και σε άλλες χώρες της Μέσης Ανατολής και της Ευρώπης.

Περισσότερες λεπτομέρειες για το πραξικόπημα και τον τρόπο διαφυγής του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, αναφέρω στο βιβλίο μου «ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΚΑΙ ΒΙΩΜΑΤΑ» που αναμένεται να κυκλοφορήσει τον προσεχή Σεπτέμβριο.

Αυτό που θέλω να σημειώσω είναι ότι από τις προσωπικές εμπειρίες και βιώματα που είχα δίπλα από τον Αρχιεπίσκοκο Μακάριο, στις διάφορες επισκέψεις του σε ευαγή και άλλα ιδρύματα, όπως επίσης και στα συλλαλητήρια που πραγματοποιούνταν προς υποστήριξή του από τις χιλιάδες του κυπριακού λαού, σ’ όλες τις ομιλίες του, προειδοποιούσε τη Χούντα των Αθηνών και τους εκπροσώπους της στην Κύπρο και την ΕΟΚΑ Β’ ότι με τις παράνομες πράξεις και ενέργειές τους θα άνοιγαν την κερκόπορτα της Κύπρου στην Τουρκία και θα έφερναν τους Τούρκους στην Κύπρο.

Ο Μακάριος με κάθε ευκαιρία έκρουε συχνά τον κώδωνα του κινδύνου και προσπαθούσε να τους συνετίσει και να τους κάνει να αντιληφθούν ότι, αντί της «Ενώσεως», θα άνοιγαν το δρόμο προς τη διχοτόμηση της Κύπρου. «Νεκροθάπται της Ενώσεως» έτσι τους χαρακτήρισε ο Μακάριος σε παλλαϊκό συλλαλητήριο τον Φεβρουάριο του 1973 στην Αρχιεπισκοπή.

Μια άλλη εμπειρία που έζησα, και αξίζει να αναφερθεί, ήταν περί τα μέσα Ιουνίου 1974, όταν πραγματοποιήθηκε σε ολόκληρη την Κύπρο στάση εργασίας από χιλιάδες κόσμου σε ένδειξη διαμαρτυρίας για το συνεχιζόμενο κύμα βίας και παρανομίας από παράνομες ομάδες της ΕΟΚΑ Β’ υποκινούμενες από τη Χούντα των Αθηνών, με στόχο την απομάκρυνση ή και εξόντωση του Μακαρίου από την προεδρία της Δημοκρατίας.

Στη Λευκωσία, η συγκέντρωση έλαβε χώρα γύρω από το οίκημα της ΠΑΣΥΔΥ όπου πλήθος κόσμου κρατώντας πανό και πλακάζ με διάφορα συνθήματα υπέρ του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, ετοιμαζόταν να πορευθεί προς το Προεδρικό Μέγαρο για την επίδοση ψηφίσματος διαμαρτυρίας.

Ο Μακάριος όταν πληροφορήθηκε για τη συγκέντρωση και την προσχεδιασμένη πορεία διαμαρτυρίας προς το Προεδρικό, αποφάσισε να μεταβεί ο ίδιος στον χώρο της εκδήλωσης / συγκέντρωσης και μάλιστα χωρίς αστυνομική παρουσία.

Με την άφιξη του Μακαρίου, πλήθος κόσμου τον υποδέχθηκε με ζητωκραυγές και χειροκροτήματα. Προχώρησε ανάμεσα στο πλήθος, ανέβηκε σε μια πρόχειρη εξέδρα και απηύθυνε λόγο προς το συγκεντρωμένο πλήθος με τα ακόλουθα λόγια: «Αντί της πορείας του λαού προς το Προεδρικό Μέγαρο, επροτίμησα τη δική μου πορεία προς τον λαό».

Με το άκουσμα της εισαγωγικής του ομιλίας το πλήθος ξεσηκώθηκε με παρατεταμένα χειροκροτήματα, ζητωκραυγές και συνθήματα υπέρ του Μακαρίου. Με το πέρας της ομιλίας του, το πλήθος διαλύθηκε ειρηνικά και η στάση εργασίας τερματίστηκε.

Τελικά, τα λόγια του Μακαρίου αποδείχθηκαν προφητικά και στις 20 Ιουλίου 1974 πραγματοποιήθηκε η βάρβαρη τουρκική εισβολή με τα γνωστά αποτελέσματα σε βάρος της Κύπρου και του κυπριακού λαού.

*Πρώην Υπαρχηγός Αστυνομίας

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *